Öğünleri hafta sonu birkaç saat ileri kaydırmak bu saatlerin birbirinden kopmasına yol açabiliyor. Buna kısaca "metabolik jetlag" diyebiliriz. Sonuçta:

● Kan şekeri kontrolü zorlaşabilir.

● İnsülin duyarlılığı azalabilir.

● Açlık ve tokluk sinyalleri karışabilir.

● Gece atıştırmaları artabilir.

● Pazartesi sabahı yalnızca zihniniz değil, metabolizmanız da işe geç kalabilir!

Özellikle akşam yemeğini geceye taşımak önemli. Çünkü aynı yemek, gündüz saatlerinde yenildiğinde gece geç saatte yenilene göre genellikle daha iyi metabolize edilir. Bedenimiz gece sindirim şöleni değil, bakım ve onarım programı ister.

Hafta sonu hayatın tadı elbette kaçmasın. Kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerinizi hafta içine göre mümkünse bir saatten fazla kaydırmamaya çalışın. Akşam yemeğini uyumadan en az üç saat önce bitirin. Gece acıkırsanız önce kendinize sorun: "Gerçekten midem mi aç, yoksa canım mı sıkıldı?"

Unutmayın: Metabolizma düzeni sever.
Hafta sonu ruhunuz özgürleşsin ama biyolojik saatiniz başka ülkeye uçmasın!

Kahvenin etkilerinin önemli bir bölümü içerdiği kafeinden kaynaklanır. Kafein; kahvenin yanı sıra çay, enerji içecekleri, kolalı içecekler, çikolata, bazı ağrı kesiciler ve spor takviyelerinde de bulunabilir.

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve İngiltere sağlık otoritelerinin aktardığı önerilere göre, sağlıklı yetişkinlerde günlük toplam 400 mg’a kadar kafein genellikle güvenli kabul edilir. Gebelikte ise tüm kaynaklardan alınan günlük kafeinin 200 mg’ı aşmaması önerilir. Bu sınırlar kişisel duyarlılığı ortadan kaldırmaz; bazı kişiler daha düşük miktarlarda bile uykusuzluk, kaygı veya çarpıntı yaşayabilir.

Kahvenin kafein miktarı; kahve türüne, porsiyon büyüklüğüne, demleme yöntemine ve markaya göre değişir. Bu nedenle yalnızca “kaç fincan içtiğinizi” değil, gün içindeki toplam kafein alımını değerlendirmek gerekir.

Kahve azaltmanın başlıca faydaları nelerdir?

Uyku kalitesini iyileştirebilir

Kafein uyanıklığı artırdığı için özellikle öğleden sonra ve akşam tüketildiğinde uykuya dalmayı zorlaştırabilir. Uykuya dalma süresinin uzaması, gece sık uyanma veya sabah dinlenemeden kalkma gibi yakınmalar kahve azaltıldığında hafifleyebilir. NHS, uykusuzluk yaşayan kişilerin kahve ve diğer kafeinli içecekleri azaltmasını, özellikle günün ilerleyen saatlerinde kafein almamasını önermektedir.

Kahve azaltmanın uyku üzerindeki faydası, kafeinin etkisine duyarlı kişilerde daha belirgin olabilir. Herkes aynı saatte kafeini metabolize etmez; bu nedenle bazı kişiler öğleden sonra içilen kahveden etkilenmezken, bazı kişilerde tek fincan bile gece uykusunu bozabilir.

Kaygı ve huzursuzluğu azaltabilir

Kafein, sinir sistemini uyararak kalp atım hızını, tetikte olma hâlini ve içsel huzursuzluğu artırabilir. Fazla tüketimde ellerde titreme, gerginlik, sinirlilik, odaklanmakta zorlanma ve kaygı benzeri belirtiler görülebilir.

Kahveyi azaltmak, özellikle panik atağa, yoğun kaygıya veya kafeine duyarlılığa eğilimi olan kişilerde bu belirtilerin hafiflemesine yardımcı olabilir. Ancak kaygı bozukluğu olan kişilerde yalnızca kahveyi azaltmak yeterli olmayabilir; belirtiler devam ederse psikiyatri veya klinik psikoloji desteği gerekir.

Çarpıntı ve kalp atımındaki hızlanmayı hafifletebilir

Kafein bazı kişilerde geçici olarak kalp hızını artırabilir veya çarpıntı hissi oluşturabilir. Yüksek miktarda kafein tüketimi; kalp atımlarının daha fazla fark edilmesine, huzursuzluğa ve bazı kişilerde tansiyonda geçici yükselmeye yol açabilir.

Kahve azaltıldığında kafeine bağlı çarpıntı şikâyeti hafifleyebilir. Bununla birlikte devam eden, düzensiz veya baş dönmesiyle birlikte görülen çarpıntı yalnızca kahveye bağlanmamalıdır. Kansızlık, tiroid hastalıkları ve kalp ritim bozuklukları da araştırılabilir.

Mide ve bağırsak yakınmalarını azaltabilir

Kahve, bazı kişilerde mide asidini ve bağırsak hareketlerini artırabilir. Bu durum mide yanması, reflü, karın rahatsızlığı, acil dışkılama ihtiyacı veya ishale yol açabilir. Kahve azaltmak veya daha düşük asitli bir kahve tercih etmek, bu yakınmaları hafifletebilir.

Kahveye eklenen şeker, krema ve aromalı şuruplar da mide ve metabolik sağlık açısından önemlidir. Bazen fayda yalnızca kafeini azaltmaktan değil, yüksek kalorili kahve içeceklerini bırakmaktan kaynaklanır.

Enerji dalgalanmalarını dengeleyebilir

Kahve kısa vadede uyanıklık ve dikkat sağlayabilir; ancak etkisi azaldığında bazı kişilerde yorgunluk, uyku hâli veya yeniden kahve içme isteği görülebilir. Kafeini azaltmak, gün içindeki “kahveyle yükselip sonra düşme” döngüsünü hafifletebilir.

İlk günlerde kişi daha yorgun hissedebilir. Bunun nedeni kahvenin enerji sağlamayı bırakması değil, düzenli kafein kullanımına bağlı yoksunluk belirtileridir. Vücut birkaç gün içinde yeni düzene uyum sağlayabilir.

Sık idrara çıkma ve mesane hassasiyetini azaltabilir

Kafein bazı kişilerde idrar söktürücü ve mesaneyi uyarıcı etki oluşturabilir. Özellikle kahve içtikten sonra sık idrara çıkma, ani idrar yapma ihtiyacı veya gece idrara kalkma yaşayan kişilerde kafeini azaltmak yararlı olabilir.

Ancak gece sık idrara çıkma; diyabet, prostat büyümesi, idrar yolu enfeksiyonu, gebelik veya kalp-damar hastalıklarıyla da ilişkili olabilir. Şikâyet kalıcıysa yalnızca kahveyi azaltmakla yetinilmemelidir.

Kahve azaltırken yoksunluk belirtileri

Düzenli ve yüksek miktarda kahve içen kişilerde kafein birden kesildiğinde yoksunluk belirtileri görülebilir. Bu belirtiler genellikle son kafein alımından 12-24 saat sonra başlar ve birkaç gün sürer.

Yaygın belirtiler şunlardır:

Baş ağrısı

Yorgunluk ve uyku hâli

Dikkat dağınıklığı

Sinirlilik veya düşük ruh hâli

Motivasyon azalması

Bulantı veya grip benzeri his

Kaslarda gerginlik

Kafeini aniden bırakmak yerine kademeli azaltmak, bu belirtilerin şiddetini azaltabilir. Örneğin her 3-4 günde bir günlük kahve miktarını yaklaşık dörtte bir oranında azaltmak, normal kahve ile kafeinsiz kahveyi dönüşümlü kullanmak veya fincan boyutunu küçültmek uygulanabilir yöntemlerdir.

Kafeinsiz kahvede de az miktarda kafein bulunabilir. Bu nedenle gün içindeki çay, enerji içeceği ve çikolata tüketimi de hesaba katılmalıdır.

Kimler kahveyi azaltmayı düşünmeli?

Aşağıdaki kişilerde kahve ve toplam kafein tüketiminin yeniden değerlendirilmesi yararlı olabilir:

Uykusuzluk veya gece sık uyanma yaşayanlar

Kahve sonrasında çarpıntı, titreme veya huzursuzluk hissedenler

Panik atak veya yoğun kaygı yaşayanlar

Reflü, mide yanması veya irritabl bağırsak belirtileri olanlar

Sık idrara çıkma veya mesane hassasiyeti bulunanlar

Gebeler

Kalp ritim bozukluğu veya kontrolsüz hipertansiyonu olanlar

Kafein içeren enerji içeceklerini de düzenli tüketenler

Kahvenin kendisi ile yüksek şekerli, kremalı ve büyük porsiyonlu kahve içecekleri birbirinden ayrılmalıdır. Sağlık açısından sorun bazen kafeinden çok eklenen şeker ve toplam kalori olabilir.

atv’nin yeni dizisi 'Aşk ve Taht', izleyiciyi Selçuklu Sarayı’nın taş duvarları arasında güçlü bir aşk ve iktidar mücadelesine davet ediyor. Alaeddin Keykubad’ın zindandan tahta uzanan görkemli hikayesinin anlatılmaya başlandığı yapımda, dizinin en dikkat çeken karakterlerinden biri de Alanya Prensesi Destina’ya hayat veren Merjem Šiljak.

"Devlet Tiyatrolarının usta ismi, hocamız Münir Canar'ı kaybettik. ​Türk tiyatrosunun, sinemasının ve televizyon ekranlarının en değerli çınarlarından, Devlet Tiyatrolarından emekli duayen sanatçımız, hocamız Münir Canar'ın 81 yaşında aramızdan ayrılmasının derin üzüntüsünü yaşıyoruz. Ömrünü sanata adayan Münir Canar, Devlet Tiyatroları çatısı altında oyuncu ve yönetmen olarak pek çok esere hayat verdi.

Nurgül Yeşilçay, Bülent İnal ve Gonca Vuslateri’yi başrollerde buluşturan Ay Yapım imzalı yeni dizi ‘Ömür Usta’nın yayın tarihi açıklandı.

Demet Akalın, konseri sırasında hayranı olduğu iddia edilen bir kişinin tacizine uğradı.

Yaşananların ardından korumalarına bağıran ünlü şarkıcı, "Alsanıza şunu diyorum polis molis yok mu yanımda birileri vardı söyledim. Polise söyledim" diyerek tepki gösterirken, "Her tarafımı elledi ya" ifadelerini kullandı.

Yaşadığı şaşkınlığı üzerinden atamadığı görülen Akalın, korumalarına çok kızdı. Küfürler savurarak isyan eden Akalın "Herif her tarafımı elledi ya o.ç" dedi.

EŞİNİN ARACIYLA GİTTİ

Uğradığı taciz dolayısıyla çılgına dönen Demet Akalın, hızla aracına doğru yöneldi. Akalın, olaydan sonra eşi Okan Kurt'la aracına hızla binerek mekanı terk etti. Durumu sorup öğrenmek isteyen gazetecilerin sorularını yanıtsız bıraktı.

TEŞKİLAT NE ZAMAN?

‘Teşkilat’ın merakla beklenen yedinci sezonundan ilk tanıtım yayınlandı.

Tolga Sarıtaş, Yunus Emre Yıldırımer, Buçe Buse Kahraman, Murat Han, Melisa Akman ve Serdar Yeğin’in yer aldığı güçlü oyuncu kadrosunu yeni isimlerle zenginleştiren dizi, 20 Eylül Pazar akşamı TRT 1’de izleyici karşısına çıkacak.

TEŞKİLAT'A KATILAN YENİ OYUNCULAR

Bensu Soral, Selim Bayraktar, Ali Seçkiner Alıcı, Duygu Sarışın, Savaş Özdemir, Damla Colbay, Gökberk Demirci, Ahmet Yıldırım, Ayşen Gürler, Ferhan Vural ve Uğur Yücel’in dahil olduğu yedinci sezondan yayınlanan ilk tanıtımda, kadroya katılan oyuncular canlandıracakları karakterlerle ilk kez izleyici karşısına çıktı.

TEŞKİLAT FRAGMANI İZLE

Karargahtan sahaya uzanan operasyon görüntülerinin peş peşe yer aldığı tanıtım, Teşkilat ekibini bekleyen büyük mücadelenin de ilk ipuçlarını verdi.

Ülkeleri için görev yapan Teşkilat mensupları, bu sezon da zorlu operasyonlarda mücadele edecek.

Dokuz gün boyunca 50'ye yakın söyleşi ile imza günlerinin de aralarında bulunduğu yaklaşık 500 etkinlik gerçekleştirilecek.

Gündüz Vassaf İZKİTAP'ın onur konuğu

İZKİTAP'ın bu yılki onur konuğu psikolog, yazar ve akademisyen Gündüz Vassaf olacak. "Cehenneme Övgü", "Cennetin Dibi", "Annem, Babam ve Diğer Ölümcül Şeyler" ve "Vatanı Olmayan Adam" gibi eserleriyle tanınan Vassaf, 20 Eylül'de düzenlenecek özel söyleşide okurlarıyla bir araya gelecek.

Fuar; yayınevleri, sahaflar, sivil toplum kuruluşları, medya kuruluşları ve kültür kurumlarını aynı çatı altında buluştururken, farklı yaş ve ilgi gruplarına yönelik bir program sunacak. Edebiyattan düşünceye, tarihten çocuk ve gençlik yayıncılığına uzanan program kapsamında ziyaretçiler sevdikleri yazarlarla bir araya gelirken yeni kitapları ve yayınevlerini de keşfetme fırsatı bulacak.

Tanınmış isimler okurlarıyla buluşacak

İZKİTAP'ın bu yılki imza programında edebiyat, gazetecilik, düşünce, sanat ve çocuk edebiyatından çok sayıda değerli isim yer alıyor.

Ahmet Şerif İzgören, Ali Nesin, Aytül Akal, Başak Sayan, Behiç Ak, Ediz Hun, Feyza Hepçilingirler, Haydar Ergülen, Hidayet Karakuş, Işıl Işık, Mavisel Yener, Mustafa Balbay, Naim Babüroğlu, Nilüfer Açıkalın, Polat Özlüoğlu, Pucca, Saygı Öztürk, Sinan Meydan, Suat Çağlayan, Zeynep Oral ve daha birçok isim farklı günlerde okurlarıyla buluşacak. İmza programı, farklı kuşaklardan okurlara hitap eden geniş bir yelpaze oluşturacak. Çocuk ve gençlik edebiyatının sevilen yazarları da fuar boyunca okurları ile bir araya gelecek. Böylece İZKİTAP, kitap alışverişinin yanı sıra yazarla okurun doğrudan buluştuğu canlı bir kültür ortamı sunacak.

Kültürpark'ta kitapla birlikte sergi zamanı

İZKİTAP, kitap ve edebiyat programının yanı sıra Kültürpark'ın ev sahipliği yaptığı sergileriyle de dikkat çekiyor. Fuar süresince "ROMANTİKA / Bir Ömrün Seyrüseferi" sergisi Atlas Pavyonu'nda ziyaret edilebilecek. İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde ve katkılarıyla, Folkart'ın yapımcılığında hazırlanan sergide Nâzım Hikmet'in yaşamı; arşiv belgeleri, elyazmaları, kişisel eşyalar, fotoğraflar ve farklı sanat disiplinlerinden eserlerle ele alınıyor.

Kültürpark'ın tarihini anlatan "Kültürpark 90 Yaşında" sergisi Pakistan Pavyonu'nda, İzmir Mutfak Müzesi'nin kuruluş sürecine ilişkin "Açılışa Doğru" sergisi ise eski Göl Gazinosu'nda ziyaretçilerini ağırlayacak. Mehmet Tüzüm Kızılcan Sanat Galerisi'ndeki "Sanatın Durakları – Hüseyin Terzioğlu Koleksiyonu" da İZKİTAP'ın ilk üç gününde görülebilecek.

Çocuklar ve gençler için edebiyatla buluşma

İZKİTAP, çocukların ve gençlerin kitapla daha yakından buluşabileceği bir ortam da sunacak. Kent genelindeki okullardan fuara gelecek öğrenciler, öğretmenleriyle birlikte söyleşi ve imza etkinliklerine katılacak; farklı yayınevlerinin yayınlarını bir arada inceleyebilecek.

İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren İzmir Kent Kitaplığı da yeni yayınları, söyleşileri ve imza günleriyle İZKİTAP'ta okurlarla buluşacak. Kentin tarihinden kültürel mirasına, doğasından günlük yaşamına uzanan yayınlar fuarın önemli duraklarından biri olacak.

Girişler ücretsiz

İZKİTAP, 19-27 Eylül tarihleri arasında her gün 10.00 - 20.00 saatlerinde Kültürpark'ta ziyaret edilebilecek. Fuarın girişleri ücretsiz olacak. İmza günleri, söyleşiler ve diğer etkinliklerin programına www.kitapizmir.com adresinden ulaşılabilecek.

İZKİTAP ve Uluslararası İzmir Edebiyat Festivali aynı dönemde

İZKİTAP ile birlikte İzmir'in edebiyat takviminde önemli bir başka buluşma da gerçekleşecek. "Edebiyat İyileştirir" temasıyla bu yıl 10'uncu kez düzenlenecek Uluslararası İzmir Edebiyat Festivali, 24-27 Eylül tarihlerinde Kültürpark ve Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi'nde gerçekleştirilecek. Festival, Türkiye'den ve dünyanın farklı ülkelerinden yazar, şair, düşünür ve sanatçıları İzmir'de buluşturacak. Onur konukları Alberto Manguel ve Zülfü Livaneli olacak.

Sivas'ın Divriği ilçesinde 6 gün önce 11 aylık Büşra Balıkçı'nın kaybolmasına ilişkin soruşturmada adliyeye sevk edilen şüphelilerden baba Yusuf ve anne Elif Balıkçı, savcılıktaki işlemlerinin ardından çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Diğer şüphelilerin ise sorgusunun devam ettiği öğrenildi.

Sosyal medyayı aktif olarak kullanan ünlülerden olan Erçel'in Instagram'da 32,2 milyon takipçisiyle hayatına dair detayları paylaşmaya devam ediyor.

32 yaşındaki Erçel, son olarak yaptığı sürpriz paylaşımla takipçilerini şaşırttı. Saçları sapsarı halde kamera karşısına geçen oyuncu herkesi şaşırttı.

Güzel oyuncuyu sarışın olarak görenler gözlerine inanamadı. Erçel'e "Gerçekten

boyattın mı?", "Sarı bir insana bu kadar yakışmaz", "Gözlerim kanadı" yorumları yağdı.

İmaj değişikliğine gitti sanılan Erçel'in sarı platin renkli peruk taktığı öğrenildi.

Her salı farklı bir film

İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Dairesi Başkanlığı Sinema Koordinatörü Emine Uysal Berger, etkinliğe gösterilen ilginin yoğun olduğunu belirtti. Berger, son dönemin öne çıkan filmleriyle klasiklerden oluşan bir seçki hazırladıklarını ifade ederek şöyle konuştu: "Her hafta salı günü bir film gösterimimiz olacak. Her yılın heyecanla beklenen etkinliği. Herkes için çok heyecan verici. Arabaların içinden filmi seyredip, radyo sistemi üzerinden de sesleri dinleyebiliyorlar. Yani hem deneyim olarak heyecan verici hem de sevdikleri insanlarla bir arada güzel anlar yaşıyorlar."

"Böyle etkinliklere ihtiyacımız var"

Etkinliğe ilk kez katılan İletişim Fakültesi mezunu Irmak Yılman, duyuruyu gördüğünde heyecanlandığını belirterek, "Böyle etkinliklere ihtiyacımız var bence. Özellikle bu dönemlerde. Hem ilgimi çektiği için hem de böyle bir etkinliğin keyifli olacağını düşündüğüm için katıldım" dedi.

Ahu Ayaz Arslan da eşi Güvenç Arslan ile etkinliğe ilk kez katıldıklarını söyledi. Ahu Ayaz Arslan, "Etkinliği görünce katılmak, arabayla bir deneyim yaşamak istedik. Teşekkür ediyoruz böyle bir etkinlik düzenledikleri için. Arabada nasıl film izlenir diye merak ettiğimiz için geldik" diye konuştu. Güvenç Arslan ise bu deneyimi ailece yaşamak istediklerini belirterek, "Hollywood filmlerinde çocukluk zamanlarımızda üstü açık araçlardan film izlendiğini görmüştük. Biz de bir tecrübe edelim dedik. Organize edenlere de teşekkür ederiz" ifadelerini kullandı.

"Eski bir kültürü yeniden yaşıyoruz"

İlk kez arabada film izleyeceğini söyleyen Kürşat Kılıç ise heyecanını şu sözlerle anlattı: "Dört gözle bekliyordum bu filmi görmeyi. İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne çok teşekkür ediyorum. Arabanın içinde film izlemek eski bir kültür, eski bir gelenek. Bunu tekrar yaşadığımız için mutluyum."

Eşi ve oğluyla gelen Murat Kurtiş de uzun süredir etkinlikleri takip ettiğini ancak ilk kez katılma fırsatı bulduğunu söyledi. Kurtiş, "Bu yıl etkinliğin olduğunu gördüm. Katılımcı olarak başvurdum. Geldim. Çok güzel bir etkinlik olmuş. Belediyeye teşekkür ediyorum. Eşim ve oğlum da bu deneyimi yaşasın diye onlarla geldim" dedi.

Bilim kurgu heyecanı İnciraltı'nda

Yönetmen koltuğunda Phil Lord ve Christopher Miller'ın oturduğu, 2026 ABD yapımı "Kurtuluş Projesi", Andy Weir'ın aynı adlı eserinden sinemaya uyarlandı. Başrolünde dünyaca ünlü oyuncu Ryan Gosling'in yer aldığı bilim kurgu ve dram türündeki film, insanlığın geleceğini tehdit eden büyük bir krize çözüm bulmak üzere uzaya gönderilen fen bilgisi öğretmeni Ryland Grace'in hikâyesini anlatıyor.

Sırada "Demir Dev" var

"Yeniden Sinematek Arabada Film Keyfi"nin bir sonraki gösterimi 22 Eylül Salı günü gerçekleştirilecek. Çocukların da katılabileceği etkinlikte, Türkçe dublajlı "Demir Dev" filmi gösterilecek. Brad Bird'ün yönetmenliğini üstlendiği 1999 ABD yapımı animasyon, macera ve bilim kurgu türündeki film, Ted Hughes'un The Iron Man adlı eserinden sinemaya uyarlandı. "Demir Dev", Amerika'nın Maine eyaletindeki küçük bir kasabada yaşayan 9 yaşındaki Hogarth ile uzaydan gelen dev bir metal robotun karşılaşmasıyla başlayan macerayı konu alıyor.

'7 TL ZAM GELECEK DİYE SATIŞ YAPILMADI'

Gaziantep'in Nurdağı ilçesinden platforma ulaşan bir tüketici, "14 Eylül'de motorin almak için aynı istasyona iki kez gittim ancak ilk olarak 'yakıt gelecek' denilerek satış yapılmadı. Daha sonra yeniden istasyona gittim bu kez akşam motorine yaklaşık 7 TL zam geleceği gerekçesiyle satış yapılmadı. İstasyonun stok ve satış kayıtlarının incelenmesini talep ediyorum" dedi.

Sakarya'dan platforma ulaşan bir çiftçi ise "14 Eylül sabahı traktörüme yakıt almak için istasyona gittim ancak satış talebim reddedildi. İşlerim için acil yakıta ihtiyacım vardı. Görevli 'bu gece zam geleceğini' söyleyerek bana yakıt vermedi. Yaşanan durum nedeniyle işlerim aksadı" ifadelerini kullandı.

Samsun'dan 15 Eylül'de Şikayetvar'a ulaşan bir başka tüketici de "Bir gün önce akaryakıt almak için gittiğim istasyonda zam geleceği gerekçesiyle yakıt verilmedi. Görevli net bir açıklama yapmadığını ve yalnızca 'veremiyoruz' diyerek satışı gerçekleştirmedi" açıklamasında bulundu.

'MAZOT BİTTİ' DENİLDİ

Mersin'in Anamur ilçesindeki bir istasyondan yakıt almak isteyen tüketici de "14 Eylül saat 23.35 sıralarında aracımın deposunu doldurmak istedim. Ancak bana mazotun bittiği söylendi" dedi.

Bir başka tüketici ise gittiği istasyonda yakıt alamadığını, önce yaklaşan fiyat artışının dile getirildiğini, daha sonra ise sistem sorununun gerekçe gösterildiğini öne sürdü. Tüketici, satışın neden gerçekleştirilemediğinin açıklanmasını talep etti.

İlk golü kaydeden Mustafa Çalışkan bu kez 64'üncü dakikada sahne aldı, konuk takım golleri üçledi: 0-3. Maçta son sözü 88'inci dakikada Gökhan Bozca söyledi. Kalan dakikalar sonucu değiştirmedi, Buca'da farklı kazanan Gaziemirspor kupada yoluna devam etti.

PMYO SÖZLÜ MÜLAKAT SONUÇLARI NE ZAMAN AÇIKLANACAK?

PMYO mülakat sonuçları henüz resmi olarak erişime açılmadı. Değerlendirme süreci ve gerekli incelemelerin tamamlanmasının ardından başarılı olan adayların sonuçlarının açıklanması bekleniyor.

PMYO SÖZLÜ MÜLAKAT SONUÇLARI NEREDEN SORGULANIR?

Adayların sonuçlarla ilgili duyuruları Polis Akademisi Başkanlığı’nın resmi internet sitesi pa.edu.tr üzerinden takip etmesi gerekiyor.

Sonuçların açıklanmasının ardından adaylar, gerekli durumlarda e-Devlet üzerinden erişime açılacak sorgulama ekranından da bilgilerini kontrol edebilecek.

PMYO RESMİ DUYURU SAYFASI İÇİN TIKLAYINIZ

Tire Organize Sanayi Bölgesi’nin (TOSBİ) geleneksel katılımcı buluşması, sanayicilerin yoğun katılımıyla gerçekleştirildi. TOSBİ Yönetim Kurulu Başkanı Kosat Gürler ile Mütevelli Heyet Başkanı Metin Akdaş’ın ev sahipliğindeki toplantıya Tire Kaymakamı Hakan Yavuz Erdoğan, Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu, EBSO Meclis Başkanı İbrahim Gökçüoğlu, EBSO Başkan Adayı Hakan Ürün ile EBSO Meclis Başkan adayları İzzet Şanlı ve Işın Yılmaz da katıldı.

“ÜRETİCİ VE SANAYİCİ MALİYET BASKISI ALTINDA”
Toplantının açılışında konuşan TOSBİ Başkanı Kosat Gürler, son dönemde üreticinin ve sanayicinin maliyet baskısı altında olduğunu belirterek Gürler, “Çalışa çalışa batacağız. Trump bir şey söylüyor, petrol fiyatları alıp başını gidiyor. Bölge Müdürüm ile konuşuyoruz. yılbaşından bu yana elektriğe gelen onca zammı, bu artışları üretime yansıtamıyoruz. Benim faaliyet gösterdiğim süt ve süt ürünlerinde maliyet artışını üretime yansıtmak mümkün değil. Tarım Bakanlığı en ufak bir kıpırdanmada ithalatı gündeme getiriyor” dedi.

Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan 24 liralık fiyatın piyasadaki gerçekliği yansıtmadığını savunan Gürler, sütün 30 liradan alındığını ve aradaki farkın sanayicinin üzerinde kalarak zarar yazdığını ifade etti. İşletmelerin finansmana ulaşmakta zorlandığını kaydeden Gürler, “Bana soruyorlar, resmi konkordato ilan ettim diyorum. Ama benim durumumda olup konkordato alamayan birçok işletme var. Borcu borçla kapatmaya çalışıyoruz. Paraya ulaşma şansımız yok. Şu an sanayici, üretici, malını en az zararla satmaya gayret ediyor” diye konuştu.

“HAKAN ÜRÜN TABİİ GÜLER, ÇÜNKÜ ONUN ALTIN MADENİ VAR”
Bankaların kredi faizlerinin yüksekliğinin yanı sıra finansmana erişimde yaşanan sıkıntının da üretim üzerinde baskı oluşturduğunu kaydeden Gürler, Merhum Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'in 'meseleleri mesele etmezseniz, mesele kalmaz" sözüne atıfta bulunarak "Kendimize, birbirimize iyi bakalım. Moralimizi bozmayalım" diyerek sözlerini EBSO Başkan Adayı Hakan Ürün'e "Hakan Başkanım gülüyor. Tabii güler. Onun altın madeni var" diye tamamladı.

"ÜRETEREK DAHA GÜZEL GÜNLERE ULAŞACAĞIZ”
EBSO Başkan Adayı Hakan Ürün de toplantıda yaptığı konuşmada, yaşanan ekonomik sorunlara rağmen üretmeye devam edilmesi gerektiğini söyledi. Konuşmasında 500 euro örneğini veren Ürün, paranın buruşturulması ve çamura atılması halinde dahi değerini koruduğunu hatırlatarak, “Atatürk'ün evlatları olarak yolumuza devam edeceğiz. Onun umutsuz durumlar yoktur, umutsuz insanlar vardır sözünden ilham alarak üreterek, hep birlikte ülkemizi daha iyi, güzel günlere götüreceğiz” dedi.

Kaynak: TekReferans

Açıklamada ayrıca; "Vatandaşlarımızın huzur ve güvenliği için yer, zaman ve mekan gözetmeksizin, organize suç yapılanmalarına karşı mücadelemizi gece gündüz demeden kararlılıkla sürdürüyoruz. Suç örgütlerine de onları besleyen karanlık yapılara da göz açtırmayacağız. Kahraman jandarmamızı, daire başkanlığımızı, Cumhuriyet başsavcılıklarımızı ve emeği geçenleri tebrik ediyoruz" denildi. (DHA)

“Gıda çölleri denebilecek ciddi adaletsizliklerin yaşandığı alanlar var”
Çalıştayın açılış konuşmasını yapan Başkan Dr. Cemil Tugay, Karşıyaka Belediye Başkanlığı döneminde hayata geçirdikleri Kentsel Gıda Stratejisi Belgesi çalışmalarını İzmir genelinde daha büyük ölçekte hayata geçirebilmek için iki buçuk yıldır çalışmaların titizlikle yürütüldüğünü ifade etti. İzmir’in Türkiye’nin tarımsal üretiminde en fazla paya sahip şehirlerinden biri olduğuna dikkat çeken Başkan Tugay, “Kooperatifleriyle, yenilikçi uygulamalarıyla, çevre duyarlılıklarıyla İzmir, Türkiye'ye ilham veren bir şehirdir. O nedenle bu kimliğin gereğini yerine getirmemiz gerekiyor. İzmir Gıda Sistemi Belgesi, öylesine hazırlanmış bir belge değil, gerçekten kapsayıcı ve katılım oranı yüksek bir çalışmadır. Gıda konusu, tarımsal üretim ve beslenmenin dışında boyutları olan bir konu. Ekolojik boyutu var, ekonomik boyutu var ve sosyal adaletle ilgili önemli boyutu var. Bu konuda bir planlama noksanlığı söz konusu. Gıda çölleri denebilecek kadar ciddi adaletsizliklerin yaşandığı alanlar var. O nedenle, İzmir'e mercekle bakıp; bölge bölge, alan alan bunları doğru değerlendirmek, sonra da neler yapabiliriz üzerine bir strateji belirlemek gerekiyor” şeklinde konuştu.

“Üretmek kadar gıdanın hangi pazarlara nasıl ulaştığı da önemli”
İzmir’in mekânsal planlama verileri hakkında bilgi veren Başkan Tugay, kent genelindeki yüksek üretime rağmen diğer şehirlerden yaş sebze ve meyve tedarik edildiğine dikkat çekerek, “İzmir'de 2024 yılında 479 bin ton patates üretilmiş, 58 bin tonu diğer illere gönderilmiş. Buna karşılık İzmir’e diğer illerden 41 bin ton patates gelmiş. Bu, plansızlık ve koordinasyonsuzluğu gösteriyor. Yani üretmek kadar gıdanın hangi kanallarla, hangi pazarlara nasıl ulaştığı da önemli. Üretici ile tüketici arasındaki zinciri güçlendirmek, aradaki kayıpları azaltmak ve yerel üretimin kent içinde daha fazla karşılık bulmasını sağlamak zorundayız” şeklinde konuştu.

“İnsanların yoksullaştığı alanlarda gıdaya erişim zorlaşıyor”
Üretimin yanı sıra gıdaya erişime dikkat çeken Başkan Tugay, “İnsanların yoksullaştığı alanlarda gıdaya erişim zorlaşıyor ve aynı zamanda gıdanın maliyeti artıyor; insanlar gıda için daha fazla para ödüyorlar. Üreticinin emeğinin karşılığını alabildiği ve her yurttaşımızın sağlıklı, yeterli ve uygun fiyatlı gıdaya ulaşabildiği bir sistemi kurmak lazım” dedi.

“Çocukların beslenmesi Türkiye’nin gündeminde”
En büyük sorumluluğun çocukların sağlıklı beslenmesi olduğunu dile getiren Başkan Tugay, “Çocuklarımızın beslenmesi Türkiye'nin gündeminde. Burada bir problem olduğunun herkes farkında. Gıda krizi ve yoksulluğa bağlı yetersiz beslenme en çok çocukların gelişimini etkiliyor. Bunun Türkiye'ye nasıl bir maliyet getireceğini düşünmek eminim zor değildir. Beslenme; öğrencilerin dikkatini, öğrenme sürecini, eğitim hayatını doğrudan ilgilendiren bir konu. Özellikle gelişme çağındaki, yani 0-14 yaş grubundaki çocuklar bu sorunun en hassas muhatapları durumundalar. Türkiye'de bu yaş grubunda 19,5 milyon çocuk var. 19,5 milyon çocuk, beslenme konusunda çok dikkat edilmesi gereken grup. Çocuklar yeterli ve nitelikli gıdaya erişemezse eğitimde fırsat eşitliğinden kimse söz edemez. Bu nedenle bizler, beslenmeyi, eğitim hakkının ve halk sağlığının ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz. Üstelik yetersiz beslenme, çocukların zehirli kimyasallara karşı da daha kırılgan hale gelmesine neden olabiliyor. Yetersiz beslenme durumunda bazı zararlı maddeler vücuda daha fazla zarar veriyor. Özetle gıda meselesi hem sağlık hem de eğitimle doğrudan ilgili bir meseledir” dedi.

“Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi'ni başlattık”
İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak çocukların beslenmesini desteklemek için hayata geçirilen çalışmalar hakkında bilgi veren Başkan Tugay, “Biz yalnızca daha fazla gıda sağlamak ve insanlara gıda ulaştırmakla değil, gıdanın niteliğini, güvenliğini ve çocuk sağlığı üzerindeki etkilerini de gözetmekle yükümlüyüz. Bu nedenle Çocuklar ve Gıda Güvenliği Misyon Projesi'ni belediyemizde başlattık. Çocukların beslenmesi ve gıda güvenliği için de özel bir misyon grubu kurduk. Bu proje grubu, belediyemizdeki kreşlere, yurtlara, yemekhanelere, toplu beslenme yapılan diğer alanlara da yönelik çalışıyor. Burada arkadaşlarımız mutfaklarda kullanılan malzemelerden pişirme tekniklerine kadar bütün süreci ele alıyor. Çocukların gıda yoluyla zararlı kimyasallara maruz kalmaması için de çalışıyoruz. Burada bilim destekli uygulamalar yapıyoruz. Sağlık Dairesi Başkanlığımız aracılığıyla halka rehber kitaplar, kitapçıklar dağıtacağız. Çocuk sağlığını tehdit eden aşırı işlenmiş gıdalar konusunda bu sene yoğun eğitimler vereceğiz” şeklinde konuştu.

“Her hemşehrimizin sağlıklı gıda hakkını koruyan İzmir için çalışacağız”
Gıda güvenliğinin sadece tarımın, üretim sektörünün bir konusu olmadığının altını çizen Başkan Tugay, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin hayata geçirdiği tanzim satış mağazaları İZMAR, Süt Kuzusu, Kent Lokantaları, Bokaşi Kompostu, Üretici Pazarları, Kent Bostanları gibi projelerin Kent-Bölge Gıda Sistemi anlayışının küçük parçaları olduğunu söyledi. Kırsal üretimi, kent yaşamını, halk sağlığını, sosyal adaleti, kültürel mirası ve ekolojik dengeyi aynı çerçevede buluşturacak bir yol haritası oluşturduklarını ifade eden Başkan Tugay, “Üreticimizin emeğini, doğamızın varlığını ve her hemşehrimizin sağlıklı gıda hakkını koruyan İzmir için çalışacağız” dedi.

İzmir için üretimden tüketime, dağıtımdan atığa bütüncül bir çalışma
Çalıştay hakkında bilgi veren İzmir Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Nehir Yüksel ise “Başkanımızın ortaya koyduğu hedefler doğrultusunda gerçekleştirdiğimiz ve sona yaklaştığımız İzmir Kent-Bölge Gıda Sistemi Belgesi çalışmalarında öncelikle İzmir için üretimden tüketime, dağıtımdan atığa bütüncül bir çalışma gerçekleştirdik. İzmir'in kültürel, ekolojik ve sosyal boyutunu birlikte kurguladık. Bu süreçte yaklaşık 100 bin veri ile çalıştık. Coğrafi Bilgi Sistemleri temelli haritalar oluşturduk. Bunun yanı sıra çeşitli analizler ve saha doğrulamalarını gerçekleştirdik. Uluslararası deneyimlerden faydalanmak ve iş birliklerini artırmak amacıyla Şubat 2026'da Milano Gıda Paktı'na üyeliğimizi gerçekleştirdik. Yine Nisan 2026'da Gıda ve Gastronomi Konseyi toplantısını gerçekleştirdik. Konsey toplantısı sonrasında katılımcılarla yapılan 5 odak toplantı ile birlikte İzmir'in mevcut gıda sistemini, altyapısını ve potansiyelini değerlendirdik. Bu toplantılardan çıkan ortak çerçeve doğrultusunda bugün tarımsal üretimden başlayarak atık yönetimine kadar olan süreci ve kır-kent bağlantılarını bütüncül bir perspektiften ele alan İzmir Gıda Sistemi Çalıştayı'nda bir arada bulunmaktayız. Amacımız bu çalışmaları ortak hedefler, güçlü bir koordinasyon ve izlenebilir eylem planı çerçevesinde odaklaştırmaktır” diye konuştu.

ANNENİN GÖSTERDİĞİ ARAZİDE İZ BULUNAMADI

İddianın ardından savcı eşliğinde Elif Balıkçı'ya İncedere Yaylası civarında yer gösterme işlemi yaptırıldı. Bölgede yoğun güvenlik önlemi alan jandarma ekipleri sinyal kesiciler kullanırken, annenin işaret ettiği taşlık bölgede aramalar yapıldı. Jandarma asayiş, komando timleri ve AFAD ekiplerinin zorlu arazi şartlarında, yapay zeka destekli dronlar ve iz takip köpekleriyle gerçekleştirdiği aramalardan henüz sonuç alınamadı.

Kayıp Büşra bebeğe ait herhangi bir iz veya bulguya rastlanmazken, ekiplerin bölgedeki hummalı arama çalışmaları bugün de devam etti. Ailenin 3 ve 9 yaşları arasındaki diğer 4 çocuğu ise devlet korumasına alındı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan anne Elif ve baba Yusuf Balıkçı ile K.D., M.D. M.R.S., R.D., Ö.D., M.B., İ.B. ve A.Ç.'nin jandarmadaki ifade işlemleri tamamlandı. Şüpheliler geniş güvenlik önlemleri altında, basın mensuplarının görüntü almaları engellenecek şekilde, adliyeye sevk edildi. Şüphelilerin adliyedeki sorgu işlemlerine başlandı.

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde, Yeke'nin hayatını kaybettiği belirlendi. Torbalı Ticaret Odası 80’inci Yıl Ortaokulu 8'inci sınıf öğrencisi olan Elifnaz Yeke'nin cenazesi, bugün ikindi vakti Muratbey Mahallesi Camisi'nde kılınacak namazın ardından mahalle mezarlığında toprağa verilecek.

ICD-11'e göre oyun bozukluğu tanısı için aşağıdaki üç temel özellik en az 12 ay süreyle (şiddetli vakalarda 6 aya kadar kısaltılabilir) devam etmelidir:

Oyun davranışı üzerinde kontrol kaybı

Oyunun başlangıcı, sıklığı, yoğunluğu, süresi, sonlandırılması ve bağlamı üzerinde kontrol bozukluğu. Örneğin: "Sadece 1 saat oynayacağım" deyip 6-8 saat oynamak, oyunu bırakamamak.

Oyunun diğer aktivitelere göre öncelik kazanması

Oyun, diğer yaşam ilgi alanları ve günlük aktivitelerden daha önemli hale gelir. Örneğin: Okul, iş, sosyal ilişkiler, uyku yerine oyunun tercih edilmesi.

Olumsuz sonuçlara rağmen oyun davranışının devam etmesi veya artması

Aile çatışmaları, okul/iş performansında düşüş, sağlık sorunları gibi olumsuz sonuçlara rağmen oyun oynamaya devam edilmesi.

Diğer kriterler

Bu davranış örüntüsü, kişisel, ailevi, sosyal, eğitsel, mesleki veya diğer önemli işlevsellik alanlarında belirgin sıkıntıya veya bozulmaya yol açmalıdır.

Davranış, başka bir ruh sağlığı bozukluğu (örneğin manik episod) veya madde/ilaç etkisi ile daha iyi açıklanamamalıdır.

DSM-5-TR Tanı Kriterleri (Amerikan Psikiyatri Birliği)

DSM-5-TR, İnternet Oyun Bozukluğu için 9 kriter önermektedir. Son 12 ay içinde bu kriterlerden en az 5'i karşılanmalıdır:

Oyunlara aşırı ilgi/preoküpasyon

Günün büyük bölümünü oyun hakkında düşünmek veya oyun oynamayı planlamak.

Yoksunluk belirtileri

Oyun oynanamadığında irritabilite, anksiyete, üzüntü veya öfke.

Tolerans

Aynı doyumu elde etmek için giderek daha fazla zaman oyun oynamak.

Kontrol girişimlerinde başarısızlık

Oyun süresini azaltmak veya bırakmak için tekrarlayan başarısız girişimler.

Diğer aktivitelere ilgi kaybı

Oyun dışında eskiden zevk alınan hobi ve aktivitelere ilgi kaybı.

Sorunlara rağmen aşırı oyun

Psikososyal sorunlar olduğunu bilmesine rağmen aşırı oyun oynamaya devam etmek.

Aldatma

Aile üyeleri, terapistler veya diğerlerine oyun süresini gizlemek veya yalan söylemek.

Olumsuz duygulardan kaçış

Suçluluk, umutsuzluk, stres gibi olumsuz duygulardan kaçmak veya rahatlamak için oyun kullanmak.

Önemli ilişkileri veya fırsatları riske atma/kaybetme

Oyun nedeniyle önemli bir ilişkiyi, işi, eğitimi veya kariyer fırsatını riske atmak veya kaybetmek.

DSM-5-TR kriterlerinde "aldatma" (kriter 7) hariç diğer 8 kriterin tanısal doğruluğu %80'in üzerindedir.

Oyun bağımlılığının belirtileri

Belirtiler bilişsel, duygusal, davranışsal ve fiziksel alanlarda ortaya çıkabilir:

Bilişsel belirtiler

Preoküpasyon

Oyun hakkında sürekli düşünmek, oyun oynamayı planlamak.

Takıntılı düşünceler

Oyun karakterleri, seviyeleri veya stratejileri hakkında obsesif düşünceler.

Dikkat dağınıklığı

Okul, iş veya diğer görevlerde odaklanma güçlüğü.

Duygusal belirtiler

İrritabilite

Oyun oynanamadığında sinirlilik, öfke patlamaları.

Anksiyete

Oyun oynanamadığında kaygı, huzursuzluk.

Depresif duygu durum

Oyun dışında zevk alamama, umutsuzluk.

Suçluluk

Aşırı oyun oynadığını bilmesine rağmen duramama nedeniyle suçluluk hissi.

Duygu düzenleme güçlüğü

Olumsuz duygulardan kaçmak için oyun kullanmak.

Davranışsal belirtiler

Kontrol kaybı

Oyun süresini kontrol edememek, "sadece 1 saat" deyip saatlerce oynamak.

Tolerans

Aynı doyumu elde etmek için giderek daha fazla süre oyun oynamak.

Yoksunluk

Oyun oynanamadığında irritabilite, anksiyete, huzursuzluk.

Diğer aktivitelere ilgi kaybı

Spor, sosyal aktiviteler, hobiler gibi eskiden zevk alınan aktivitelere ilgi azalması.

Aldatma

Aileye, arkadaşlara veya terapistlere oyun süresini gizlemek veya yalan söylemek.

Sorunlara rağmen devam

Okul/iş performansı düştüğü, aile çatışmaları olduğu halde oyun oynamaya devam etmek.

Kaçış davranışı

Stres, depresyon, suçluluk gibi olumsuz duygulardan kaçmak için oyun kullanmak.

Fiziksel belirtiler

Uyku bozuklukları

Geç saatlere kadar oyun oynamak, uykusuzluk, düzensiz uyku düzeni.

Yorgunluk

Kronik yorgunluk, bitkinlik.

Göz problemleri

Göz yorgunluğu, bulanık görme, kuru göz.

Baş ağrıları

Uzun süre ekrana bakmaktan kaynaklanan baş ağrıları.

Boyun ve sırt ağrıları

Uzun süre oturarak oyun oynamaktan kaynaklanan kas gerginliği.

Beslenme bozuklukları

Düzensiz yemek yeme, fast-food ağırlıklı beslenme, öğün atlama.

Kişisel hijyen azalması

Banyo yapmama, diş fırçalamama, kıyafet değiştirmeme.

Sosyal ve işlevsel belirtiler

Okul/iş performansı düşüşü

Notlarda düşüş, devamsızlık, iş performansında azalma.

Sosyal izolasyon

Arkadaşlarla görüşmeme, sosyal aktivitelerden kaçınma.

Aile çatışmaları

Aile üyeleri ile oyun süresi nedeniyle sık tartışmalar.

İlişki sorunları

Romantik ilişkilerde sorunlar, arkadaşlıkların azalması.

Maddi sorunlar

Oyuna aşırı para harcama, borçlanma.

Oyun bağımlılığının nedenleri ve risk faktörleri

Oyun bağımlılığı tek bir faktöre bağlı olarak ortaya çıkmaz; genellikle biyolojik, psikolojik ve sosyal faktörlerin etkileşimi sonucudur.

Biyolojik faktörler

Genetik yatkınlık

Bağımlılık yatkınlığı ailesel olabilir.

Nörobiyolojik değişiklikler

Dopamin ödül sisteminde değişiklikler; oyun oynarken dopamin salınımı artar, bu da bağımlılık döngüsünü pekiştirir.

Beyin yapısı

Prefrontal korteks (kontrol merkezi) ve striatum (ödül merkezi) arasındaki dengesizlik.

Psikolojik faktörler

Dürtüsellik (impulsivity)

Dürtü kontrolü zayıf bireylerde risk artar.

Düşük öz kontrol

Kendi davranışlarını düzenleme güçlüğü.

Yüksek anksiyete

Kaygı bozukluğu olan bireylerde risk artar.

Depresyon

Depresif belirtiler, oyundan kaçış motivasyonunu artırır.

Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB)

DEHB'li bireylerde oyun bağımlılığı riski daha yüksektir.

Duygu düzenleme güçlüğü

Olumsuz duyguları yönetme zorluğu; oyun, duygulardan kaçış aracı olarak kullanılır.

Düşük özgüven

Gerçek dünyada başarısızlık hisseden bireyler, oyunda başarı ve kabul arayabilir.

Kaçış motivasyonu

Stres, travma, sosyal reddedilme gibi olumsuz deneyimlerden kaçmak için oyun kullanmak.

Sosyal ve çevresel faktörler:

Aile faktörleri:

Ebeveyn denetimi eksikliği

Aile içi çatışmalar, ihmal veya istismar

Ebeveynlerin kendisinin aşırı teknoloji kullanımı

Arkadaş grubunun aşırı oyun oynaması, sosyal kabul için oyun zorunluluğu

Akademik başarısızlık, okulda dışlanma, akran zorbalığı

Oyun tasarımı:

Ödül sistemleri (level atlama, rozetler, liderlik tabloları)

Sosyal bağlılık (takım oyunları, klanlar)

Sürekli erişilebilirlik (mobil oyunlar, 7/24 online oyunlar)

Mikrotransaksiyonlar (oyun içi satın alımlar)

Kültürel faktörler

Bazı kültürlerde oyun oynamanın daha kabul görmesi, özellikle Asya ülkelerinde oyun bağımlılığı prevalansı daha yüksektir (%1.6-10.9).

Demografik risk faktörleri:

Yaş: Ergenler ve genç yetişkinler (12-25 yaş) en yüksek risk grubudur.

Cinsiyet: Erkeklerde daha yaygın görülür; ancak kadınlarda da artmaktadır.

Sosyoekonomik durum: Düşük sosyoekonomik düzeyde risk artabilir.

Oyun türü: Rekabetçi oyunlar (MOBA, FPS), MMORPG'ler (çok oyunculu rol yapma oyunları) daha yüksek risk taşır.

Oyun bağımlılığının komplikasyonları

Tedavi edilmeyen oyun bağımlılığı, ciddi fiziksel, psikolojik ve sosyal komplikasyonlara yol açabilir:

Fiziksel komplikasyonlar:

Uyku bozuklukları

Kronik uykusuzluk, uyku apnesi, düzensiz uyku düzeni.

Göz problemleri

Dijital göz yorgunluğu, miyopi progresyonu, kuru göz sendromu.

Kas-iskelet sorunları

Boyun ve sırt ağrıları, tekrarlayan zorlanma yaralanmaları (RSI), karpal tünel sendromu.

Obezite

Hareketsiz yaşam tarzı, düzensiz beslenme.

Beslenme yetersizlikleri

Düzensiz yemek yeme, vitamin ve mineral eksiklikleri.

Kişisel hijyen azalması

Cilt enfeksiyonları, diş problemleri.

Psikolojik komplikasyonlar:

Depresyon

Sosyal izolasyon, başarısızlık hissi.

Anksiyete bozuklukları

Sosyal anksiyete, yaygın anksiyete.

DEHB belirtilerinde artış

Dikkat dağınıklığı, dürtüsellik.

Duygu düzenleme bozuklukları

Öfke kontrolü güçlüğü, duygusal patlamalar.

Düşük özgüven

Gerçek dünyada başarısızlık hissi.

İntihar düşünceleri

Şiddetli vakalarda umutsuzluk, intihar riski.

Sosyal ve işlevsel komplikasyonlar:

Akademik başarısızlık

Notlarda düşüş, okuldan atılma riski.

İş kaybı

İş performansında düşüş, işten çıkarılma.

Aile çatışmaları

Aile içi iletişim bozukluğu, boşanma riski.

Sosyal izolasyon

Arkadaşlıkların azalması, sosyal beceri kaybı.

Maddi sorunlar

Oyuna aşırı para harcama, borçlanma, iflas.

Yasal sorunlar

Oyun içi satın alımlar için dolandırıcılık, hırsızlık.

Oyun bağımlılığının tanısı

Tanı, klinik değerlendirme, standartlaştırılmış testler ve ayırıcı tanı ile konur.

Klinik değerlendirme:

Öykü: Oyun süresi, oyun türleri, başlangıç yaşı, kontrol kaybı, olumsuz sonuçlar.

Fizik muayene: Uyku, beslenme, hijyen durumu değerlendirilir.

Psikiyatrik değerlendirme: Depresyon, anksiyete, DEHB gibi eşlik eden bozukluklar taranır.

Standartlaştırılmış testler:

IGDT-10 (Ten-Item Internet Gaming Disorder Test): Kısa, kolay uygulanabilir; ICD-11 ve DSM-5 kriterleri ile korele.

IGDS-SF9 (Internet Gaming Disorder Scale-Short Form): DSM-5 kriterlerine dayalı 9 maddelik ölçek.

GASA (Game Addiction Scale for Adolescents): Ergenler için geliştirilmiş ölçek.

CIUS (Compulsive Internet Use Scale): İnternet kullanım bozukluğu için genel ölçek.

Ayırıcı tanı:

Oyun bağımlılığı tanısı konulmadan önce aşağıdaki durumlar dışlanmalıdır:

Manik episod: Bipolar bozuklukta aşırı aktivite ve risk alma.

Madde kullanımı: Madde etkisi ile aşırı oyun.

DEHB: Dikkat dağınıklığı ve dürtüsellik nedeniyle aşırı oyun.

Depresyon: Depresyondan kaçış için aşırı oyun.

Sosyal anksiyete: Sosyal durumlardan kaçınmak için oyun.

Otizm spektrum bozukluğu: Sosyal etkileşim zorluğu nedeniyle oyun tercih.

Oyun bağımlılığının tedavisi

Oyun bağımlılığı tedavisi, bireysel ihtiyaçlara göre uyarlanmış çok yönlü bir yaklaşım gerektirir.

Psikoterapi:

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT):

Oyun tetikleyicilerinin belirlenmesi

Zaman yönetimi becerileri

Alternatif aktivitelerin geliştirilmesi

Duygu düzenleme stratejileri

BDT, oyun bağımlılığında en etkili tedavi yöntemidir.

Motivasyonel görüşme (MI):

Değişim motivasyonunun artırılması

Direncin azaltılması

Hedef belirleme ve takip

Aile terapisi:

Özellikle ergenlerde aile dinamiklerinin düzeltilmesi

Ebeveyn denetimi ve iletişimin artırılması

Aile içi çatışmaların çözülmesi

Grup terapisi:

Akran desteği

Deneyim paylaşımı

Sosyal beceri geliştirme

İlaç tedavisi:

Oyun bağımlılığı için spesifik bir ilaç onayı yoktur; ancak eşlik eden bozukluklar tedavi edilebilir:

Antidepresanlar: Depresyon veya anksiyete için SSRI'lar.

Stimülanlar: DEHB için metilfenidat, atomoksetin.

Duygu düzenleyiciler: Dürtüsellik için lityum, valproat.

Dijital hijyen ve davranışsal stratejiler

Ekran süresi sınırlamaları

Günlük oyun süresinin kademeli azaltılması.

Teknoloji araçları

Ekran süresi takip uygulamaları, ebeveyn kontrol yazılımları.

Alternatif aktiviteler

Spor, sanat, sosyal aktiviteler, hobiler.

Uyku hijyeni

Düzenli uyku saatleri, yatmadan önce ekran kullanımının azaltılması.

Oyun-serbest bölgeler

Yatak odasında oyun cihazlarının bulundurulmaması.

Yatılı tedavi programları:

Şiddetli vakalarda, özel yatılı tedavi merkezleri mevcuttur:

Dijital detoks: Teknolojiden uzaklaştırma.

Yoğun terapi: BDT, aile terapisi, grup terapisi.

Yapılandırılmış günlük rutin: Uyku, yemek, terapi, aktivite programı.

Akademik destek: Okul derslerinin sürdürülmesi.

HİZMET HAMLESİ

Bürokratlarıyla birlikte sokakta incelemelerde bulunan Karşıyaka Belediye Başkanı Yıldız Ünsal, "Yaya ve araç trafiğinin yoğun olduğu Cemal Bülbül Sokak'ta kapsamlı bir hizmet hamlesi gerçekleştiriyoruz. Fen İşleri Müdürlüğü ve Park Bahçeler Müdürlüğü ekiplerimiz, kaldırımlardan çevre düzenlemesine kadar sokağın ihtiyaç duyduğu tüm alanlarda titizlikle çalışıyor. Kısa süre içinde çalışmalarımızı tamamlayarak Bostanlı'ya daha düzenli, güvenli ve modern bir sokak kazandıracağız. Karşıyakamızın dört bir yanında, kentimizin ihtiyaçlarına yanıt veren yatırımlarımızı sürdüreceğiz" diye konuştu.

Kızılcık Şerbeti dizisi kadrodaki değişim sonrası yeni sezona başlayacak. Başrollerini Barış Kılıç, Evrim Alasya, Ahmet Mümtaz Taylan, Seray Kaya, Erkan Avcı, Özge Borak ile Emre Dinler’in paylaştığı fenomen dizisi Kızılcık Şerbeti’nin kadrosuna genç kuşağın yıldız oyuncularından Asena Keskinci dahil oldu.

Başrollerini Aytaç Şaşmaz ve Helin Kandemir’in paylaştığı Sevdiğim Sensin, yeni sezona görkemli bir başlangıç yaptı. Sevdiğim Sensin'in 10 Eylül akşamı yayınlanan 16'ncı bölümüyle ekrana döndü. Dizinin dönüş bölümü beğeni toplasa da sonrasında seyirci isyan etti.

Nefes kesen bir sezon finalinin ardından ekranlara dönmeye hazırlanan dizi, yayınlanan tanıtımıyla birlikte hikayesinde bambaşka bir dönemin kapılarını aralıyor.

Türkiye, tarihinin en önemli seçimlerinden birine gün gün yaklaşıyor. 14 Mayıs'ta vatandaşlar sandıklara gidecek. Millet İttifakı'nın adayı Kemal Kılıçdaroğlu sosyal medya hesabından paylaştığı bir videoyla kampanyasını resmen başlattı.

Millet İttifakı'nın ortak adayını resmi olarak açıklamasının ardından CHP İstanbul İl Teşkilatı, ilk kampanya videosunu yayınladı.Şebnem Ferah'ın seslendirdiği tanıtım videosunun sloganı 'Birileri Var' başlıyoruz etiketiyle paylaşıldı.