Doktora gitmekten çekinmeyin
Türkiye'de hastaların doktora gitme oranının düşük olduğunu ifade eden Prof. Dr. Karaca, “İnsanlar utanma veya korkuyla doktora gitmeyi geciktiriyor. Oysa erken teşhis, ameliyat ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırır” dedi ve cerrahi müdahalenin ise ancak ileri evrelerde ve sürekli dışarı sarkan hemoroidlerde kaçınılmaz olduğunu belirtti. Prof. Dr. Karaca, hemoroidden korunma yöntemlerini şu sözlerle özetledi: “Bol su içmek, lifli beslenmek, tuvalette uzun süre kalmamak ve şikâyet başladığında bir uzmana başvurmak gibi küçük alışkanlık değişiklikleriyle hastalığı kontrol altında tutmak mümkündür.”

Oturma banyosu etkili mi?
Hastaların akut ve yangılı dönemde sıklıkla tercih ettiği oturma banyosu ve bitkisel ürünler hakkında da önemli bilgiler paylaşan Prof. Dr. Karaca, “Oturma banyosunun semptomatik rahatlama sağladığı düşünülse de pratikte her zaman yeterli ve hızlı bir çözüm sunmayabiliyor. Özellikle ağrı ve yanmanın ön planda olduğu hastalarda, daha hızlı etki gösteren, lidokain gibi lokal anestezik içeren topikal ajanlar yaşam kalitesini artırmada daha etkili bir seçenek olabiliyor” bilgisini paylaştı. Hastalığın kendi kendine geçmesini beklemenin süreci zorlaştırabileceği bilgisini de paylaşan Prof. Dr. Karaca, tedavi yaklaşımını şu sözlerle özetledi: “Hafif vakalarda semptomlar gerileyebilir ancak ağrı ve şişlik varsa sürecin uzaması yaşam kalitesini ciddi etkiler. Bitkisel ürünler destekleyici olabilir ancak akut dönemde ağrı ve inflamasyonu kontrol altına almak için kanıtlı, medikal tedaviler ön planda değerlendirilmelidir.”

Sosyal medyanın oluşturduğu yapay güzellik algısı, cilt sağlığında telafisi zor hasarlara yol açıyor. Özellikle viral videoların etkisiyle bilinçsizce kullanılan kozmetik ürünlerin nodüler aknelere ve cilt yanıklarına neden olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Makbule Dündar, en doğru yolun cilt analizi olduğunu hatırlattı.

‘5-6 YAŞINDAKİ ÇOCUKLAR ASİTLİ MASKE YAPIYOR’
Sosyal medyanın etkisiyle cilt bakımına yönelen çocuklara dikkat çeken Dr. Dündar, “Ne yazık ki 5-6 yaşındaki kız çocuklarının bile yüzlerine maske yaptığını, asitli ürünler kullandığını görüyoruz. Bu durum gerçekten ürkütücü. Her ürün her cilt için uygun değil. Bazı içerikler oldukça başarılı ve kaliteli. Biz bu tarz ürünleri yanık tedavilerinde, derin yaralanmalar sonrası doku yenilenmesi için kullanıyoruz. Ancak bu ürünler sosyal medyada ‘akne izlerine mucize’ gibi sunuluyor. Oysa yoğun içerikli bu ürünler, akneli ve yağlı ciltlerde durumu daha da kötüleştiriyor” diye konuştu.

‘ÖNCE CİLT ANALİZİ, SONRA ÜRÜN’
Yanlış kullanımın gözenek tıkanıklığına ve daha zor tedavi edilen nodüler-kistik aknelere yol açabildiğini ifade eden Dr. Dündar, “Akne izi ile her iz aynı değildir. Yanık iziyle sivilce izi aynı şekilde tedavi edilmez. Asitli peelingler de bilinçsiz kullanılıyor ve ciltte yanıklara neden olabilir. Glikolik asit, laktik asit gibi uygulamaları biz de yapıyoruz. Ancak bu işlemler herkes için uygun değil. Hassas ve ince ciltlerde ciddi cilt yanıkları oluşabilir. İnternette viral olan her maske herkese uygun değildir. Hangi yaşta olursak olalım öncelikle bir dermatoloğa gidip cilt analizi yaptırmalıyız. Cilt tipimizi ve risklerimizi öğrendikten sonra ürün seçmeliyiz. Araştırma yapmak önemli ama öncelik mutlaka dermatoloji uzmanı olmalı” dedi.

Ağrıda cinsiyet farkı Kadınlarda neden daha uzun sürüyor
Science Immunology Dergisi’nde yayımlanan “Monocyte-derived IL-10 drives sex differences in pain duration” başlıklı yazıda enfeksiyon sonrası gelişen ağrının cinsiyetler arasındaki süre farkı fareler üzerinden inceledi. Araştırmaya göre ağrı kontrolünde etkili olan, vücudumuzun bağışıklık hücreleri tarafından üretilen, sitokin olarak bilinen özel bir protein türü olan IL-10’un, erkeklerde daha yüksek olduğu kanıtlandı. Bu protein, ağrının hafiflemesinde hayati bir öneme sahip.

Ağrıyı dindiren alarm geç devreye giriyor
Vücudumuzdaki yaralanma sonrası oluşan ağrıyı dindirmek için bağışıklık sisteminin bir noktada dur alarmı vermesi gerekiyor. Prof. Dr. Selçuk Göçmen, erkeklerdeki hormonların bu sinyali veren IL-10 proteinini artırdığını belirterek, “Erkeklerdeki hormonal destek, ağrıyı durduran doğal bir mekanizmayı tetikliyor. Kadınlarda ise bu destek daha zayıf olduğu için ağrı sinyali daha uzun süre açık kalıyor” diye konuştu.

Hem farklı hissediyor hem de farklı deneyimliyor
Yeni araştırmalar kadın ve erkeklerin ağrıyı yalnızca farklı hissetmediğini, bu süreci biyolojik olarak tamamen farklı deneyimlediğini ortaya koydu. Science Immunology dergisinde yayımlanan güncel bir çalışma; bağışıklık sistemi kaynaklı spesifik bir proteinin, ağrının süresini belirleyen kritik faktör olabileceğine işaret ediyor. Bilimsel veriler, kadınlarda ağrı süresinin erkeklere oranla daha uzun olduğunu kanıtlasa da bu durum toplumdaki ‘kadınlar acıya daha dayanıksız’ algısının yanlış bir yorum olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, bu farkın psikolojik bir eşikten ziyade tamamen nörobiyolojik, hormonal ve immünolojik farklılıkların doğal bir sonucu olduğunu vurguluyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bu yeni araştırma, ağrı tedavisinde tek tip yaklaşımın neden yetersiz kaldığını ve gelecekte cinsiyete özel ağrı tedavilerine neden ihtiyaç duyulduğunu kanıtlıyor. Bu tarz araştırmalar keşifle beraber özellikle bel fıtığı, sinir sıkışmaları, sinir hasarı sonrası oluşan ve fibromiyalji gibi kronik ve kompleks ağrılarda hastalara yönelik yeni nesil tedavi yöntemlerinin de kapısını aralıyor" açıklamasında bulundu.

‘Tek tip ağrı tedavisi’ yaklaşımının yanlış
Son yıllarda araştırmacıların ‘tek tip ağrı tedavisi’ yaklaşımının hatalı olduğunu vurgulayarak cinsiyete özgü ağrı mekanizmalarını, hormon döngüsüne göre hazırlanan tedavi planlarını, bağışıklık sistemi temelli ağrı kontrolünü ve kişiselleştirilmiş analjezi yöntemlerini kapsayan yeni bir yaklaşımı savunduklarının altını çizen Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bilimsel çalışmalar, kadınların ağrıyı daha yoğun hissetmekten ziyade, biyolojik olarak farklı işleyen bir sinir-bağışıklık sistemi nedeniyle bu süreci daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bu önemli bulgu, ağrı tedavisinde cinsiyete özel yaklaşımların gerekliliğini net bir şekilde gündeme taşımak anlamına geliyor. Sonuç olarak kadınların ağrıyı daha uzun süreli tecrübe etmesi psikolojik veya kültürel bir durum değil, tamamen nöro-hormonal bir gerçeklik” açıklamasında bulundu. Prof. Dr. Göçmen, “Hastanın sadece şikayetine değil, biyolojik kimliğine de odaklanan kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin önümüzdeki dönemde standart hale geleceğine inanıyorum” dedi.

Güvenlik duygumuz yara aldı
Dünya algımız ve psikolojik güven duygumuzun da büyük bir yara aldığını aktaran Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Eskiden savaşlar sadece meydanlardaydı; bugün ise ekonomik krizler, sosyal medya ve televizyon aracılığıyla her türlü çatışma evimizin içine kadar sızmış durumda” dedi. Dünyayı yöneten liderlerin güç gösterilerinin ve tehditkar dillerinin, bireylerde ‘güvende değiliz’ hissini pekiştirdiğine işaret eden Prof. Dr. Eryılmaz, “Sonuç olarak; ailedeki şefkat bağının zayıflaması, rol modellerin yozlaşması ve küresel belirsizliklerin yarattığı bu ‘güvenlik erozyonu’, şiddet olaylarının artmasına zemin hazırlayan en temel unsurlardır” diyerek sözlerini tamamladı.

Kimlik gelişiminin en kırılgan nokta, gençlik ve ergenlik dönemindeki değişimler
Günümüzde artış gösteren şiddet olaylarının nedenleri incelendiğinde psikolojik, nörolojik ve sosyolojik pek çok faktörün karşımıza çıktığını ifade eden Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Ancak en kritik noktalardan biri, kimlik gelişiminin en kırılgan olduğu gençlik ve ergenlik dönemindeki değişimlerdir” dedi. Çocukların genellikle yakın çevrelerini örnek alırken, ergenler ve gençlerin daha çok dış dünyayı rol model seçtiklerine dikkat çeken Prof. Dr. Eryılmaz, “Eskiden ‘çevre’ dediğimiz olgu, dokunabildiğimiz ve görebildiğimiz insanlardan ibaretti. Ancak dijital araçlar bu sınırları ortadan kaldırdı; artık dünyanın öbür ucundaki birine anında bağlanabiliyoruz. Bu durum, ergenlerin örnek aldığı ‘kahraman’ ikonlarının da değişmesine yol açtı. Günümüzde; daha çok ‘like’ (beğeni) alan, daha çok izlenen, daha absürt davranan veya küfrederek dikkat çeken kişiler rol model haline geldi. Eskiden ‘güçlü kahraman’ anlayışı ahlaki değerlere dayanırken, günümüzde bu anlayış yerini popülarite odaklı ve absürt bir yapıya bıraktı. Gençlerin ikonları karmaşıklaştı ve değerler erozyona uğradı” şeklinde konuştu.

Radyofrekans tedavisinin, ağrıya neden olan sinirlerin kontrollü şekilde tedavi edilmesi esasına dayandığını belirten Prof. Dr. İrfan Koca, "Bu yöntemde özel iğneler aracılığıyla hedef sinir dokusuna ulaşılır ve radyo dalgaları kullanılarak ağrı iletimi azaltılır. Minimal invaziv bir işlem olup genellikle kısa sürede tamamlanır" dedi.

Tedavinin özellikle uygun hasta grubunda etkili sonuçlar verdiğini vurgulayan Koca, "Radyofrekans tedavisi; fizik tedavi, manuel terapi, kuru iğneleme, nöral terapi, proloterapi gibi konservatif ve girişimsel tedavi yöntemlerine rağmen yeterli yanıt alınamayan ve ağrıları devam eden hastalar açısından önemli bir tedavi seçeneğidir. Bununla birlikte, şikayetlerinin kaynağı cerrahi gerektiren bir patolojiye dayanmayan ya da kendisine cerrahi tedavi önerilmiş olmasına rağmen ameliyatı tercih etmeyen hastalar için de etkili ve güvenilir bir alternatif tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkmaktadır" ifadelerini kullandı.

Uygun hasta seçiminin tedavi başarısındaki en önemli faktörlerden biri olduğuna dikkat çeken Koca, "Her ağrıya uygulanabilecek bir yöntem değildir. Doğru endikasyonla uygulandığında hastaların yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlanabilir" şeklinde konuştu.

İşlem sonrası sürecin konforlu olduğunu belirten Koca, "Radyofrekans tedavisinin en önemli avantajlarından biri ameliyatsız bir yöntem olmasıdır. İşlem sonrasında hastalar genellikle saatler içinde günlük yaşamlarına dönebilmektedir" dedi.

Yan etkilerin genellikle sınırlı olduğunu ve işlemin deneyimli hekimler tarafından yapılması gerektiğini belirten Koca, "Uygun teknik ve doğru hasta seçimi ile komplikasyon riski oldukça düşüktür" şeklinde konuştu.

Uzmanlar, kronik ağrı tedavisinde radyofrekans yönteminin özellikle diğer tedavilere yanıt vermeyen ve cerrahi dışı çözüm arayan hastalar için etkili ve güvenilir bir seçenek sunduğunu belirtiyor.

Kızartma sağlıklı mı?
Yüksek sıcaklıkta yapılan kızartma işlemlerinde ise akrilamid, HMF ve furan gibi zararlı bileşiklerin oluşabileceğini belirten Prof. Dr. Arslan, “Besinlerin nerede depolandığı ve depolama süreçleri de yine bu süreçte oldukça önemli bir yere sahiptir. Depolama sürecinde ise oksidatif reaksiyonlar, vitamin kayıpları ve mikrobiyal gelişim, besin kalitesini olumsuz etkileyen başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Bu nedenle uygun ambalajlama sistemleri ve optimal depolama koşulları, besin kalitesinin korunmasında kritik öneme sahiptir” diye konuştu.

Besin kalitesi korunmalı
Gıda işleme süreçlerinde yaşanan kayıpları azaltmak için geliştirilen yeni teknolojilere de değinen Prof. Dr. Arslan, “Non-termal teknolojiler, mikroenkapsülasyon ve akıllı ambalaj sistemleri, besin kalitesinin korunmasında önemli potansiyel sunmaktadır. Ayrıca vitamin ve mineral zenginleştirme uygulamaları, işleme sırasında oluşan kayıpların telafi edilmesinde etkili bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Besin işleme süreçlerinin bilimsel temellere dayalı olarak optimize edilmesi hem besin güvenliğinin sağlanması hem de besin değerinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır” şeklinde konuştu.

Her 4 çocuktan 1’i risk altında
Baharın gelmesiyle birlikte ağaçlardan ve çimenlerden yayılan polen yoğunluğunun artması birlikte çocuklarda alerjik nezle şikayetlerinin belirgin şekilde artırdığını söyleyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, “Alerjik nezle hem dünyada hem de Türkiye’de çocukluk çağının en sık görülen kronik hastalıklarından birini oluşturuyor. Çocukların yaklaşık yüzde 10 ila 30’unu etkilediği tahmin edilirken, ülkemizde bu oran yüzde 15-25 seviyelerinde görülüyor. Bu rakamlar ülkemizde yaklaşık her 4 çocuktan 1’inin risk altında olduğunu gösteriyor. Alerjik nezleye özellikle 5-15 yaş aralığındaki çocuklarda daha sık rastlanıyor; çünkü bu dönemde çevresel alerjenlere maruziyet artıyor ve bağışıklık sistemi bu tetikleyicilere karşı daha hassas hale geliyor. Üstelik doğal yaşam koşullarının bozulması sebebiyle alerjik nezlenin görülme sıklığı dünya genelinde ve ülkemizde giderek artıyor” dedi.

Temel nedeni: Kapalı ortamlar
“Alerjik nezle artışının temel nedeni çocukların günlük yaşamlarının çok önemli bir kısmını ev ve okul gibi kapalı ortamlarda geçirmeleri ve bunun sonucunda kapalı ortamlarda bulunan alerjenlere daha fazla maruz kalmalarıdır” diyen Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, “Sık tekrarlayan hapşırıklar, burun akıntısı ve kaşıntı gibi belirtiler çoğu zaman basit bir mevsimsel durum olarak görülse de alerjik nezle çocuklarda uykusuzluk ve yorgunluk gibi sorunlara neden olarak yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebiliyor. Çocuklarda alerjik nezlenin hafife alınmaması gereken bir hastalık. Alerjik nezle, erken dönemde doğru önlemler alınmazsa orta kulak iltihabı, sinüzit ve astım gibi daha ciddi solunum yolu hastalıklarına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle erken dönem takibi ve tedavisi son derece önemlidir” diyerek üç temel noktaya dikkat çekiyor.

İki haftadan uzun sürüyorsa, hekime danışılmalı
Alerjik nezlenin belirtilerini sıralayan Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, “Bu çocuklarda önemli belirtiler peş peşe gelen hapşırık nöbetleridir. Burun akıntısı şeffaf renkte ve su kıvamında olur, burun tıkanıklığı sıklıkla yaşanır. Gözler ve burun ucu kızarıktır ve çocuk boğazının da sıklıkla kaşındığını söyler. Eğer bu belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa, mutlaka hekime danışılmalıdır” diyor.

Tetikleyicileri var

Alerjik nezlenin en önemli tetikleyicileri polenler, ev tozu akarları, küf mantarları ve evcil hayvanların tüyleri ile döküntülerden oluşuyor. Tetikleyici etkenlerden uzak durulması sonucunda belirtilerin büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini ifade eden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, ayrıca hekime danışılmadan gelişigüzel ilaç kullanılmaması gerektiği uyarısında bulunarak, şu bilgileri paylaşıyor: “İlaçlar hekim önerisi olmadan, özellikle de dekonjestan olarak bilinen burun spreyleri asla kullanılmamalıdır. Çünkü bu spreyler burun mukozasına zarar verebilir, yan etkilere yol açabilir ve asıl sorunun (alerjinin) maskelenerek kronikleşmesine sebep olabilir.”

Alerjik nezlede kritik 3 nokta
Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, çocuklarda alerjik nezleye karşı ailelerin özellikle üç temel noktaya dikkat etmeleri gerektiğini vurguluyor:

1-Alerjik nezle sadece bir burun akıntısı değil, tedavi edilmediğinde astım ve sinüzit gibi daha ciddi kronik hastalıklara kapı aralayan bir sağlık sorunudur.

2-Çocuğun okul başarısını ve uyku kalitesini doğrudan etkileyen alerjik nezlede tedavinin en önemli ayağı, tetikleyicilerden (polen, toz, sigara dumanı) korunmaktır.

3-Eczaneden rastgele alınan ilaçlar yerine, mutlaka bir çocuk alerji uzmanı eşliğinde çocuğa özel planlanan tıbbi tedaviye sadık kalınmalıdır.

‘İP UZUNLUĞU 30-40 CM OLMALI’
Ağız ve diş sağlığını korumanın en önemli adımlarından birinin, yalnızca diş fırçalamakla yetinmeyip diş aralarının da etkili şekilde temizlenmesi olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Kübra Güler, “Bu noktada diş ipi kullanımı, günlük ağız bakım rutininin vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak doğru teknikle uygulanmadığında istenilen faydayı sağlamadığı gibi diş etlerine zarar da verebilir” dedi. Diş ipi kullanımına başlarken yaklaşık 30-40 santimetre uzunluğunda bir parça koparmak gerektiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Güler, “Daha kısa bir ip, parmaklara yeterince sarılamayacağı için kullanım sırasında kayabilir ve kontrolü zorlaştırır. Koparılan diş ipi, iki elin orta parmaklarına sarılarak sabitlenir. Bu sayede ip, kullanım sırasında kaymaz ve daha kontrollü hareket ettirilebilir. Üst dişlerin temizliğinde baş parmaklar, alt dişlerde ise işaret parmakları kullanılarak daha rahat bir uygulama sağlanır” şeklinde konuştu.

GÜNDE BİR KEZ, AKŞAM YATMADAN ÖNCE YAPILMALI
Diş ipi kullanımının günde bir kez, tercihen akşam yatmadan önce yapılmasını öneren Dr. Öğr. Üyesi Kübra Güler, “Bunun nedeni, gece uyku sırasında tükürük salgısının azalmasıdır. Tükürük miktarının düşmesiyle birlikte ağızda kalan yiyecek artıkları bakteri plağına dönüşür ve bu durum çürük ile diş eti hastalıklarına zemin hazırlar. Bu nedenle gece yatmadan önce hem dişlerin fırçalanması hem de diş aralarının temizlenmiş olması büyük önem taşır” dedi. Diş ipi kullanımında en doğru yaklaşımın, önce dişlerin fırçalanması, ardından diş ipi ile ara yüz temizliğinin yapılması olduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Güler, “Diş fırçası, dişlerin görünen yüzeylerini temizlerken, diş ipi ulaşılması zor olan ara yüzlerde etkili olur” bilgisini paylaştı.

‘DİŞ İPİ DİŞ SORUNLARININ ÖNÜNE GEÇER’
Dr. Öğr. Üyesi Kübra Güler, diş ipinin dolgulara veya kaplamalara zarar verip vermediği konusunda şunları söyledi: “Doğru şekilde yapılmış dolgu ve kaplamalar, dişle uyumlu ve pürüzsüz bir yüzeye sahiptir. Bu tür restorasyonlar diş ipi kullanımından etkilenmez. Ancak dolgu ya da kaplamada taşkınlık varsa, diş ipinin bu bölgelere takılabilir. Böyle bir durumda sorun diş ipinde değil, yapılan tedavinin uyumsuzluğundadır ve ilgili restorasyonun yenilenmesi gerekir. Sonuç olarak, diş ipi kullanımı doğru teknikle uygulandığında ağız sağlığını korumanın en etkili yollarından biridir. Günlük rutine dahil edilen bu basit alışkanlık, diş çürükleri ve diş eti hastalıklarının önlenmesinde büyük rol oynar.”

‘DİŞ ETİNİN YAKLAŞIK 1 MM ALTINA KADAR İLERLETİLMELİ’
Diş ipinin temel amacının, yalnızca diş aralarına girip çıkmak olmadığına dikkat çeken Periodontoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Kübra Güler, “Asıl hedef, dişin yüzeyine temas ederek dişin çevresini saracak şekilde temizlik sağlamaktır. Diş ipi, iki diş arasına nazikçe yerleştirildikten sonra temas noktasından hafif bir hareketle geçirilir ve diş etinin yaklaşık 1 mm altına kadar ilerletilir. Ardından ip, dişe ‘C’ şeklinde sarılarak yukarı doğru çekilir. Aynı işlem, komşu diş için de tekrarlanır. Böylece iki diş arasındaki her iki yüzey de etkin şekilde temizlenmiş olur. Tüm diş araları bu yöntemle tek tek temizlenmelidir” dedi.

Uzm. Dr. Demet Çetin, oda spreylerindeki tehlikenin boyutlarını şu sözlerle özetledi: "Bu ürünlerdeki sentetik koku vericiler ve uçucu organik bileşenler (VOC), özellikle hassas bünyelerde öksürük krizlerini tetikleyebilir. Sadece nefes darlığıyla kalmayıp boğazda yanma ve gözlerde şiddetli irritasyona da zemin hazırlıyor."

Oda spreylerindeki bileşenlerin hedef kitle üzerindeki etkisine değinen Uzm. Dr. Çetin, kronik rahatsızlığı olanları uyardı. "Özellikle astım ve alerji öyküsü olan kişilerde bu olumsuz etkiler çok daha baskın hissediliyor," diyen Çetin, bu grubun kapalı alanlardaki hava kalitesine ekstra dikkat etmesi gerektiğini belirtti.

En büyük risk çocuklarda ve yaşlılarda: Oda spreyi kullanımı
Kimyasal bileşenlerin hedefinde sadece hastalar yok. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Demet Çetin, çocuklar ve yaşlıların da "yüksek riskli" kategoride yer aldığını açıkladı. Çetin, solunum yollarını korumak için özellikle bu grupların yaşam alanlarında oda spreylerinden uzak durulması gerektiğinin altını çizdi.

En güvenli yöntem belli oldu: Doğal havalandırma şart!
Oda spreylerinin yarattığı hava kirliliğine karşı uzmanından net çözüm önerisi geldi. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Demet Çetin, iç hava kalitesini artırmak için kimyasallara sığınmak yerine pencerelerin açılması gerektiğini vurguladı. Çetin’e göre, yapay kokular sadece kirliliği maskelerken, doğal havalandırma gerçek temizlik sağlıyor.

Oda spreylerinin yarattığı yapay tablonun aksine, gerçek temizliğin sırrını açıklayan Dr. Çetin, şu ifadeleri kullandı: "Ortamın havasını tazelemek, iç mekandaki kimyasal yoğunluğu seyreltir. Düzenli havalandırma, akciğerlerimizi bu sinsi yükten kurtarmanın en pratik yoludur."

Sağlıklı bir yaşam alanı için sadece havalandırma yetmiyor, doğru ürün seçimi de kritik rol oynuyor. Uzm. Dr. Demet Çetin, bilinçli tüketim vurgusu yaparak; "Ürün etiketlerini okumak bir alışkanlık haline gelmeli," dedi. Sentetik içerikler yerine doğa dostu seçeneklerin tercih edilmesini öneren Çetin, evlerdeki kimyasal yükü azaltmanın yolunun 'farkındalık' olduğunu hatırlattı.

Fırçalamayı ihmal etmek hafızayı silebilir Diş eti sağlığı hakkında ezber bozan gerçek
Ağız içinde gelişen enfeksiyonların zaman zaman kan dolaşımına karışabildiğini belirten Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı Dr. Dt. Gülcan Pirbudak, diş eti hastalıkları bulunan kişilerde kalp ve damar hastalıklarının daha sık görülebildiğini ifade etti. Ağızdaki bakterilerin kan dolaşımına geçmesiyle birlikte vücutta iltihabi yanıtın artabileceğini belirten Pirbudak, kronik inflamasyonun damar iç yüzeyinde yapısal değişikliklere yol açabileceğini ve bunun da damar sertliği, damar daralması ve tıkanıklık gibi sorunlara zemin hazırlayarak kalp krizi ve felç riskini artırabileceğini söyledi.

‘DİŞ ETİ HASTALIKLARI KALP DAMAR SİSTEMİNİ ETKİLEYEBİLİR’
Bilimsel çalışmaların diş eti hastalıkları ile kalp damar hastalıkları arasında dikkat çekici bir ilişki olduğunu ortaya koyduğunu belirten Pirbudak, ağız içinde bulunan bazı bakterilerin kan dolaşımı yoluyla damar duvarlarına yerleşebildiğini aktardı. Bu bakterilerin damar sertliği oluşumuna katkıda bulunabileceğini ifade eden Pirbudak, bazı durumlarda diş ve diş eti enfeksiyonlarına neden olan bakterilerin kalp kapakçıklarına ulaşarak kalp kapakçığı enfeksiyonlarına yol açabileceğini belirtti. Yapılan bazı klinik araştırmaların diş eti tedavisinin vücuttaki inflamasyon seviyesini azaltabildiğini ve damar fonksiyonlarının iyileşmesine katkı sağlayabildiğini gösterdiğini söyledi.

‘AĞIZ SAĞLIĞI BEYİN SAĞLIĞIYLA DA BAĞLANTILI OLABİLİR’
Son yıllarda yapılan araştırmaların ağız sağlığı ile Alzheimer hastalığı arasında da olası bir ilişki bulunduğunu gösterdiğini belirten Pirbudak, özellikle diş eti hastalıklarıyla ilişkili bazı bakterilerin Alzheimer hastalarının beyin dokusunda tespit edildiğini ifade etti. Bu bakterilerin ürettiği toksinlerin beyin dokusunda iltihabi süreçleri tetikleyebileceğinin düşünüldüğünü belirten Pirbudak, kronik enfeksiyonların kan-beyin bariyerinin geçirgenliğini artırarak nöroinflamasyonu tetikleyebileceğine dair çalışmalar bulunduğunu söyledi.

‘DİŞ KAYBI VE ÇİĞNEME FONKSİYONU BEYİN SAĞLIĞINI ETKİLEYEBİLİR’
Diş kaybı ve ağız içi enfeksiyonların yalnızca enfeksiyon açısından değil fonksiyonel açıdan da önemli olduğunu belirten Pirbudak, çiğneme fonksiyonunun azalmasının beyne giden kan akışını etkileyebileceğini dile getirdi. Sigara kullanımı, diyabet, kronik inflamasyon, ileri yaş ve yetersiz ağız hijyeni gibi faktörlerin hem diş eti hastalıkları hem de kalp damar hastalıkları için ortak risk faktörleri arasında yer aldığını ifade etti.

‘AĞIZ SAĞLIĞI GENEL SAĞLIĞIN AYRILMAZ BİR PARÇASIDIR’
Ağız sağlığının korunmasının yalnızca dişleri korumak anlamına gelmediğini belirten Pirbudak, düzenli diş fırçalama, diş ipi kullanımı ve diş hekimi kontrollerinin genel sağlık açısından da önemli olduğunu vurguladı. Vücudun bir bütün olduğunu ve ağızda başlayan bir sorunun zamanla farklı sistemleri etkileyebileceğini belirten Pirbudak, sağlıklı bir ağız yapısının kalp ve beyin sağlığının korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Herkes için uygun mu?
Bu egzersiz modeli genel olarak sağlıklı bireyler için uygulanabilir olsa da, özellikle bazı grupların dikkatli olması gerekmektedir. Kalp hastalığı öyküsü bulunanlar, ileri yaş bireyler, tansiyon hastaları veya kronik rahatsızlığı olan kişiler için egzersiz planının kişiye özel olarak belirlenmesi önemlidir. Ani tempo değişiklikleri, bazı durumlarda kalp üzerinde beklenmeyen yük oluşturabilir.

Kalbin toparlanma kapasitesini destekliyor
3x3 modeli, kalp ve damar sistemi üzerinde çok yönlü etkiler oluşturabilir. Tempolu yürüyüş sırasında kalp atım hızının artması, kalp kasının daha güçlü çalışmasını sağlarken; ardından gelen yavaş tempo, kalbin toparlanma kapasitesini destekler.

Bu döngüsel yapı sayesinde:

-Kardiyovasküler dayanıklılık artabilir

-Dolaşım sistemi daha etkin çalışabilir

-Kan basıncı kontrolüne katkı sağlanabilir

-Kalp ritim adaptasyonu gelişebilir

Özellikle düzenli uygulandığında, bu tür egzersizlerin kalp sağlığını korumaya yardımcı olabileceği ve uzun vadede risk faktörlerinin azaltılmasına destek olabileceği düşünülmektedir.

Doğru uygulandığında kalp sağlığını destekliyor
Aralıklı yürüyüş modeline başlanmadan önce, bireyin mevcut sağlık durumu göz önünde bulundurulmalıdır. Egzersiz süresince aşırı zorlanma hissi, göğüs ağrısı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkarsa aktiviteye ara verilmesi gerekir. Ayrıca egzersiz öncesinde kısa bir ısınma, sonrasında ise soğuma süreci eklenmesi; kas ve kalp sağlığı açısından destekleyici olabilir. Kardiyoloji Uzmanı Uzm. Dr. Yusuf Altınkaynak, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Aralıklı yürüyüş modeli, doğru uygulandığında kalp sağlığını destekleyebilecek etkili bir egzersiz yaklaşımıdır. Ancak her bireyin sağlık durumu farklıdır. Özellikle kalp-damar hastalığı olan bireylerin, bu tür egzersizlere başlamadan önce mutlaka bir uzmana danışmaları gerekir. Egzersizin düzenli ve kontrollü yapılması, beklenen faydanın sağlanması açısından önemlidir.

BAHARDA ARTAN 5 ÖNEMLİ GÖZ SORUNU!
1-Alerjik konjonktivit (Göz alerjisi)

“Bahar aylarında en sık karşılaştığımız göz hastalıklarının başında alerjik konjonktivit gelir” diyen Prof. Dr. Özgül Altıntaş, gözün en dış tabakası olan konjonktivanın ağaç, çiçek ve çimen polenlerinin havada yoğunlaşmalarına karşı reaksiyon geliştirdiğini belirtiyor. Bu durum şiddetli kaşıntı, kızarıklık, sulanma, yanma ve göz kapaklarında hafif şişlik gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Tedavinin temelini alerjiye neden olan etkenle teması mümkün olduğunca azaltmak oluşturuyor. Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde dış ortamdan kaçınmak, pencereleri kapalı tutmak ve dışarı çıkarken güneş gözlüğü kullanmak koruyucu önlemler arasında yer alıyor. Şikayetlerin arttığı dönemlerde soğuk kompres uygulamasının da faydalı olabildiğini vurgulayan Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Ancak yakınmalar devam ediyorsa hastaların hekime başvurmaları son derece önemlidir. Tedavide uygun antialerjik göz damlalarıyla şikayetlerin azaltılması hedeflenmektedir” bilgisini veriyor. Prof. Dr. Özgül Altıntaş, eğer her yıl bahar aylarında şiddetli göz alerjisi yaşıyorsanız, şikayetler başlamadan yaklaşık iki hafta önce göz hekiminize başvurmanın son derece önemli olduğunu belirterek, “Koruyucu alerji damlalarıyla bahar aylarını çok daha rahat geçirmek mümkündür” diyor.

2-Bahar nezlesi (Vernal keratokonjonktivit)

Vernal keratokonjonktivit halk arasında bahar nezlesi olarak biliniyor. Özellikle çocukluk ve genç erişkinlik döneminde görülen bahar nezlesi ilkbahar ve yaz aylarında alevlenebiliyor. Gözlerde yoğun kaşıntı, ışığa karşı hassasiyet, gözde yabancı cisim hissinin yanı sıra göz çevresinde beyaz renkli, yapışkan bir akıntı gelişiyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Vernal konjonktivitte tedavi süreci daha uzun ve kontrollü ilerler. Şikayetlerin kontrol altına alınabilmesi ve kornea tutulumu gibi komplikasyonların önlenebilmesi için hastaların düzenli olarak göz hekimi takibinde olmaları ve planlanan tedaviye uyum göstermeleri büyük önem taşır” diye konuşuyor.

3-Kuru göz sendromu
Bahar aylarında artan rüzgâr, değişken hava koşulları ve havadaki alerjen yükü, gözyaşı film tabakasının daha hızlı buharlaşmasına ve kalitesinin bozulmasına neden olabiliyor. Bu durum göz yüzeyinde yeterli nemliliğin sağlanamamasına yol açarak; batma, yanma, kum kaçmış hissi ve zaman zaman bulanık görme gibi şikayetlerle kendini belli ediyor. Kuru göz sendromunun tedavisinde temel hedefin gözyaşı dengesini yeniden sağlamak olduğunu anlatan Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Bu amaçla uygun suni gözyaşı preparatları kullanıyoruz. Ayrıca rüzgârlı ortamlardan mümkün olduğunca kaçınılmasını, kapalı alanlarda nem dengesinin sağlanmasını ve özellikle dijital ekran kullanımı sırasında bilinçli olarak göz kırpma sıklığının artırılmasını istiyoruz” diyor.

4-Enfeksiyöz konjonktivit (Viral veya bakteriyel)

Havaların ısınmasıyla birlikte dış ortamda ve kalabalık alanlarda geçirilen sürenin artması nedeniyle bulaşıcı göz enfeksiyonlarının daha sık görüldüğünü söyleyen Prof. Dr. Özgül Altıntaş, şu bilgileri paylaşıyor: “Enfeksiyöz konjonktivit; gözde belirgin kızarıklık, sulanma ve rahatsızlık hissiyle ortaya çıkar. Sarı-yeşil renkte yoğun çapaklanma ve özellikle sabahları göz kapaklarının birbirine yapışması bakteriyel enfeksiyonları düşündürürken; daha sulu akıntı ve kızarıklık viral etkenlerde daha ön plandadır. Bakteriyel konjonktivit tedavisinde, antibiyotikli damla veya merhemlerin uygun süre ve dozda kullanılması önemlidir. Viral konjonktivitlerde ise hastalık çoğunlukla kendi kendini sınırlar; tedavi semptomları hafifletmeye yöneliktir ve soğuk kompres ile suni gözyaşı uygulamaları rahatlama sağlar. Her iki durumda da bulaşma riskinin yüksek olması nedeniyle el hijyenine dikkat edilmesi, havlu ve yastık kılıfı gibi kişisel eşyaların paylaşılmaması enfeksiyonun yayılımını önlemede kritik rol oynar.”

5-Kornea yüzeyinde çizikler
Rüzgârla birlikte havada taşınan toz, toprak ve çeşitli partiküllerin göze temas etme riski belirgin şekilde artıyor. Bu yabancı cisimler kornea yüzeyinde çiziklere neden olarak batma, sulanma, kızarıklık ve rahatsızlık hissi oluşturabiliyor. Gözdeki yabancı cisim görünür durumdaysa koruyucu içermeyen suni gözyaşı damlaları ile gözden uzaklaştırılabilse de şikayetler devam ederse mutlaka bir göz hekimine danışılması gerekiyor. Aksi halde gözde enfeksiyon gelişebiliyor, kornea yüzeyinde hasar derinleşebiliyor, hatta korneada kalıcı leke oluşabiliyor.

BAHAR AYLARINDA GÖZ SAĞLIĞINIZI 4 ADIMDA KORUYUN!
1-Alerjen temasını azaltın

Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde dışarıda bulunmaktan kaçının, dış ortamda koruyucu güneş gözlüğü kullanın ve kapalı alanlarda filtreli havalandırma sistemlerini tercih edin.

2-Göz ve el hijyenine dikkat edin

Gözlerinizi ovuşturmayın, ellerinizi sık sık yıkayın ve havlu, yastık kılıfı gibi kişisel eşyaları ortak kullanmayın. Kontakt lens kullanıyorsunuz hijyen kurallarına ekstra özen gösterin.

3-Çevresel koşulları düzenleyin

Bulunduğunuz ortamın nem dengesini koruyun ve dijital ekran kullanımında düzenli aralar vererek göz kırpma refleksinizi destekleyin.

4-Yüzünüzü bol suyla yıkayın, akşamları duş alın

Dışarıdan eve gelindiğinde özellikle yüzün bol suyla yıkanmasını öneren Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Özgül Altıntaş, “Polenler saçlara ve kirpiklere çok kolay tutundukları için akşamları da duş almak, alerjenlerin yatağa taşınmasını önler” diyor.

Solucan torbası gibi bir damarlaşma görülebiliyor
Varikosel, testisleri çevreleyen toplardamarların genişleyip kıvrımlı hale gelmesi olarak tanımlanmaktadır. En sık sol tarafta görülmekte ve bazen hiç belirti vermezken bazen uzun süre ayakta kalınca artan künt ağrı, ağırlık hissi veya ele “solucan torbası” gibi gelen damarlaşma durumu oluşabilmektedir. Bazı kişilerde testis boyutunda küçülmeye, sperm kalitesinde düşüşe ve buna bağlı kısırlık sorunlarına yol açabilmektedir. Bu yüzden özellikle ağrı, belirgin şişlik veya çocuk sahibi olma durumunda bir olumsuzluk hissedilmesi halinde uzman bir görüş alınması oldukça önemlidir.

Varikosel, testis içinde hasar oluşturuyor
Genişleyen damarlarda göllenmiş kan, skrotal ısı artışına neden olmaktadır. Testislerin normalden daha sıcak bir ortamda bulunması sperm üretimini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca uzaklaştırılamayan kirli kan nedeniyle testis içinde oksijen azlığı gelişmekte ve bu durum hücre fonksiyon bozukluğuna yol açmaktadır. Böbrek ve böbreküstü bezinden gelen zararlı atıkların testise geri akması da bu olumsuz süreci artırabilmektedir.

Zamanla bu süreçler;

-Sperm sayısında, hareketliliğinde ve morfolojisinde bozulmaya

-Testis hacminde küçülmeye

-Testosteron üretiminde azalmaya

yol açabilmektedir. Kısacası varikosel, testisleri “ısısal, oksidatif ve hipoksik stres” altında bırakarak ilerleyici hasar yaratabilmektedir.

Yaşınızdan, sperm analiz sonuçlarına kadar detaylı bir inceleme yapılıyor
Varikosel tanısı alan her hastada mutlaka kapsamlı bir inceleme yapılmalıdır. Bu değerlendirme şunları içermelidir:

-Detaylı fizik muayene

-Skrotal Doppler ultrasonografi (damar çapları ve reflü derecesinin belirlenmesi)

-Sperm analizi (spermiyogram)

-Testis hacim ölçümü

-Gerektiğinde kan hormon testleri (testosteron, FSH, LH vb.).

Üroloji uzmanı tarafından varikosel tanısının konulması, otomatik olarak ameliyat yapılması gerektiği anlamına gelmemektedir. Tedavi kararı son derece bireyseldir ve şu faktörler göz önünde bulundurularak verilmelidir:

-Hastanın yaşı

-Varikoselin muayenede ve Doppler ultrasonografideki derecesi (Grade 1-3)

-Testis boyutları ve hacmi

-Çocuk sahibi olma isteği ve mevcut infertilite durumu

-Testislerdeki ağrının şiddeti ve süresi

-Sperm analizi sonuçları (sperm sayısı, hareketliliği, morfolojisi)

-Hormon seviyeleri (özellikle testosteron).

Bu belirtilerde ameliyat düşünülebiliyor
Uluslararası üroloji ve üreme tıbbı kılavuzları, klinik varikosel (elle hissedilen) varlığında ve aşağıdaki durumlarda ameliyatı önermektedir:

-Çiftin açıklanamayan infertilitesi varsa ve sperm parametrelerinde bozulma tespit edilmişse,

-Testis hacminde anlamlı küçülme (atrofi) veya gelişim geriliği varsa,

-Şiddetli ve günlük yaşam kalitesini bozan ağrı mevcutsa (başka nedenler dışlandıktan sonra),

-Bazı vakalarda düşük testosteron seviyeleriyle birlikte klinik varikosel varsa.

Bu testlerde herhangi bir bozukluk saptanırsa, testislerdeki oksidatif stres ve ısı artışı nedeniyle ilerleyebilecek hasarı önlemek amacıyla varikosel ameliyatı ciddi şekilde düşünülmelidir.

Ameliyatın sperm üzerinde birçok olumlu etkisi olduğunu gösteriyor
Günümüzde mikrocerrahi “Varikoselektomi” tekniği, en yüksek başarı oranına ve en düşük komplikasyon riskine sahip yöntem olarak kabul edilmektedir. Ameliyatın en önemli faydalarından birisi, testis fonksiyonlarını koruması ve iyileştirmesidir. Yapılan çok sayıda bilimsel çalışma, varikosel ameliyatı sonrası sperm konsantrasyonu, toplam sperm sayısı, hareketlilik ve normal morfoloji oranında anlamlı iyileşmeler olduğunu göstermektedir. Ayrıca özellikle testosteron seviyesi düşük olan hastalarda ameliyat sonrası hormon düzeylerinde artış gözlenebilmekte, bu da cinsel fonksiyonlar ve genel enerji seviyesi üzerinde olumlu etki yaratabilmektedir. Ağrı şikayeti olan hastalarda da semptomlarda belirgin rahatlama sağlanabilmektedir. Ancak sperm analizi ve hormon testleri tamamen normal çıkan hastalarda karar daha tartışmalıdır. Bu grupta ileride oluşabilecek gizli testis hasarını önlemek adına ameliyatın potansiyel faydaları ile riskleri (varikosel nüksü, hidrosel oluşumu gibi nadir komplikasyonlar) mutlaka cerrah ile etraflıca konuşulmalıdır. Karar, hastanın yaşı, çocuk sahibi olma planı, varikoselin derecesi ve genel sağlık durumu dikkate alınarak ortak şekilde verilmelidir.

Düzenli takip ve yaşam tarzı önerileri de bu süreçte büyük önem taşıyor
Birçok erkek, varikoseli olduğu halde hiçbir sorun yaşamadan çocuk sahibi olabilmekte ve uzun yıllar sorunsuz takip edilebilmektedir. Varikosel, panik yaratması gereken bir hastalık değildir. Çoğu vakada düzenli takip ve yaşam tarzı önerileri (sigara bırakma, kilo kontrolü, aşırı sıcaktan kaçınma) yeterli olurken, uygun ve seçilmiş hastalarda ameliyat ile sperm kalitesinin, hormon dengesinin ve yaşam kalitesinin anlamlı şekilde iyileştirilmesi mümkündür.

Bilimsel adı Moringa oleifera olan udi hindi yoğunlukla Çin'de görülen bu bitki tüccarlar aracılığı ile dünyaya yayılmıştır. Daha sonra bu yolla Arap ülkelerine getirilmiştir ve adı Kust-i Bahri olarak anılır. Udi hindi ağacının bir diğer adı da öd ağacıdır ve odun ve kabuk kısımları tütsü gibi yakıldığında etrafa hoş bir koku yayar. Tedavi edici özelliği ile geleneksel tıpta sıkça kullanılan bu bitki birden çok formda ve farklı şekillerde kullanılarak faydalarından yararlanılır.

Udi Hindi Ne İşe Yarar?
Udi hindinin bir çok yararlı özelliği bulunur. Bunlar şu şekilde sıralanabilir;

Mantar önleyici özelliği ile mantar enfeksiyonuna iyi gelir, mantarın neden olduğu kaşıntıyı hafifletir.
Balgam söktürücü özelliği vardır ve çıkarılmakta zorlanan balgamın sökülüp atılmasına yardımcı olur.
İltihabın vücuttan atılmasını sağlar.
Antioksidan olması ile toksinlerin vücuttan atılmasına yardım eder.
Koku formunda kullanıldığında rahatlık ve sakinlik verir.
Udi Hindi Yağı Neye İyi Gelir?
Udi hindi yağı, udi hindi ağacının kabuğundan soğuk presleme yöntemi ile çeşitli teknikler kullanılarak elde edilir ve birçok farklı şekilde vücuda iyi gelir. Bunlardan bazılar şu şekilde sıralanabilir;

Udi hindi yağı burun tıkanıklığını açar
Solunum yolları rahatsızlıklarını hafifletir
Stresten kaynaklı rahatsızlıkları yatıştırır
Uykusuzluk sorunlarına iyi gelir
Vücuda enerji sağlar
Ağız kokusunu giderir
Udi Hindi Yağı Faydaları Nelerdir?
Udi hindi yağı antioksidan ve anti-inflamatuar etkilere sahiptir. Böcek ısırıkları ve egzama gibi cilt sorunlarını yatıştırır. Burun tıkanıklığı, grip ve nezle gibi solunum yolu hastalıklarının semptomlarını azaltır, geniz eti problemlerine iyi gelir. Kan şekeri ve kolesterolü düşürmeye yardımcı olabilen udi hindi yağı ağrı kesici etkiye sahiptir, sindirim sistemine destek olur ve stresi azaltmaya yardım eder.

Udi hindi yağı antioksidan ve anti-inflamatuar özelliklere sahip çeşitli biyoaktif bileşikler içerir. İçeriğindeki oleik asidi, topikal olarak bir temizleme maddesi ve cilt ve saç için bir nemlendirici olarak kullanılmaktadır. LDL olarak bilinen kötü kolesterolü düşürür, bu doymamış yağ asitleri kalp hastalıklarının gelişme riskini azaltır. İçeriğindeki fosterol olan beta-sitosterol, antioksidan ve antidiyabetik faydalar sağlayabilir.

Udi hindi yağı faydaları şunları da içermektedir:

Bağışıklık sistemini güçlendirir
Böcek sokması ve egzama gibi cilt sorunlarını yatıştırır
Mide sorunlarının neden olduğu ağrıları hafifletebilir
Solunum yolu kaynaklı semptomları rahatlatır
Mikrobik etkiye karşı bünyeyi ve vücudu destekler
Ağrı kesicidir
Stresi azaltır
Öksürük gibi solunum yolu rahatsızlığı semptomlarını azaltır
Cilt sağlığı ve saç saçlığını destekler

Udi Hindi Yağının Cilde Faydaları
Geçmişten bu yana udi hindi yağı cilde faydaları olduğu bilinerek kullanılan doğal bir bileşendir. Siz de udi hindi yağını cilt sağlığınız devamlılığı ve faydalı etkileri nedeni ile kullanabilirsiniz. Cilde faydaları şu şekilde sıralanabilir;

Cilt yenileyici özelliği sayesinde cilde maske olarak uygulanabilir. Cildi ölü derilerden arındırır ve oluşmuş lekelerin giderilmesine yardımcı olur.
Cilt maskesi formu olarak kullanabilir, mevcut maskelere ekleyebilirsiniz. Parlak bir görünüm için cildi destekler.
Yanık gibi durumlarda olumlu etkileri olduğu için kullanılır.
Egzama gibi deri rahatsızlıklarının iyileşmesinde etkilidir.
Udi Hindi Yağı Zararları Var mıdır?
Udi hindi yağı belirlenen şekil ve metotlarla az miktarda kullanıldığında bir sorun oluşturmaz. Fakat ürün etiketinde belirtilen talimatlara uyularak dikkatli şekilde kullanılmalıdır. Bazı kişilerin bu yağa alerjisi ve olabilir vücudu hassasiyet ve alerjik reaksiyon gösterebilir. Güçlü etkilere sahip olduğu için hangi formunu kullanırsanız kullanın doktorunuza danışmadan kullanmamalısınız. Diğer bitkisel yöntemlerde olduğu gibi doktorunuza danışarak dikkatli şekilde kullanmanız gerekir.

Udi Hindi Yağı Nasıl Kullanılır?
Bitkinin yağı özel ve değerli bir yağdır. Şifalı özelliği ile bilinen udi hindi yağı birden çok şekilde kullanılabilir. Kullanım formları şu şekilde listelenebilir:

Ateşli hastalıklarda ve baş ağrılarında masaj yöntemiyle uygulanan udi hindi yağı ateşi ve ağrıyı dindirmeye yardım eder.
Saç ve cilt maskelerinin içine eklenerek kullanılabilir.
Bir bardak suyun içine bir iki damla damlatarak içebilir.
Udi Hindi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Udi hindi ne kadar kullanılmalı?
Bitki kaynaklı tüm yağlarda olduğu gibi udi hindi bitkisi yağının da faydaları gibi zararları da bulunur. Bu zararlardan kaçınmak için düzenli kullanmak yerine dönemsel kullanmanız gerekir. Bu durum bünyeye göre değişse de bir haftadan fazla kullanmamanız gerekir. Günde 2 ya da 3 öğünde kullanabilirsiniz.

Udi hindi yağı kaç yaşında kullanılır?
Ne kadar faydalı olsa da udi hindi yağı 2 yaş çocuklar için kullanılmaması gerekir. 2 yaş altında bulunan çocukların bu yağı kullanması önerilmez.

Udi hindi yağı öksürüğe iyi gelir mi?
Udi hindi yağının öksürüğe iyi geldiği söylenir. Bunun için öksürükte kullanılmak istediğinde günde 3 sefer 6 damla boğaza uygulanabilir. Buruna udi hindi yağı damlatmak istendiğine ise birer damla şeklinde damlatılması halinde sinüzite de iyi geldiğine inanılır.

Udi hindi yağı yüze sürülür mü?
Udi hindi nedir yağının yüze sürülür mü? Bu yağ cilde uygulanmak istediğinde zeytinyağı ile karıştırılarak kullanılabilir. Bunun yanı sıra cilt maskenizin içine ekleyeceğiniz birkaç damla yağı bu şekilde de kullanabilir ve faydalarından yararlanabilirsiniz.

Udi hindi yağını kimler kullanamaz?
Udi hindi bitkisinden elde edilen yağın kullanımında vücuda birçok yararı olduğu bilinir. Fakat bazı kişilerin bazı durumlarda kullanması önerilmez. Kabızlık şikayeti olanların gerekir. Aynı zamanda hamilelerin de kullanması sakıncalı olduğu için kullanması önerilmez. Bunun yanı sıra kronik hastalığı olanlar ve ilaç kullananlarda doktora danışmadan kesinlikle kullanmamalıdır.

İlkbaharda ağaç polenleri öne çıkıyor
Polen alerjisinin çoğu zaman mevsimsel olarak ortaya çıktığını belirten Oğurlu, "Polenler başlıca üç kaynağı bulunuyor. Ağaçlar, çimenler ve yabani otlar yılın farklı dönemlerinde polen yaymaktadır. İlkbahar aylarında özellikle ağaç polenleri havada yoğun şekilde bulunuyor. Mart ayından itibaren başlayan ağaç polenleri özellikle hassas bireylerde alerjik belirtileri artırabiliyor. Yaz aylarında çimen polenleri, sonbaharda ise yabani ot polenleri daha etkili oluyor" diye konuştu.

Tanıda alerji testleri yol gösteriyor
Polen alerjisinin teşhisinde çeşitli testlerden yararlanıldığını belirten Oğurlu, "En sık kullanılan yöntemlerden biri deri prick testidir. Bu testte cilt yüzeyine küçük bir alerjen damlatılarak vücudun verdiği reaksiyon gözlemlenir. Bir diğer yöntem ise kanda alerjene karşı gelişen antikor seviyesinin ölçüldüğü spesifik IgE testidir. Bu testler, hangi polene karşı hassasiyet geliştiğinin belirlenmesine yardımcı olur" şeklinde konuştu.

İlaç tedavisi belirtileri kontrol altına alabiliyor
Polen alerjisi olan kişilerde semptomların kontrol altına alınması için çeşitli tedavi seçeneklerinin bulunduğunu belirten Oğurlu, "Antihistaminik ilaçlar, kortizon içeren burun spreyleri ve bazı durumlarda dekonjestan içeren tedaviler doktor önerisiyle kullanılabilir. Bazı hastalarda alerjik belirtiler astımı tetikleyebilmektedir. Bu gibi durumlarda astım tedavisinde kullanılan ilaçlar da gerekli olabilmektedir" dedi.

Basit önlemlerle polen temasını azaltmak mümkün
Polen alerjisi olan kişilerin bazı basit önlemlerle şikayetlerini azaltabileceğini belirten Oğurlu, "Polen yoğunluğunun yüksek olduğu saatlerde açık havada uzun süre kalmaktan kaçınılması gerekiyor. Pencerelerin özellikle sabah saatlerinde kapalı tutulması, dışarı çıkarken maske ve güneş gözlüğü kullanılması polen temasını azaltabilmekte ve reaksiyonları önleyebilmektedir. Dış ortamdan eve dönüldüğünde duş alınması ve kıyafetlerin değiştirilmesi de polenlerin vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı olmaktadır. Alerjik belirtileri olan kişiler şikayetler artmadan önce uzman değerlendirmesinden geçmesi çok önemlidir" diyerek sözlerini tamamladı.

En küçük tıkanıklık bile risk

Diyabet, sigara ve hipertansiyonun damar yapısına doğrudan zarar verdiğini belirten Prof. Dr. Güler, damar sağlığının korunmasının kritik olduğunu söyledi. Organların sağlıklı şekilde çalışabilmesi için kan akımının düzenli ve kesintisiz olması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Güler, damarlarda oluşabilecek en küçük tıkanıklıkların dahi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğine dikkat çekti. Hipertansiyon, diyabet, sigara, obezite ve hareketsiz yaşamın başlıca risk faktörleri olduğunu belirten Güler, bu faktörlerin çoğu zaman birlikte görüldüğünü ve organ hasarı riskini artırdığını söyledi.

“Yaşlanma kontrol edilebilir”
Yaşlanmayı etkileyen faktörlerin büyük ölçüde kontrol edilebilir olduğunu ifade eden Güler, diyabetin tedavi edilebildiğini, lipitlerin düşürülebildiğini, sigaranın bırakılabildiğini ve hipertansiyonun kontrol altına alınabildiğini belirtti. “Bir insanın yaşı kronolojik değil, damarsal yaşıyla ölçülür” diyen Prof. Dr. Güler, uzun yaşamın ancak endotelin korunmasıyla mümkün olduğunu söyledi.

Kalp hastalıkları ilk sırada

İnflamasyonun damar sağlığı üzerindeki etkisine dikkat çeken Prof. Dr. Güler, serbest radikal artışı ve fiziksel hareketsizliğin bu süreci hızlandırdığını belirtti. Obezitenin küresel ölçekte en önemli sağlık sorunlarından biri haline geldiğini söyleyen Güler, Lancet’te yayımlanan hastalık yükü araştırmasına göre obezitenin 1990’da 16’ncı sıradayken 2017’de ilk sıraya yükseldiğini ifade etti. Türkiye’de her gün 345 kişinin ilk enfarktüs nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Prof. Dr. Güler, bu ölümlerin büyük bölümünün önlenebilir risk faktörleriyle ilişkili olduğunu söyledi. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre de ölüm nedenleri arasında ilk sırada kalp hastalıkları yer alıyor.

Risk katlanarak artıyor
Diyabet, hipertansiyon ve yüksek LDL kolesterolün birlikte görülmesinin riski 20 kat artırdığını belirten Prof. Dr. Güler, buna obezitenin eklenmesiyle riskin 60 katına çıktığını söyledi. “Obezite bu tablonun merkezinde yer alıyor” diyen Prof. Dr. Güler, kilo kontrolünün diğer risk faktörlerini de doğrudan etkilediğini vurguladı.

Türkiye’de tablo kritik

Türkiye’de hipertansiyon kontrolünde başarısızlık oranının yüzde 46 olduğunu belirten Prof. Dr. Kerim Güler, bu oranla Avrupa’nın gerisinde kalındığını ifade etti. 2035 yılında dünya genelinde 650 milyon kişinin diyabetli olmasının beklendiğini belirten Prof. Dr. Güler, Türkiye’de ise her 100 kişiden 65’inin hedeflenen kan şekeri seviyelerine ulaşamadığını söyledi.

Prediyabet erken uyarı sinyali
Prediyabetin erken müdahale için kritik bir aşama olduğunu belirten Prof. Dr. Güler, kan şekeri 100’ün üzerine çıktığında mutlaka önlem alınması gerektiğini ifade etti. Prediyabet, diyabet ve obezite arasındaki güçlü ilişkiye dikkat çeken Prof. Dr. Güler, vücut kitle indeksi 35’in üzerinde olan bireylerde ek risk faktörlerinin bulunmasının metabolik sendrom anlamına geldiğini söyledi.

3 milyar kişi risk altında

Araştırmalara göre 2030 yılında dünya genelinde erişkinlerin yüzde 50’sinin yüksek vücut kitle indeksine sahip olacağını belirten Prof. Dr. Güler, bunun yaklaşık 3 milyar kişiye karşılık geldiğini ifade etti. Türkiye’nin fazla kilolu ve obez birey oranında en yüksek prevalansa sahip ülkeler arasında yer aldığını da sözlerine ekledi. Yüzde 13’lük kilo kaybının Tip 2 diyabet riskini yüzde 40, uyku apne sendromunu yüzde 27, hipertansiyonu yüzde 25 ve dislipidemiyi yüzde 22 oranında düşürdüğünü belirtti.

Beslenme belirleyici rol oynuyor

Akdeniz ve Meksika tipi beslenmenin sağlıklı olduğunu, batı tarzı beslenmenin ise riskleri artırdığını belirten Prof. Dr. Güler, pişirme yöntemlerinin dahi sağlık üzerinde etkili olduğunu söyledi. Turpgiller ailesinden sebzelerin metabolik sendrom hastalarında CRP seviyelerini düşürdüğünü, çilek ve dağ meyvelerinin inflamasyon göstergelerini azalttığını belirten Güler, tam tahıllar ve baklagillerin de benzer şekilde olumlu etkiler sağladığını ifade etti. Sağlıklı yağ kaynaklarının önemine de değinen Güler, tohum ve kuruyemişlerin inflamasyonu azalttığını, zeytinyağının IL-6 ve CRP seviyelerini düşürdüğünü, kırmızı et tüketiminin ise bu değerleri artırabildiğini söyledi. Prof. Dr. Güler, gıda takviyelerinin sağlıklı yaşlanma sürecinin destekleyicileri olduğunu söyleyerek, “Berberin gibi takviyeler kan şekerini dengelemeye, insülin direncini kırmaya, kolesterolü düzenlemeye destek sunan seçenekler arasında yer alır” dedi.

Antioksidan ve antimikrobiyal özelliği bulunan propolisi arılar, bacillus larvae gibi bakteri ve mantar enfeksiyonlarına karşı kovanlarını korumak, peteklerin hijyenini sağlamak, diğer böcek ve hayvanların kovana girişini engellemek için kullanır.

Ayrıca kovan içinde yer alan bal peteklerini güçlendirmek ve çatlakları onarmak için de kullanılan propolis sayesinde arılar, kovana koruyucu bir kanaldan girip çıkarlar.

Böylece hem kovanın hem de kendilerinin hijyeni sağlanmış olur. Yunanca'da giriş ve savunma anlamına gelen "pro" ve şehir anlamına gelen "polis" kelimelerinin birleşiminden oluşan propolis, arıların kovanlarının güvenliğini ve hijyenini sağlamak için ürettiği bir tür reçinedir.

Çoğunlukla koyu kahverengi renkte ve kendine has bir kokuya sahip olan propolis, arı poleninden farklı ve çok daha zengin bir içeriğe sahiptir. Tarih boyunca insanlar tarafından farklı enfeksiyonların tedavisinde ilaç olarak tüketilen bu ürün üzerine günümüzde pek çok çalışma yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir.

Bu çalışmalar, insan sağlığına faydasının yanı sıra, farklı bölgelerdeki bitkilerden toplanarak arılar tarafında üretilen propolis içeriğinin, temel bileşenler açısından değerlendirildiğinde birbirine benzediğini ve mevsimler arasında üretilen propolis içeriğinde belirgin bir fark olmadığını göstermiştir.

Propolis Nedir?
Arıcılar arasında preboli ya da arı zamkı olarak da bilinen propolis, arıların kovan içinde yer alan peteklerin sterilizasyonunu sağlamak, dışarıdan gelen böcek, mantar, bakterilere karşı kovanı korumak, bal peteklerini onarmak ve güçlendirmek için kullandığı bir üründür.

Arılar, propolisi üretmek için başta iğne yapraklı ağaçlar olmak üzere pek çok bitkinin gövde, yaprak, tomurcuk ve nektarlarından elde ettiği maddeleri, kendi salgılarıyla biyokimyasal değişime uğratırlar.

Propolis, antibakteriyel özelliği sayesinde kovanın hijyenini sağlamak ve reçinemsi özelliğiyle de kovanın savunmasını güçlendirmek için de kullanılır.

Çoğunlukla koyu kahverengi olan propolisin rengi, toplandığı bölgeye göre şeffaf, kırmızı, sarı ve yeşil renklerde olabilir.

Zengin bir içerikten oluşan propolis, tarih boyunca insanlar tarafından ilaç olarak kullanılmıştır. Günümüzde ise kullanımının sağlığa olumlu etki yarattığına dair bazı bilimsel çalışmalar bulunur.

Sıklıkla kullanılan kavak tipi propolisin içeriğinde 150'ye yakın biyoaktif bileşen olmak üzere yaklaşık 300 farklı bileşiğe rastlanmıştır. Arı poleninden farklı olarak B1, B2, C, E vitamini barındıran propolis ayrıca çinko, bakır, demir, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum gibi mineraller açısından da zengindir.

İnsanlar tarafından kullanıldığında zararlı virüs ve bakterilerin yok edilmesine yardımcı olduğu bilinen propolis, yetişkinler ve çocuklar tarafından bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için kullanılabilen doğal bir üründür.

Mantarlara karşı da etkili olduğu bilinen propolis, tüm bunların yanında antioksidan ihtiyacının karşılanması için de kullanılabilir.

Ancak işlenmemiş propolis, sindirilmesi güç, bal mumu benzeri bir maddeyle karışık hâldedir. Doğada bulunan propolisin yaklaşık yarısını oluşturan bal mumu benzeri maddenin, reçine benzeri besleyici kısmından ayrıştırılması önemlidir.

Propolisin doğru şekilde bal mumundan ayrıştırılması, ürünün sindirilebilirliği açısından son derece önemlidir.

Bu işlem, propolisin bitki ve larva kalıntılarından da ayrışmasını sağlar. Bu yüzden doğadan kazınarak toplanan işlenmemiş ürünlerin tüketilmesi önerilmez.

Propolis Faydaları Nelerdir?

%50 oranında reçine, %30 bal mumu, %10 esansiyel ve aromatik yağlar, %5 polen ve %5 mineral madde ve organik kalıntılarda oluşan propolisin, insan sağlığı üzerinde pek çok olumlu etkisi bulunduğu saptanmıştır. Propolis, faydaları bakımından oldukça zengin bir üründür.

Antibakteriyel, antiviral, antifungal ve antienflamatuar içeriğinin yanı sıra pek çok farklı rahatsızlık için de önleyici ve tedavi edici özelliği bulunduğu bilinir.

Propoliste yer alan etanol ekstraktı (faydalı bileşenlerin ayrıştırılarak tüketime hazır hâle getirilmesi işlemi) bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur. Etanol ekstraktı, aynı zamanda iltihap önleyici, antibakteriyel, antiviral, antifungal, antioksidan ve lokal anestezik gibi özelliklere sahiptir.

Propolis içeriğinde yer alan kafeik asit fenil ester ve clerodane diterpenoidin de kanserli hücrelerin gelişimini engellediği ve sağlıklı hücrelerin, kanserli hücreye dönüşme ihtimalini azalttığı düşünülmektedir.

Meme, cilt, gırtlak, karaciğer, kolon, mesane, ve yumurtalık kanseri tedavisinde rol oynadığı öne sürülür. Bu içeriğin karaciğeri zararlı maddelere karşı koruduğu da yapılan sınırlı çalışmalarda görülmüştür.

Propolis içeriğindeki diğer etken maddelerin adenovirüs ve influenza gibi virüslere karşı etkili olduğu, yara iyileşmesinde rol oynadığı da aynı sınırlı çalışmalarda saptanmıştır.

Propolisin içeriğinde yer alan bioflavonoidler ise virüslere karşı etkin koruma sağlar. Bazı araştırmalar, propolisin soğuk algınlığı ve grip gibi rahatsızlıkların iyileşmesine yardımcı olduğunu gösterir.

Diş macununa eklenerek kullanılan propolisin, ağızda bakteri oluşumunu azalttığı, diş etlerinde var olan bazı rahatsızlıkları iyileştirmeye yardımcı olduğu düşünülür.

Propolisin cilde faydaları, çoğunlukla yara ve yanıkların iyileştirilmesi ile sınırlıdır. Hücre büyümesini hızlandırdığı için cilt yanıklarının daha hızlı iyileşmesinde etkili olan propolisin, ülseratif kolit, ülser, mide ve bağırsak kanserlerinin yanı sıra diğer gastrointestinal sistem rahatsızlıklarına karşı koruma sağladığı ve bu hastalıkların tedavisine de yardımcı olduğu yönünde sınırlı çalışmalar bulunur.

Aynı çalışmada propolisin, helicobacter pylori gibi sağlık üzerinde olumsuz etkisi bulunan patojenleri etkili bir şekilde yok ettiği de gösterilir. Sıklıkla sorulan "Propolis faydaları nelerdir?" sorusu bu şekilde yanıtlanabilir.

Sıvı Propolis Faydaları Nelerdir?
Ham madde ağaçlardan üretildiği için reçine ve mumlar açısından yoğun bir içeriğe sahiptir, bu nedenle kovanda yapı malzemesi olarak da kullanılır.

Farklı mineral, vitamin ve etken maddeleri içeriğinde barındırması insan sağlığına da olumlu yönde etkiler.

Ayrıca, bilinen tüm terapötik potansiyeli de bu zengin içeriğinde saklıdır. Antibakteriyel ya da antioksidan benzeri özellikleri sayesinde bağışıklık sistemi başta olmak üzere birçok mekanizmaya da katkı sağlar.

Bu kapsamda, sıvı propolis faydaları nelerdir sorusuna sırasıyla aşağıdaki cevaplar verilebilir:

Doğal bir antibiyotik olarak adlandırılan ham maddenin savunma sistemini destekleyen bir etkisi vardır. Antibakteriyel özelliği sayesinde vücudun mikroorganizmalarla mücadele gücünü artırmaya yardımcıdır. Kış döneminde grip semptomlarının minimize edilmesine destek olur.

İltihap kurutma ve inflamasyonu engelleme özelliği ile vücutta kalıcı hasarların oluşmasını önlemede yardımcıdır.

Antibakteriyel özelliği ile ağız içi florasında zararlı bakterilerin çoğalmasını engellemede destekleyicidir. Bu sayede, diş çürüklerinin ve diş eti iltihaplanmalarının oluşmasını engellemede destekleyici bir bariyer oluşturur. Bunun yanında, ağızda ülser ve aftların oluşumunun da minimize edilmesinde destek olur.

Hücre yenileyici ve antiseptik özelliğinin dikkat çekmesi ham maddenin yara bakımı ve ülser tedavisine destek olmasını da sağlar. Özellikle ciltte görülen yara ve yanık problemlerinin daha hızlı iyileşmesine destek olur.

Vücutta inflamasyon cevabını azaltmada destek olması cilt üzerinde oluşabilecek sivilce, egzama ya da sedef gibi hastalıkların kontrol altına alınmasında yardımcı rol üstlenmesini sağlar.

Anti mikrobiyal özelliklerinin baskın olması sıvı propolis faydalarını uçuk virüslerine karşı da etkin hale getirir. Yapılan çalışmalarda uçuk virüsü olan Herpes Simpleks Tip 1 hastalığına karşı iyileşme potansiyelini geliştirdiği gözlemlenmiştir.

Antioksidan özellikleri sayesinde serbest radikallerin sinir hücrelerine zararını azaltmada destek olur, bu sayede nörodejeneratif hastalıkların engellenmesinde yardımcı rol üstlenebilir. Bu doğrultuda alzheimer, parkinson ya da demans gibi hastalıkların önlenmesinde bir alternatif oluşturabilir.

Kan kanseri diğer bir ifadeyle lösemi hastalığı üzerine yapılan bilimsel çalışmalarda lenfoma hücrelerinin gelişimini duraksattığı ile ilgili veriler elde edilmiştir. Bununla birlikte, yapılan çalışmalarda kanser tedavisinde kemoterapi alınmışsa vücutta oluşan yan etkileri de minimize etmede destek olduğuna dair bilimsel veriler mevcuttur.

Analjezik özelliklerinin ön plana çıkması sistemik ağrıların azalmasına katkı sağladığı da vurgulanır.

Kan basıncını dengelemeye yardımcı olması nabzın aniden yükselmesinin engellemede destekleyici rol oynamasını sağlayabilir.

Hücre yenileyici özelliği sayesinde cildin kurumasını engellemede ve kırışıkların oluşumunun gecikmesinde yardımcı rol üstlenebilir.

Fonksiyonel aminoasitler açısından zengin olması vücutta depo yağların azalmasına, LDL kötü huylu kolesterolün dengelenmesine yardımcı olur.

Enfeksiyonu kurutma özelliğinin olması balgam söktürücü ve öksürük semptomlarının azalmasına katkı sağlaması dikkat çeker.

Propolis Nasıl Kullanılır?

Arıların, ağaç ve bitkilerden topladığı maddeleri, kendi salgılarıyla biyokimyasal etkileşime sokmaları sonucu oluşturduğu propolisin, insan sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinir. Özellikle bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, ağız ve boğazda var olan rahatsızlıkların giderilmesinde etkili olduğu düşünülen propolis, suda çözünür damla, tablet, kapsül, krem, sprey, şurup ve toz formlarında bulunur.

Formlarının çeşitliliği nedeniyle genel olarak propolis kullanımının oral ya da cilt üzerine sürülerek yapıldığı söylenebilir. Damla propolis, ağız yaraları ve boğaz enfeksiyonları için sıvı ve katı gıdalara damlatılarak tüketilebileceği gibi gargara yapılarak da kullanılabilir.

Tablet ve kapsül propolis, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi ve uyku problemlerinin giderilmesi amacıyla su ile birlikte yutularak; krem propolis, küçük yanık ve yaraların tedavisi için cilt üzerine sürülerek kullanılır. Sprey formda olan propolis boğaz enfeksiyonlarının tedavisine yardımcı olarak boğaza sıkılarak, şurup ise öksürük ve ağız yaraları için uygulanır. Toz formunda olan propolisin ise bal ile birlikte tüketildiğinde daha etkili olduğu bilinir. İçeceklere ve yoğurda eklenerek tüketilebilir. Hastalıkların tedavisi için propolis kullanılmadan önce mutlaka hekime danışılmalı ve hekimin belirlediği doz ve sürede kullanılmalıdır.

Propolis Kullanmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
Propolis kullanımından önce ürünün kullanım talimatları dikkatlice okunmalı, kişiyi şüpheye düşürecek bir durumun varlığında mutlaka hekime danışılmalıdır. Ayrıca kronik hastalığı olan kişiler de propolis kullanmadan önce mutlaka hekime danışmalıdır. Propolis kullanımından önce dikkat edilmesi gerekenlerin bir kısmı şunlardır:

Propolisin içeriğinde yer alan doğal bileşenlerden bazıları kanın pıhtılaşmasını yavaşlatabilir. Bu yüzden planlanan bir operasyon öncesinde propolis ve diğer doğal, bitkisel ürün ya da ilaçların tüketimi bırakılmalıdır.

Bala alerjisi olan kişilerin propolis tüketmemesi önerilir.

Gebe ve emziren annelerin, propolis kullanmadan önce hekime danışmaları son derece önemlidir.

Propolis alkol ile birlikte kullanılmamalıdır.

Astım gibi solunum ile ilgili rahatsızlığı olanların, propolis kullanımından önce hekimden görüş almaları gerekir.

Propolis de dahil olmak üzere hiçbir doğal ya da bitkisel ürün, yüksek miktarda tüketilmemelidir.

Propolisin uzun süre ile kullanımı alerjik reaksiyonlara yol açabilir.

Son yıllarda bebeklerde hızla artan egzama vakaları, ailelerin en büyük sağlık endişelerinden biri haline geldi. Cilt kuruluğu ve şiddetli kaşıntıyla kendini gösteren bu rahatsızlık, cildin koruyucu bariyerini zayıflatarak çocukları farklı alerjilere karşı tamamen savunmasız bırakıyor. Aileler ise çocuklarını korumak isterken onları gereksiz diyetlere sokarak aslında çok daha büyük bir hataya düşüyor.

Doç. Dr. Serdar Al, ezbere yapılan besin kısıtlamalarının çocuklarda alerji riskini azaltmak yerine daha da artırdığına dikkat çekiyor. Doç. Al, kulaktan dolma diyetler yerine doğru nemlendirme ve mutlaka alerji uzmanı kontrolünün hayati önem taşıdığını vurguluyor.

CİLT BARİYERİ ZAYIFLIYOR

Çocukluk çağı egzamasının artık çok daha yaygın görüldüğünü söyleyen Doç. Dr. Al, “Egzamayı bebeklerin özellikle yüzünde, kollarının dış yüzeylerinde, omuzlarında, boyun bölgesinde ve bacaklarında sıkça görüyoruz. Cilt kuruluğu, kaşıntı ve kızarıklık en belirgin bulgular. Tedavinin en önemli parçası ise cildi düzenli şekilde nemli tutmaktır. Bebeklerde egzama sıklığı geçmiş dönemlere kıyasla artış gösteriyor. Çevresel faktörler, cilt bariyerindeki zayıflık ve alerjik yatkınlığın etkisi yüksek. Egzaması olan kişilerde cilt bariyeri zayıftır. Normalde cildi dış etkenlerden koruyan bu bariyer görevini tam yapamayınca alerji gelişimine daha yatkın hale gelirler” diye konuştu.

BESİN ALERJİSİ EGZAMAYI AĞIRLAŞTIRABİLİR
Egzamanın hafif, orta ve ağır olmak üzere farklı evreleri olduğunu dile getiren Doç. Dr. Al “Özellikle orta ağır egzama vakalarında besin alerjisi tabloya eşlik edebiliyor. Bu nedenle bu çocukların alerji uzmanı tarafından değerlendirilmesi önemlidir. Egzaması olan çocuklarda gereksiz yere besin kısıtlandığını ve alerji mamalarının erken başlandığını görüyoruz. Bu doğru bir yaklaşım değil. Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar şunu gösteriyor. Bir besinden ne kadar çok kaçınırsanız, özellikle egzaması olan çocuklarda besin alerjisi gelişme ihtimali o kadar artar” ifadelerini kullandı.

ÖMÜR BOYU KALABİLİR!

Egzamanın çoğu çocukta 2 yaşına kadar devam edebildiğini, ancak bazı bireylerde ömür boyu sürebileceğini dile getiren Doç. Dr. Al, “Egzaması olan küçük bebekler ilerleyen dönemde alerji geliştirmeye daha yatkındır. Ev tozu alerjisi gibi sorunlar zamanla tabloya eklenebilir” diyerek sözlerini tamamladı.

Her kadın için gerekli midir?

Hormon replasman tedavisini her kadının kullanması zorunlu değildir. Ancak her kadında özellikle perimenopoz döneminde başlanarak yaşam tarzı düzenlemeleri öneriliyor. Kemik ve kas sağlığını artırmaya yönelik direnç egzersizleri yapmak, sigarayı bırakmak, kafein tüketimini azaltmak, sıvı tüketimini artırmak, dengeli ve düzenli beslenmek, yeterli protein almak, kalsiyum ve D vitamini alımını sağlamak yapılabilecek değişikliklerin başında geliyor. Bunların yanı sıra düzenli jinekolojik muayeneler, meme kanseri taramaları, kardiyovasküler değerlendirmeler ve kemik yoğunluğu ölçümü büyük önem taşıyor. Dr. A. Ezgi Sancaklı, yaşam tarzı değişikliklerinin ve tarama programlarının perimenopoz olarak adlandırılan menopoz öncesi dönemden itibaren önerildiğini belirterek, “Bazı kadınlarda özellikle sıcak basması ve vajinal kuruluk gibi semptomlar çok şiddetli olabilir. Uygun olan hasta grubunun bu şikayetlerinde biyoeşdeğer hormon replasman tedavisinden faydalanması son derece kıymetlidir” bilgisini veriyor.

Tedavi nasıl planlanıyor?
Hormon replasman tedavisi standart bir uygulama değildir; tamamen kişiye özel planlanıyor ve düzenli doktor takibi gerekiyor. Kadının yaşı, şikayetleri, risk faktörleri, kronik hastalıkları, rahim alma ameliyatı öyküsü, menopoz süresi, kan değerleri ve pıhtılaşma riski gibi bulgular detaylı olarak değerlendiriliyor. Tüm bu veriler doğrultusunda hangi hormonun, hangi dozda, hangi yolla (ağızdan, vajinal veya cilt üzerine) ve ne kadar süreyle kullanılacağı belirleniyor.

Kimler hormon replasman tedavisinden faydalanamaz?

Hormon replasman tedavisi her kadın için uygun olmuyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. A. Ezgi Sancaklı, hormon tedavisi önerilmeyen durumları “Tanı konulmamış vajinal kanama, meme kanseri öyküsü, daha önce geçirilmiş inme, pıhtılaşma bozukluğu, yumurtalık veya rahim kanseri, aktif karaciğer hastalığı veya yüksek riskli koroner kalp hastalığı” olarak sıralıyor.

Tedaviye ne zaman başlamak gerekiyor?
Hormon replasman tedavisine 60 yaşından önce veya menopozdan sonraki ilk 10 yıl içinde başlanması öneriliyor. Yapılan çalışmalar, bu dönemde başlanan tedavinin kadınlarda tüm hastalıklara bağlı ölüm riskini azaltabildiğini gösteriyor. Buna karşılık, menopozdan uzun süre sonra başlanan tedaviler ise pıhtı oluşumu ve kalp damar hastalıkları açısından risk oluşturabiliyor.

Hormon replasman tedavisi ne kadar sürüyor?

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. A. Ezgi Sancaklı, hormon tedavisinin süresinin kişiye özel olarak belirlendiğini belirterek, şu bilgileri paylaşıyor: “Genel yaklaşım; en düşük etkili dozun gerekli olduğu süre boyunca kullanılmasıdır. Tedavi genellikle 2-5 yıl sürmektedir. Ancak, semptomlar devam ediyorsa ve tedavinin sağladığı fayda olası risklerden daha fazlaysa tedavi süresi doktor kontrolünde uzatılabilmektedir.”

Kalp hastalığı riskini önleyebilir mi?
Menopoz sonrası östrojen azalması kalp - damar hastalıkları riskini artırıyor. Yapılan çalışmalarda, menopoz sonrası erken dönemde başlanan hormon tedavisinin kadınlarda iskemik inme, venöz tromboembolizm ve kalp yetmezliği gibi kalp - damar hastalıklarının gelişme riskini azaltabildiği gösterilmiş. Ancak, hormon replasman tedavisine sadece kalp damar hastalıklarını önlemek amacıyla başlanması önerilmiyor.

Kemik erimesine karşı etkili oluyor mu?

Östrojen azalması kemik kaybını hızlandırabiliyor ve osteoporoz riskini artırabiliyor. Hormon replasman tedavisinin osteoporozun önlenmesinde ilk tedavi seçeneği olmadığını belirten Dr. A. Ezgi Sancaklı, “Hormon replasman tedavisi 45-55 yaşları arasındaki kadınlarda kemik kaybı ve kırık riskini azaltmaya yardımcı olabilmektedir” diye konuşuyor.

Hormon replasman tedavisi güvenli bir yöntem midir?
Güncel kılavuzlarda, biyoeşdeğer hormon replasman tedavisinin risk faktörü bulunmayan kadınlarda meme kanseri ve kalp krizi riskini arttırmadığı belirtiliyor. Ayrıca, doğru hasta grubunda, doğru zamanda ve doğru uygulama yoluyla kullanıldığında büyük ölçüde faydalı ve güvenli olduğu aktarılıyor. Biyoeşdeğer hormon replasman tedavisinin kadınlarda tüm nedenlere bağlı ölüm oranını azalttığı yapılan çalışmalarla gösterilmiş. 2025 yılında FDA (ABD Gıda ve İlaç Dairesi) hormon replasman tedavisi üzerinde bulunan “kara kutu” uyarısını resmen kaldırdığını duyurdu. Bu yenilikle biyoeşdeğer hormon replasman tedavisinin kullanımının uygun hastalar için güvenli olduğu belirtildi. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. A. Ezgi Sancaklı, ancak hormon replasman tedavisinin uygun olmayan hasta gruplarında kullanıldığında pıhtı, inme ve endometrium kanseri riskini artırdığı uyarısında bulunarak, “Bu nedenle, hormon replasman tedavisi öncesinde tüm risk faktörlerinin dikkatlice değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır” diyor.

Bitkisel ürünler hormon replasman tedavisine alternatif olabilir mi?

5 yaş altındaki çocuklarda görülüyor
Dünya genelinde her yıl milyonlarca çocuğun yakalandığı bu enfeksiyon en sık Coxsackie virüsünden kaynaklanıyor. Genellikle kreş ve okul öncesi dönemde, özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda görülen hastalığın bu yaş grubunda yaygın olmasının temel nedeni ise bağışıklık sisteminin henüz tam gelişmemiş olması ve hijyen kurallarına yeterince dikkat edilmemesi. El ile ayak bölgesinde döküntüler ve ağız içinde yaralar ile kendini gösteren hastalık çoğu zaman hafif seyretmesine rağmen hızlı bulaşma özelliği nedeniyle dikkatle takip edilmeli. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Muhammed Akif Atlan, genellikle 7-10 gün içinde kendiliğinden geçen el ayak ve ağız hastalığının nadiren de olsa ciddi tablolara yol açabileceğini belirterek, “Bu nedenle, erken dönemde doktora başvurmak hem çocuğun sağlığını korur hem de hastalığın yayılmasını önler” diyor. Nadiren de olsa sinir sistemi veya kalp tutulumu gibi ciddi komplikasyonlar gelişebileceği için hastalığın hafife alınmaması gerektiği uyarısında bulunan Dr. Muhammed Akif Atlan, “Çocuk yeterli sıvı alamıyorsa, yüksek ateş uzun sürüyorsa, belirgin halsizlik varsa veya çocuk genel olarak iyi görünmüyorsa mutlaka yeniden doktora başvurulmalıdır. Erken değerlendirme, özellikle sıvı kaybına bağlı komplikasyonların önlenmesi açısından çok önemlidir” diye konuşuyor.

En sık neden Coxsackie virüsü
El ayak ve ağız hastalığı; genellikle Coxsackie virüsü ve halk arasında 'bağırsak virüsleri' olarak bilinen enterovirüslerin neden olduğu viral bir enfeksiyondur. Hastalığın genellikle hafif ateş, halsizlik ve iştahsızlıkla başladığını vurgulayan Dr. Muhammed Akif Atlan, ilerleyen süreçte görülen belirtileri şöyle sıralıyor: “Ardından ağız içinde ağrılı yaralar gelişir. Bu yaralar çocukların yemek yemesini zorlaştırabilir. Daha sonra el içi, ayak tabanı ve bazen kalça bölgesinde döküntüler ortaya çıkar. Bu döküntüler bazen küçük kabarcıklar şeklinde olabilir.”

Çocuklarda hızla bulaşıyor!
El ayak ve ağız hastalığı hızla bulaşabilen bir viral enfeksiyon özelliği taşıyor. Virüs, hastalığı taşıyan çocuğun tükürüğü, burun akıntısı, dışkısı (özellikle bez değiştirme sırasında) ve vücut salgılarıyla temas edilmesi yoluyla kolayca bulaşabiliyor. Dr. Muhammed Akif Atlan, virüsün özellikle çocukların bir arada bulundukları kreş ve okul gibi toplu ortamlarda hızla bulaşabildiğini vurgulayarak, “Bulaşma riskine karşı çocuğun ellerinin sık sık yıkanması, oyuncakların ve ortak kullanılan yüzeylerin temizlenmesi ve hasta çocukların mümkünse evde dinlendirilmesi son derece önemlidir” diyor.

Tedavide amaç konforu artırmak
El ayak ve ağız hastalığında döküntüler birkaç gün içinde azalırken, ağız yaraları biraz daha uzun sürebiliyor. Hastalığa özgü bir tedavi yöntemi olmadığı için çocuğun şikayetlerini azaltmaya ve konforunu sağlamaya yönelik yöntemlere başvuruluyor. Dr. Muhammed Akif Atlan, virüs kaynaklı olması nedeniyle el ayak ve ağız enfeksiyonunda antibiyotik tedavisinin etkili olmadığına işaret ederek, şu bilgileri paylaşıyor: “Ateş düşürücüler ve yeterli sıvı alımı tedavinin temelini oluşturmaktadır. Ağız içindeki yaraların rahatlatılması amacıyla ağız gargaraları veya ağrı kesici spreyler kullanılabilir. Hijyen kurallarına dikkat etmek, çocuğun sıvı alımını korumak ve yeterli istirahat hastalığın yönetiminde en önemli üç noktayı oluşturmaktadır.”

Ebeveynlere 5 kritik uyarı!
Dr. Muhammed Akif Atlan, ebeveynlerin hastalık sürecinde dikkat etmeleri gereken kuralları şöyle sıralıyor:

1-Bol sıvı almasını sağlayın.

2-Ağız yaralarını artırabilecek asidik ve sert gıdalardan kaçının.

3-Yumuşak ve ılık gıdalar tercih edin.

4-Viral bir hastalık olması nedeniyle gereksiz antibiyotik kullanımından kaçının.

5-Yanlış tedavilere ve yan etkilere yol açabileceği için doktor önerisi dışında tedavi uygulamayın.