Günü huzurla bitirmek ve hafif hissetmek hünnapla çok kolay. Sinirleri yatıştıran etkisiyle sizi derin bir uykuya hazırlayan bu şifalı meyve, zengin lif içeriğiyle de sindirim sisteminizin en sadık dostu oluyor. Kabızlık dertlerine veda etmenin en tatlı yolu bu küçük tanelerde saklı.

Dünyanın en güçlü süper besinler listesinde zirveye oynayan hünnap, vücudunuz için tam bir temizlik uzmanı. Kanı temizleme özelliğiyle bilinen bu meyve, sindirimdeki tıkanıklıkları da nazikçe çözüyor. Kabızlık problemlerinde sağladığı %30’luk iyileşme etkisiyle, doğal çözüm arayanların ilk tercihi.

Hünnap sadece bir meyve değil, bilimsel olarak tescillenmiş bir süper gıda. Yapılan son çalışmalar, hünnabın kansere karşı önleyici potansiyelini gözler önüne seriyor. Bağışıklığınızı bir zırha dönüştüren yüksek C vitamini ve antioksidan gücüyle, sağlığınızı korumanın en doğal ve hafif yolu.

Hünnabın sadece bağışıklık güçlendirdiğini sanıyorsanız yanılıyorsunuz. İçeriğindeki polisakkarit ve flavonoidler sayesinde tam bir doğal sakinleştirici olan bu meyve, günün yorgunluğunu üzerinizden alıyor. A vitamini desteğiyle de vücudunuza içten dışa bir tazelik sunuyor.

Hünnap sadece bedeninizi değil, ruhunuzu da tazeliyor. Potasyum zenginliğiyle vücudunuzu dengelerken, doğal bir antidepresan gibi modunuzu yükseltmeye yardımcı oluyor. Antioksidan gücüyle yaşlanma belirtilerine meydan okuyan bu meyve, cildinizdeki güneş yanıklarından kızarıklıklara kadar her dertte yanınızda!

Kıymetini bilenlerin vazgeçilmezi hünnap, aslında tam bir gizli kahraman! Diyet dostu düşük kalorisiyle ara öğünlerinizi hafifletirken; kalsiyum ve fosfor desteğiyle kemiklerinizi ve gülüşünüzü güçlendiriyor. Vücudunuzu toksinlerden arındırıp kanınızı temizleyen bu meyve, kışın en zorlu günlerinde bile öksürüğü kesen doğal bir kalkan gibi yanınızda.

‘SİGARA DUMANI VE PASİF İÇİCİLİK BÜYÜK RİSK’
Sigara dumanına maruz kalmanın ister aktif ister pasif içicilik şeklinde olsun, hava yollarında ciddi tahribata yol açtığını belirten Dr. Külah, “Sigara dumanı astım ve KOAH gibi kronik hastalıkların gelişimine zemin hazırlıyor. Öte yandan yaz aylarında yoğun kullanılan klimaların düzenli bakımının yapılmaması ve filtrelerinin temizlenmemesi de ciddi sağlık sorunları oluşturuyor. Yine uygun nem oranının sağlanmaması durumunda toz ve küf mantarlarına bağlı akciğer hastalıkları ortaya çıkıyor. İç ortamın yeterince havalandırılmaması ise virüs, bakteri, toz ve kimyasalların solunum yollarına daha kolay ulaşmasına sebep oluyor” dedi.

‘EV İÇİNDE ÇAMAŞIR KURUTMAK KÜF RİSKİNİ ARTIRIYOR’
Ev ortamında çamaşır kurutmanın nem oranını artırarak küf oluşumuna zemin hazırladığını belirten Dr. Külah, gözle görülmeyen küf sporlarının solunum yoluyla akciğerlere ulaşarak ciddi enfeksiyonlara yol açabileceğini söyledi. Çamaşır suyu, tuz ruhu ve yoğun deterjanların kontrolsüz kullanımının akciğerlerde tahrişe neden olabileceğini vurgulayan Dr. Külah, özellikle alerji ve astım hastalarında bu maddelerin hastalığın alevlenmesine yol açabileceğini ifade etti.

‘YETERSİZ SU TÜKETİMİ AKCİĞERLERİ ZAYIFLATIYOR’
Dr. Külah, “Günlük yeterli su tüketimi akciğer sağlığı açısından büyük önem taşıyor. Su, bronşların içindeki mukusu daha akışkan hale getirerek solunum yollarının nemli kalmasını sağlar ve enfeksiyon riskini azaltır. Ancak yeterli su tüketilmediğinde mukus yoğunlaşır, solunum yollarında kuruluk artar ve bu durum enfeksiyon riskini yükseltir. Ayrıca tozlu ortamlarda çalışan kişilerin mutlaka koruyucu ekipman kullanması gerekir. Aksi halde mesleki akciğer hastalıkları ortaya çıkabilir. Düzenli egzersiz de akciğer kapasitesini artırır. Hareketsiz bir yaşam ise kapasite kaybına yol açar. Bu nedenle günde en az 40 dakika yürüyüş yapılmasını öneriyoruz” dedi.

Geleneksel Anadolu tıbbında asırlardır kendine yer bulan doğal karışımlar, günümüzde sosyal medyada da yoğun ilgi görerek modern yaşamın solunum yolları üzerindeki olumsuz etkilerine karşı güçlü bir alternatif sunuyor. Özellikle çam kozalağı pekmezi veya andız pekmezi ile zencefil ve zerdeçalın bir araya getirilmesiyle oluşturulan bu özel tarifler, güçlü balgam sökücü özellikleriyle biliniyor. Uzmanlar ve doğal tıp savunucuları, bu geleneksel formüllerin akciğerlerde biriken zararlı kalıntıların temizlenmesine yardımcı olduğunu, nefes kapasitesini artırarak solunum sistemini adeta tazelediğini belirtiyor.

Çam kozalağının içeriğinde yer alan pinen bileşeni, solunum yollarındaki tıkanıklıkları giderme ve akciğerleri arındırma konusundaki etkinliğiyle bu alandaki en güçlü doğal maddelerden biri olarak görülüyor. Uzmanlar, bu doğal bileşenin bronşlarda oluşan ödemi hafifleterek solunum kapasitesini artırdığını ve bireylerin daha derin nefes almasına olanak sağladığını ifade ediyor. Sahip olduğu yoğun antioksidanlar sayesinde, tütün kullanımı kaynaklı katran ve toksik birikintilerin vücuttan uzaklaştırılmasını kolaylaştıran bu formüller, aynı zamanda tüm üst solunum sistemini enfeksiyonlara karşı daha dirençli hale getirerek bütüncül bir koruma kalkanı oluşturuyor.

Ev yapımı doğal karışımlarla akciğer sağlığını desteklemek isteyenler için hazırlanan özel bir kür, içeriğindeki güçlü bileşenlerle solunum yollarını tazelemeye yardımcı oluyor. Hakiki süzme bal veya andız pekmezi temelinde hazırlanan bu tarifte; iltihap sökücü özelliğiyle bilinen taze zencefil, akciğer dokusunun yenilenmesine destek veren zerdeçal ve taze limon suyu bir araya getiriliyor. Uzmanlar, bu doğal karışımın her sabah aç karnına bir kaşık tüketilmesini ve ardından içilecek bir bardak ılık suyla etkisinin artırılmasını öneriyor. Bu uygulamanın, solunum sistemini arındırırken aynı zamanda güne daha ferah bir nefesle başlamaya olanak sağladığı belirtiliyor.

Solunum sistemini destekleyen ve akciğer sağlığı üzerinde olumlu etkileri bulunan belirli besinler, doğal birer koruyucu olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, özellikle tere otunun akciğerlerin arındırılmasında ve tütün kullanımının yarattığı olumsuz etkilerin azaltılmasında en etkili yeşilliklerden biri olduğunu vurguluyor. İçeriğindeki özel bileşenler sayesinde akciğerlerdeki iltihaplanmayı temizleme özelliği bulunan sarımsağın yanı sıra, keçiboynuzunun da nefes darlığı şikayetlerine karşı en güçlü doğal destekçilerden biri olduğu ifade ediliyor. Ayrıca, okaliptüs çayının sadece tüketilmesinin değil, buharının solunmasının dahi bronşları hızla gevşeterek nefes alışverişini kolaylaştırdığı kaydediliyor.

Doğal besinlerin ve kürlerin sağladığı faydaların destekleyici nitelikte olduğunu hatırlatan uzmanlar, özellikle kronik akciğer rahatsızlığı bulunan veya düzenli ilaç tedavisi gören bireylerin bu tür yöntemleri uygulamadan önce mutlaka bir hekime danışması gerektiğinin altını çiziyor. Akciğer sağlığı için en temel ve etkili adımın tütün kullanımını tamamen sonlandırmak olduğu vurgulanırken, bilimsel literatürdeki araştırmalar da bu süreci destekleyen veriler sunuyor. Akademik çalışmalar, sigara dumanının akciğerlerdeki temizleyici tüycüklerin işlevini durdurarak katran birikimine ve hücre düzeyinde oksidatif strese yol açtığını kanıtlıyor. Bu noktada yapılan araştırmalar, hem sigaranın dokular üzerinde yarattığı mekanik hasarı anlamaya hem de belirli bitkisel bileşenlerin bu hasarı hafifletme potansiyeline odaklanıyor.

Bilimsel literatürde yer alan araştırmalar, zencefilin içerdiği aktif bileşenlerin solunum sistemi üzerindeki koruyucu etkilerini destekleyen önemli bulgular sunuyor. Food and Chemical Toxicology dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, zencefilde bulunan "6-gingerol" adlı bileşiğin akciğer hücrelerindeki enflamasyonu düşürme ve DNA yapısındaki bozulmaları önleme konusunda yardımcı olabileceği kaydediliyor. Uzmanlar, bu bileşenin hücre düzeyindeki hasara karşı gösterdiği direncin, akciğer sağlığını koruma ve doku tahribatını sınırlama noktasında değerli bir destek sunduğunu ifade ediyor.

Bilimsel çalışmalar, çam kozalağı ve andız gibi doğal kaynaklarda bulunan pinen ve limonen türü uçucu yağların solunum sistemi üzerindeki etkilerini destekleyen veriler ortaya koyuyor. Yapılan araştırmalar, bu özel bileşenlerin doğal birer balgam sökücü olarak görev yaptığını ve solunum yollarını rahatlatma kapasitesine sahip olduğunu doğruluyor. Uzmanlar, söz konusu maddelerin bronşlar üzerinde genişletici bir etki yaratarak nefes kapasitesini artırdığını ve akciğerlerin temizlenme sürecini mekanik olarak desteklediğini belirtiyor.

European Respiratory Journal'da yer alan bir araştırma, beslenme alışkanlıklarının akciğer sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkilerine dair çarpıcı veriler sunuyor. Bilimsel bulgular, özellikle domates gibi likopen açısından zengin gıdaların ve elma gibi taze meyvelerin düzenli tüketiminin, solunum kapasitesindeki doğal azalmayı yavaşlattığını gösteriyor. Uzmanlar, bu etkinin özellikle sigarayı bırakan bireylerde daha belirgin olduğunu ve meyvelerde bulunan antioksidan bileşenlerin akciğer fonksiyonlarını korumada kritik bir rol oynadığını ifade ediyor.

Zerdeçalın ana etken maddesi olan kurkuminin, solunum sistemi üzerindeki koruyucu etkileri pek çok klinik öncesi araştırmada detaylıca inceleniyor. Bilimsel veriler, bu bileşenin özellikle akciğer fibrozisi ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi ciddi rahatsızlıklar üzerinde baskılayıcı bir rol oynayabildiğini gösteriyor. Uzmanlar, kurkuminin vücutta "anti-enflamatuar" bir kalkan görevi görerek dokulardaki iltihaplanma süreçlerini sınırladığını ve bu sayede akciğer sağlığını hücresel düzeyde korumaya yardımcı olduğunu belirtiyor.

Kış meyvelerinin sağlığımıza olan katkıları herkesçe bilinse de, bazıları karaciğer üzerindeki mucizevi etkileriyle diğerlerinden ayrılıyor. Vücudumuzun en önemli filtreleme mekanizması olan karaciğeri korumak ve biriken toksinlerden arındırmak için doğa, kış mevsiminde bize adeta şifa reçeteleri sunuyor. Özellikle karaciğer yağlanmasına karşı savaş açan ve organı derinlemesine temizleyen bu 3 özel kış meyvesi, karaciğerin fonksiyonlarını destekleyerek adeta bir "can suyu" görevi üstleniyor. Yağlanmanın kökünü kurutan ve detoks sürecini hızlandıran bu besinler, karaciğer sağlığını en üst seviyeye çıkarmak isteyenler için sofraların vazgeçilmezi olmaya aday. İşte karaciğeri tertemiz yapan, yağlanma riskini ortadan kaldıran ve vücudunuzun direncini artıran o mucizevi kış meyvelerinin detayları

Kış mevsiminin en güçlü antioksidan depolarından biri olan nar, karaciğer sağlığını koruma konusunda gerçek bir uzman olarak öne çıkıyor. İçeriğindeki yoğun polifenoller sayesinde bu hayati organı toksinlerden arındırarak derinlemesine bir temizlik sağlayan nar, modern zamanın en büyük sorunlarından biri olan karaciğer yağlanmasına karşı da güçlü bir bariyer oluşturuyor. Sadece korumakla kalmayan bu mucizevi meyve, aynı zamanda hücresel onarımı tetikleyerek karaciğerin kendini yenileme kapasitesini artırıyor ve organın çok daha verimli çalışmasına olanak tanıyor. Düzenli tüketildiğinde doğal bir detoks etkisi yaratan nar, hem yağlanmanın önüne geçiyor hem de sağlıklı bir karaciğer fonksiyonu için gerekli olan tüm zemini hazırlıyor.

Elma
Kış meyveleri arasında sağlığın sembolü haline gelen elma, özellikle içerdiği pektin adlı çözünür lifler sayesinde karaciğerin en sadık dostlarından biri olarak kabul ediliyor. Bu özel lif yapısı, karaciğerde biriken toksinlerin ve zararlı atık maddelerin vücuttan atılmasını hızlandırarak organın üzerindeki ağır yükü hafifletiyor. Karaciğer yağlanmasını önlemede kritik bir rol oynayan elma, aynı zamanda sindirim sistemini düzenleyerek vücudun genel arınma sürecine destek oluyor. Düzenli tüketildiğinde karaciğerin çok daha verimli ve sağlıklı çalışmasını sağlayan bu mucizevi meyve, doğal bir detoks etkisi yaratarak hem yağlanma oranını düşürüyor hem de organın fonksiyonlarını iyileştirerek genel sağlığı en üst seviyeye taşıyor.

Kış aylarının en sevilen lezzetlerinden biri olan mandalina, sadece ferahlatıcı tadıyla değil, karaciğer üzerindeki koruyucu etkisiyle de tam bir sağlık deposu olarak öne çıkıyor. Yüksek C vitamini içeriği sayesinde karaciğerin detoksifikasyon süreçlerini belirgin şekilde hızlandıran bu meyve, özellikle yağların parçalanmasına yardımcı olarak organın iş yükünü hafifletiyor. Barındırdığı güçlü antioksidanlar ile karaciğerdeki serbest radikalleri etkisiz hale getiren mandalina, böylece hücrelerin zarar görmesini engelleyerek hayati bir koruma kalkanı oluşturuyor. Düzenli tüketildiğinde hem karaciğerin toksinlerden arınmasını sağlayan hem de hücre yenilenmesini destekleyen mandalina, yağlanmaya karşı vücudun en doğal savunma araçlarından biri olarak dikkat çekiyor.

"Bitki teması kalıcı lekeler bırakabilir"
Açık havada geçirilen sürenin artmasıyla birlikte bitkilerle temasın da arttığını belirten Akbaba, şu uyarılarda bulundu:

Mevsimsel değişim cildinizi tehdit etmesin Uzmanlardan bahar uyarısı
"Özellikle limon, incir ve bazı yabani bitkilerle temas sonrası gelişen fitodermatit sık görülür. Bu durumda ciltte önce kızarıklık ve yanma hissi oluşur ardından güneş ışığıyla etkileşime girerek kahverengi lekeler ortaya çıkabilir. Bu lekeler bazı hastalarda uzun süre kalıcı olabilir."

"Terleme mantar enfeksiyonlarını tetikliyor"
Hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte artan terlemenin cilt üzerinde nemli bir ortam oluşturduğunu belirten Akbaba, "Bu durum mantar enfeksiyonları için uygun zemin hazırlar. Özellikle ayaklarda, kasık bölgesinde ve vücudun kıvrım alanlarında kaşıntılı, kızarık ve bazen pullanma ile seyreden lezyonlarla kendini gösterir. Kişisel hijyenin yanı sıra uygun kıyafet seçimi de mantarı önleme noktasında önemlidir. Sentetik ve hava almayan kıyafetler enfeksiyonları artırabilir" uyarısında bulundu.

"Polen ve çevresel faktörler alerjiyi artırıyor"
Bahar aylarında polen yoğunluğunun artmasıyla sadece solunum yollarının değil, cilt hastalıklarının da tetiklendiğini söyleyen Akbaba, "Kontakt dermatit vakalarında da bu dönemde belirgin artış görülür. Polenler, bitkiler ve bazı kozmetik ürünleri ciltte kaşıntı, kızarıklık ve hassasiyete yol açabiliyor. Ayrıca atopik dermatit (egzama) hastalarında da bu dönemde alevlenmeler görülebilir. Cilt bariyeri zaten hassas olan bireylerde çevresel alerjenler kaşıntı ve kuruluğu daha da artırır" dedi.

"Ani güneş maruziyeti yanıklara neden olabiliyor"
Bahar aylarında güneş daha masum gibi algılansa da UV etkisinin oldukça güçlü olduğunu söyleyen Akbaba, "Özellikle ilk güneşlenmelerde cilt korunmasız kalabiliyor. Bu durum güneş yanıklarına neden olabiliyor. Ciltte kızarıklık, hassasiyet, yanma hissi ve bazı durumlarda su toplaması gibi bulgular ortaya çıkabiliyor" diye konuştu.

"Akne şikayetleri artış gösterebilir"
Artan sıcaklık ve terlemeyle birlikte ciltte yağ üretiminin de arttığını belirten Akbaba, "Akneye yatkın bireylerde sivilce oluşumu artabilir. Gözeneklerin tıkanmasıyla birlikte iltihaplı lezyonlar oluşabilir. Bu dönemde uygun cilt temizliği ve bakımı önem kazanır" dedi.

"Basit önlemlerle korunmak mümkün"
Bahar aylarında cilt sağlığını korumak için alınacak basit önlemlerin büyük fark gösterebileceğini vurgulayan Akbaba, şunları kaydetti:

"Güneşten korunmak en önemli adımdır. Yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanımının yanı sıra cilt tipine uygun nemlendiriciler düzenli olarak kullanılarak cilt bariyeri güçlendirilmeli. Ayrıca pamuklu ve hava alabilen kıyafetler tercih edilmeli, terleme sonrası cilt temizlenmeli ve bitki teması sonrası cilt yıkanmalıdır. Bahar aylarında ortaya çıkan veya artış gösteren cilt problemleri hafife alınmamalı özellikle uzun süren, şiddetlenen ya da yayılım gösteren lezyonlarda bir dermatoloji uzmanına başvurulması önemlidir."

Gençay, "Yetersiz ve düzensiz beslenme, vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve minerallerin karşılanmasını zorlaştırabilir. Bu nedenle özellikle mevsim geçişlerinde bağışıklık sistemini destekleyen besinlerin tüketilmesi önem taşır" dedi.

Günlük beslenme düzeninde taze sebze ve meyvelere yer verilmesinin önemine değinen Gençay, yeterli protein alımı ve sıvı tüketiminin de ihmal edilmemesi gerektiğini dile getirdi. Gençay, "İşlenmiş gıdaların fazla tüketimi, düzensiz öğün alışkanlıkları ve yetersiz sıvı alımı bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir. Dengeli beslenme alışkanlığı, bu sürecin daha sağlıklı yönetilmesine katkı sağlayabilir" ifadelerini kullandı.

Uzm. Dyt. Gençay, bireylerin yaş, yaşam tarzı ve sağlık durumlarına uygun beslenme planlarının oluşturulmasının önem taşıdığını belirtti.

Diyet listelerinin vazgeçilmezi olan yoğurt ve kefir arasındaki temel farkların, üretim aşamasındaki fermantasyon yöntemlerinden kaynaklandığı bildirildi. Geleneksel bir besin olan yoğurdun belirli bakteri türleriyle fermente edildiği kaydedilirken; kefirin "kefir taneleri" olarak adlandırılan maya ve bakteri kompleksinden elde edildiği vurgulanıyor. Bu fermantasyon farklılığı nedeniyle kefirin, yoğurda oranla daha yüksek çeşitlilikte ve sayıda faydalı mikroorganizma barındırdığı ifade ediliyor.

Beslenme uzmanları, yoğurt ve kefir arasındaki temel ayrımın probiyotik çeşitliliği olduğunu vurguluyor. Kefirin, yoğurda oranla çok daha fazla sayıda bakteri ve maya türü barındırması nedeniyle bağırsak florasını desteklemede daha etkin bir rol oynadığı bildirildi. Sindirim sisteminin yanı sıra bağışıklık ve ruh sağlığı üzerinde de kritik önemi bulunan bağırsak sağlığı için her iki besin de önerilirken, kefirin biyolojik çeşitlilik açısından avantaj sağladığı; ancak yoğurdun da günlük tüketimde bağırsak fonksiyonları için oldukça faydalı olduğu kaydedildi.

Kefirin sindirim sistemini düzenleyici etkisinin oldukça yüksek olduğu ve özellikle laktoz intoleransı bulunan bireyler tarafından yoğurda oranla daha kolay tolere edilebildiği bildirildi. Kefir içerisindeki bakterilerin laktozu büyük ölçüde parçalaması sayesinde sindirim kolaylığı sağladığı kaydedilirken, uzmanlar hassas bünyelerde yoğurdun nadiren şişkinliğe yol açabileceğine dikkat çekiyor. Beslenme tavsiyelerinde, kabızlık sorunu yaşayanlar için kefirin, hassas mide yapısına sahip kişiler için ise yoğurdun daha güvenli bir alternatif olarak öne çıktığı vurgulanıyor.

Probiyotiklerin bağışıklık sistemi üzerindeki kritik rolüne dikkat çeken uzmanlar, kefirin zengin mikroorganizma çeşitliliği sayesinde savunma mekanizmasını güçlendirmede öne çıktığını bildirdi. Düzenli kefir tüketiminin enfeksiyonlara karşı direnci artırdığı, bağırsak bariyerini tahkim ettiği ve zararlı bakterilere karşı koruma kalkanı oluşturduğu kaydedildi. Bağışıklık sistemine katkı sağlayan yoğurdun ise probiyotik çeşitliliği bakımından kefire oranla daha sınırlı bir etki alanına sahip olduğu vurgulandı.

Besin değerleri açısından her iki ürünün de yüksek besleyiciliğe sahip olduğu kaydedilirken, yoğurdun özellikle protein ve kalsiyum içeriğiyle öne çıktığı bildirildi. Yoğurdun sahip olduğu bu besin profilinin, tüketim sonrası uzun süreli tokluk hissi sağlama özelliğini desteklediği vurgulanıyor.

Kefirin besin profili incelendiğinde, zengin probiyotik içeriğinin yanı sıra B vitamini ve antioksidan değerleriyle öne çıktığı bildirildi. Uzmanlar, yoğurdun daha çok "besleyici ve doyurucu" bir gıda olarak sınıflandırıldığını; kefirin ise biyolojik çeşitliliği sayesinde vücut fonksiyonlarını doğrudan destekleyen "fonksiyonel" bir besin niteliği taşıdığını kaydediyor.

Uzmanlar, yoğurt ve kefirin birbirine rakip besinler olmadığını, aksine birbirini tamamlayıcı özellikler taşıdığını vurguluyor. Her iki gıdanın da sağlık üzerinde farklı avantajlar sunduğu belirtilirken, kişisel ihtiyaçlara ve metabolik durumlara göre tüketim tercihlerinin değişebileceği kaydediliyor.

Beslenme uzmanları, kefir ve yoğurdun kullanım alanlarına ilişkin stratejik tavsiyelerde bulunarak tüketim miktarları konusunda uyarılarda bulundu. Bağırsak sorunları, bağışıklık desteği ve antibiyotik sonrası flora onarımı için kefirin öncelikli olduğu kaydedilirken; yüksek protein gereksinimi, sporcu beslenmesi ve mide hassasiyeti durumlarında yoğurdun daha avantajlı bir seçenek olduğu bildirildi. Sindirim sistemi ve genel sağlığın sürdürülebilirliği için dengeli bir model öneren uzmanlar, günlük tüketimin ideal olarak bir kase yoğurt ve bir bardak kefir şeklinde planlanması gerektiğini vurguluyor.

Çocuklar ve yaşlı bireylerde besin tercihlerinin fizyolojik ihtiyaçlara göre şekillenmesi gerektiği bildirildi. Çocuklar için yoğurdun daha alışılmış ve güvenli bir besin kaynağı olduğu belirtilirken, kefirin küçük yaşlardan itibaren kontrollü bir şekilde beslenme düzenine dahil edilebileceği kaydedildi. Yaşlı bireylerde ise yavaşlayan metabolizma ve zayıflayan bağışıklık sistemi göz önünde bulundurulduğunda, sindirim kolaylığı ve güçlü mikrobiyota desteği sağlayan kefirin daha avantajlı bir seçenek olarak öne çıktığı vurgulanıyor.

Beslenme uzmanları, yoğurt ve kefir arasında mutlak bir kazanan olmadığını, her iki besinin de vücut üzerinde farklı fonksiyonel avantajlar sunduğunu bildiriyor. Yoğurdun yüksek protein ve kalsiyum içeriğiyle besleyici, doyurucu ve sporcu beslenmesine uygun bir seçenek olduğu vurgulanırken; kefirin zengin mikroorganizma çeşitliliği sayesinde bağışıklığı güçlendiren ve sindirimi kolaylaştıran "fonksiyonel" bir destekçi olduğu kaydediliyor. Tüketim aşamasında özellikle paketli ürünlerdeki şeker ilavesine ve aşırı kullanımın yol açabileceği sindirim hassasiyetlerine dikkat çeken uzmanlar, ideal bir sağlık dengesi için haftalık beslenme planında her iki ürüne de yer verilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Uzmanlar, "Yoğurt mu yoksa kefir mi?" sorusunun tek bir galibi olmadığını, her iki besinin de vücut sağlığına sunduğu katkıların farklı alanlarda yoğunlaştığını bildiriyor. Bağırsak florasını zenginleştirme ve bağışıklık sistemini tahkim etme noktasında kefirin mikrobiyal çeşitliliğiyle öne çıktığı kaydedilirken; yüksek protein değeri ve uzun süreli tokluk hissi sağlama avantajıyla yoğurdun temel bir besleyici kaynak olduğu vurgulanıyor. Sağlıklı beslenmenin tek bir mucize gıdaya indirgenemeyeceğine dikkat çeken uzmanlar, en verimli sonucun bu iki güçlü besini diyet planına dengeli ve çeşitli bir şekilde dahil etmekle mümkün olacağını ifade ediyor.

Blue Zones LLC'nin kurucusu Buettner, 100 yaşını aşan bireylerin neredeyse tamamının düzenli olarak fasulye tükettiğini vurguladı ve herkese günde en az yarım fincan pişmiş fasulye yemesini önerdi.

Mavi Bölgeler neden önemli?
Mavi Bölgeler; Japonya'nın Okinawa adası, İtalya'nın Sardunya bölgesi, Yunanistan'ın İkaria adası, Kosta Rika'nın Nicoya Yarımadası ve ABD'nin Loma Linda şehri gibi uzun ömürlü nüfusuyla öne çıkan coğrafyaları kapsıyor. Bu bölgelerdeki insanlar, dünyanın başka yerlerinde görülmesine kıyasla çok daha fazla sayıda yüz yaşını aşıyor."Bu mavi bölgelerdeki uzun ömürlü nüfus, ortalama olarak bizden en az dört kat daha fazla fasulye tüketiyor." — Dan Buettner, Blue Zones LLC Kurucusu

Fasulye neden bu kadar güçlü?
Buettner'ın araştırmalarına göre fasulye, besin değeri açısından benzersiz bir profil sunuyor. Tipik bir fasulyenin yüzde 21'i protein, yüzde 77'si ise kompleks karbonhidrattan oluşuyor. Bu bileşim sayesinde rafine karbonhidratların aksine enerjiyi ani bir sıçrama şeklinde değil, kademeli ve dengeli biçimde vücuda veriyor.

Düşük yağ içeriği ve yüksek lif miktarıyla da dikkat çeken fasulye, bağırsak sağlığını korumada kritik bir rol üstleniyor. Fasulyedeki lif, bağırsakta sağlıklı probiyotiklerin çoğalmasına zemin hazırlıyor.

Buettner'a göre fasulyenin en önemli özelliklerinden biri de doyuruculuğu. Yüksek protein ve lif içeriği sayesinde daha uzun süre tok hissettiriyor; bu da farkında olmadan diyetten sağlıksız gıdaları uzaklaştırıyor.

Beslenmenize fasulye eklemenin 6 pratik yolu
Hem siz hem ailenizin damak zevkine uygun tarifler keşfedin, mutfak kilerinizde kuru veya konserve baklagiller bulundurun, püre yapılmış fasulyeyi çorbalarda koyulaştırıcı olarak kullanın, salataları daha doyurucu kılmak için üzerine pişmiş fasulye serpinFasulye yemeklerini lezzetli kılacak çeşitli soslar deneyinDışarıda yemekte fasulye sunan Meksika mutfağını tercih edin

Hangi fasulye türü tercih edilmeli?
Buettner, belirli bir fasulye türünün diğerlerinden üstün olmadığını vurguluyor. Kosta Rika'nın Nicoya bölgesinde siyah fasulye ön plana çıkarken, Akdeniz ülkelerinde mercimek, nohut ve beyaz fasulye en çok tercih edilen çeşitler. Japonya'nın Okinawa bölgesinde ise soya fasulyesi temel beslenme malzemesi olarak kullanılıyor. Uzmanın temel mesajı açık: Türü ne olursa olsun, düzenli ve yeterli miktarda fasulye tüketimi uzun ve sağlıklı bir yaşamın en güçlü destekçilerinden biri.

"Sadece akciğerleri değil, hayat kalitesini de etkiler"
Astımın yalnızca fiziksel belirtilerle sınırlı olmadığını belirten Savaş, hastaların günlük hayatta birçok zorlukla karşılaştığını ifade etti. Soğuk hava, sigara dumanı, parfüm kokuları, toz ve hava kirliliği gibi faktörlerin hastalar için önemli tetikleyiciler olduğunu belirten Savaş, astım hastalarının sıkça yaşadığı sorunları ise şu şekilde sıraladı:

"Gece öksürük nedeniyle bölünen uyku. Sabah yorgun uyanma. Günlük işlerde çabuk yorulma. Merdiven çıkarken nefes darlığı. Spor yapmaktan kaçınma. Sosyal ortamlarda endişe."

Astım hastalarının zaman zaman kendini yalnız hissedebildiğini ifade eden Savaş, "Dışarıdan sağlıklı görünseler bile, içten içe sürekli bir nefes kontrolü ve atak endişesi yaşayabilirler. Bu durum zamanla stres, yorgunluk ve sosyal geri çekilmeye yol açabilir. Aslında, astım kontrol altına alınabilir bir hastalıktır. Düzenli hekim takibi ve doğru tedavi önemlidir. Özellikle inhaler ilaçların doğru teknikle kullanılması tedavi başarısında kritik rol oynamaktadır. İnsanların önemli bir kısmı, inhaler cihazlarını doğru kullandığını düşünse de teknik hatalar nedeniyle yeterli fayda göremeyebiliyor. Bu sebeple tedavi düzenli olarak gözden geçirilmelidir" dedi.

Dr. Savaş, şu soruların hastalar için yol gösterici olabileceğini belirtti:

"Geceleri öksürük oluyor mu? Haftada kaç kez nefes darlığı hissediliyor? Günlük aktiviteler kısıtlanıyor mu? İlaçlar düzenli ve doğru kullanılıyor mu? Bu sorulara verilen cevaplar önemlidir. Şikayetlerin devam etmesi halinde mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması gerekir. Astım teşhisi, hayatı kısıtlamak zorunda olmadığımız bir sağlık sorunudur. Doğru tedavi ve takip ile hastalar aktif ve kaliteli bir hayat sürdürebilirler. Nefes almak hayatın en temel konforudur. Bu konfor bozulduğunda yalnızca fiziksel değil, ruhsal ve sosyal hayat da etkilenir. Yaşanan sıkıntıları normalleştirmeyiniz. Daha rahat nefes almak herkesin hakkı."

Türkiye'nin İç ve Doğu Anadolu bölgelerindeki sarp dağlarda, yüksek rakımlı yaylalarda kendiliğinden yetişen çiriş otu, morumsu çiçekleri ve dayanıklı yapısıyla doğanın bir mucizesi gibidir. Soğuk hava şartlarına göğüs geren bu bitki, kış aylarında eşsiz bir vitamin deposu olarak bölge halkı tarafından yüzyıllardır tüketiliyor. Eskiden sadece yerel bir lezzet olarak bilinen bu otsu bitki, şimdilerde modern bilim dünyasında "doğal antibiyotik" sıfatıyla büyük bir yankı uyandırıyor.

Anadolu’nun bitki hazinesinin en nadide parçalarından biri olan çiriş otu, kökleri yüzyıllar öncesine dayanan kadim bir şifa kaynağıdır. İbn-i Sina ve El-Biruni gibi tıp dünyasının dev isimlerinin eserlerinde övgüyle bahsettiği bu bitki, modern dünyada adeta yeniden doğuyor. Avrupa coğrafyasında benzer bir türünün yetişmemesi çirişi uluslararası pazarda eşsiz bir konuma taşırken, sahip olduğu güçlü bileşenler sayesinde bilim çevrelerinde "doğal kortizon" olarak nitelendiriliyor.

Baharın gelmesiyle tezgahlarda yerini alan ve kısa sürede tükenen çiriş otuna olan bu yoğun ilgi, bitkinin sunduğu mucizevi faydalardan kaynaklanıyor. Yüksek C vitamini, antioksidanlar ve saponinler bakımından oldukça zengin olan bu bitki, tam bir bağışıklık koruyucusu olarak öne çıkıyor. Özellikle eklem ve romatizma ağrılarında iltihap azaltıcı etkisiyle bilinen çiriş otu, aynı zamanda idrar söktürücü özelliğiyle vücudu arındırmaya yardımcı oluyor. Geleneksel yöntemlerde ise etkisi daha da çeşitleniyor; ezilerek hazırlanan lapası ciltteki iltihaplar için kullanılırken, zeytinyağında bekletilen kökleri masaj yoluyla kasları rahatlatmak, kök suyu ise genel bir destekleyici olarak tüketilmek üzere tercih ediliyor.

Pırasayı anımsatan hafif ve özgün aromasıyla çiriş otu, mutfaklarda zeytinyağlı yemeklerin yıldızı olmaya aday. Dilerseniz yumurta ile kavurarak hızlı ve besleyici bir öğün hazırlayabilir, dilerseniz kurutulmuş köklerinden boğazınızı yumuşatacak ılık bir çay demleyebilirsiniz. Ancak bu doğal lezzeti deneyimlerken tedbiri elden bırakmamak gerekiyor. Doğada çirişe çok benzeyen zehirli bitkilerin bulunması nedeniyle, toplama işleminin sadece uzmanlarca yapılması büyük önem taşıyor. Sağlığınızı riske atmamak için güvenilir satıcıları tercih etmeli; hamilelik veya özel bir sağlık durumunuz varsa bu şifalı bitkiyi beslenmenize eklemeden önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

Gereksiz hormon kullanmayın
Andropozun belirtisi olabilse de, günlük yaşamda sık görülen yorgunluk, isteksizlik veya performans düşüklüğünün her zaman testosteron eksikliğine bağlı olmadığını vurgulayan Allahverdiyev, “Tiroid hastalıkları, diyabet, obezite, kronik stres, uyku apnesi ve bazı ilaçlar da benzer şikayetlere neden olabilir. Bu nedenle altta yatan nedenin doğru analiz edilmesi gerekir. Gereksiz hormon kullanımı hem faydasız hem de riskli olabilir. Andropozun en sık karşılaşılan sinyalleri; cinsel istekte azalma, sertleşme kalitesinde düşüş, sabah ereksiyonlarında azalma, yorgunluk, halsizlik, enerji kaybı, kas kütlesinde azalma, yağ oranında artış, konsantrasyon güçlüğü ve zihinsel yavaşlama, uyku bozuklukları, depresif ruh hali, motivasyon kaybı olarak sıralanabilir” dedi.

Her yorgunluk veya isteksizlik halini andropoz sanmayın
Testosteronun yıllar içinde azalmasıyla gelişen bu sürecin çoğu zaman fark edilmeden ilerlediğini belirten Üroloji Uzmanı Op. Dr. Elnur Allahverdiyev, “Hormonal değişimlerin etkileri yalnızca cinsel yaşamla sınırlı değildir; enerji düzeyi, kas gücü, ruh hali, uyku düzeni ve metabolik denge üzerinde de önemli rol oynar. Ancak her yorgunluk veya isteksizlik halinin andropoz anlamına gelmediğini de unutmamak gerekir” dedi.

Tedavide kişiye özel olmalı
Andropoz yönetiminde tek tip bir yaklaşım olmadığını da sözlerine ekleyen Allahverdiyev, “Tedavide en önemli nokta, planlamanın kişiye özel yapılmasıdır. Her hastanın yaşı, beklentisi, eşlik eden hastalıkları ve yaşam tarzı farklılık gösterir. Bu süreçte yaşam tarzı düzenlemeleri tedavinin temelini oluşturur. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, kilo kontrolü ve kaliteli uyku testosteron seviyelerini doğal olarak destekleyebilir. Gerekli görülen hastalarda ise testosteron replasman tedavisi jel, enjeksiyon veya farklı formlarda planlanabilir, tedavi öncesinde ve sırasında düzenli takip şarttır. Ayrıca sertleşme sorunu, metabolik hastalıklar veya psikolojik faktörler gibi eşlik eden durumlar da eş zamanlı ele alınmalıdır. Tedavide tek tip bir yaklaşım yoktur, önemli olan hastaya özel ve bütüncül bir planlama yapmaktır” dedi.

1- Partnerin Uyku Alışkanlıkları
Horlama, sürekli hareket etme ya da battaniyeyi çekme gibi davranışlar, partnerler arasında uyku kalitesini ciddi şekilde bozabiliyor. Bu nedenle partnerinizle bunu konuşmalı ve ortak bir yol bulmalısınız.

2- Dağınık ve Kalabalık Yatak Odası
Komodin üzerinde biriken eşyalar, kitaplar ya da kişisel bakım ürünleri zihinsel olarak rahatsızlık yaratabiliyor. Daha sade ve düzenli bir ortamın uykuya geçişi kolaylaştırdığı vurgulanıyor.

3- Uygunsuz Işık ve Ortam Koşulları
Fazla ışık, yanlış sıcaklık ayarı ya da rahatsız edici ortam koşulları uyku kalitesini düşüren önemli faktörler arasında yer alıyor.

4- Gürültü ve Dış Etkenler
Dışarıdan gelen sesler ya da ev içindeki gürültüler, özellikle hafif uyuyan kişiler için ciddi bir sorun oluşturuyor.

5- Teknoloji ve Dikkat Dağıtıcı Unsurlar
Yatak odasında bulunan elektronik cihazlar ve ekranlar, hem dikkat dağıtıyor hem de uyku düzenini bozabiliyor. Uzmanlar, bu sorunların çözümünde küçük değişikliklerin büyük fark yaratabileceğini belirtiyor. Özellikle daha sade, karanlık ve sessiz bir ortam oluşturmanın yanı sıra bazı rahatlatıcı unsurlar eklemenin 'uzun vadede büyük fayda sağlayabileceği' ifade ediliyor.

Hastanın klinik durumuna göre ihtiyaç duyulan yoğun insülin tedavisi takiplerde hafifletilebilir
Her diyabet hastasının tedavisinin bireysel olduğunu söyleyen Doç. Dr. Gülçin Cengiz Ecemiş, "Tip 2 diyabetik hastalarda eğer hastanın durumu çok kötü değilse ve şekerleri ılımlı derecede yüksekse öncelikle şeker düşürücü ilaçlarla tedaviye başlanabilir. Bu ilaçlara rağmen kan şekerleri yüksek seyrederse tedaviye insülin eklenebilir. İnsülin tedavisi bağımlılık yapmaz. Vücuttaki eksikliğin tamamlanması gibi düşünülebilir. Hastanın klinik durumuna göre ihtiyaç duyulan yoğun insülin tedavisi takiplerde hafifletilebilir, hatta tekrar ağızdan alınan şeker düşürücü ilaçlara dönülebilir" diye konuştu.

Diyabet tedavisinde beslenme ve egzersiz de olmalıdır
Diyabette tedavinin sadece ilaç kullanmakla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Doç. Dr. Ecemiş, beslenme ve sporun önemine dikkat çekti. Ecemiş ayrıca şunları söyledi:

Şeker hastalığında insülin şart mı Tip 1 ve Tip 2 diyabet arasındaki hayati farklar
"Diyabetli hastalarımızın yaptığı en büyük yanlışlardan bir tanesi, ağızdan şeker düşürücü ilaçlar kullanmakta iken, bunun diyabet tedavisinde her şey olduğunu düşünerek beslenme ve egzersiz programlarınızı ihmal etmenizdir. Unutulmamalıdır ki modern tedavi yöntemlerine rağmen tip 2 diyabetin tedavisinde halen beslenme ve egzersiz en önemli tedavi metotlarıdır."

Doktora gitmekten çekinmeyin
Türkiye'de hastaların doktora gitme oranının düşük olduğunu ifade eden Prof. Dr. Karaca, “İnsanlar utanma veya korkuyla doktora gitmeyi geciktiriyor. Oysa erken teşhis, ameliyat ihtiyacını büyük ölçüde ortadan kaldırır” dedi ve cerrahi müdahalenin ise ancak ileri evrelerde ve sürekli dışarı sarkan hemoroidlerde kaçınılmaz olduğunu belirtti. Prof. Dr. Karaca, hemoroidden korunma yöntemlerini şu sözlerle özetledi: “Bol su içmek, lifli beslenmek, tuvalette uzun süre kalmamak ve şikâyet başladığında bir uzmana başvurmak gibi küçük alışkanlık değişiklikleriyle hastalığı kontrol altında tutmak mümkündür.”

Oturma banyosu etkili mi?
Hastaların akut ve yangılı dönemde sıklıkla tercih ettiği oturma banyosu ve bitkisel ürünler hakkında da önemli bilgiler paylaşan Prof. Dr. Karaca, “Oturma banyosunun semptomatik rahatlama sağladığı düşünülse de pratikte her zaman yeterli ve hızlı bir çözüm sunmayabiliyor. Özellikle ağrı ve yanmanın ön planda olduğu hastalarda, daha hızlı etki gösteren, lidokain gibi lokal anestezik içeren topikal ajanlar yaşam kalitesini artırmada daha etkili bir seçenek olabiliyor” bilgisini paylaştı. Hastalığın kendi kendine geçmesini beklemenin süreci zorlaştırabileceği bilgisini de paylaşan Prof. Dr. Karaca, tedavi yaklaşımını şu sözlerle özetledi: “Hafif vakalarda semptomlar gerileyebilir ancak ağrı ve şişlik varsa sürecin uzaması yaşam kalitesini ciddi etkiler. Bitkisel ürünler destekleyici olabilir ancak akut dönemde ağrı ve inflamasyonu kontrol altına almak için kanıtlı, medikal tedaviler ön planda değerlendirilmelidir.”

Sosyal medyanın oluşturduğu yapay güzellik algısı, cilt sağlığında telafisi zor hasarlara yol açıyor. Özellikle viral videoların etkisiyle bilinçsizce kullanılan kozmetik ürünlerin nodüler aknelere ve cilt yanıklarına neden olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Makbule Dündar, en doğru yolun cilt analizi olduğunu hatırlattı.

‘5-6 YAŞINDAKİ ÇOCUKLAR ASİTLİ MASKE YAPIYOR’
Sosyal medyanın etkisiyle cilt bakımına yönelen çocuklara dikkat çeken Dr. Dündar, “Ne yazık ki 5-6 yaşındaki kız çocuklarının bile yüzlerine maske yaptığını, asitli ürünler kullandığını görüyoruz. Bu durum gerçekten ürkütücü. Her ürün her cilt için uygun değil. Bazı içerikler oldukça başarılı ve kaliteli. Biz bu tarz ürünleri yanık tedavilerinde, derin yaralanmalar sonrası doku yenilenmesi için kullanıyoruz. Ancak bu ürünler sosyal medyada ‘akne izlerine mucize’ gibi sunuluyor. Oysa yoğun içerikli bu ürünler, akneli ve yağlı ciltlerde durumu daha da kötüleştiriyor” diye konuştu.

‘ÖNCE CİLT ANALİZİ, SONRA ÜRÜN’
Yanlış kullanımın gözenek tıkanıklığına ve daha zor tedavi edilen nodüler-kistik aknelere yol açabildiğini ifade eden Dr. Dündar, “Akne izi ile her iz aynı değildir. Yanık iziyle sivilce izi aynı şekilde tedavi edilmez. Asitli peelingler de bilinçsiz kullanılıyor ve ciltte yanıklara neden olabilir. Glikolik asit, laktik asit gibi uygulamaları biz de yapıyoruz. Ancak bu işlemler herkes için uygun değil. Hassas ve ince ciltlerde ciddi cilt yanıkları oluşabilir. İnternette viral olan her maske herkese uygun değildir. Hangi yaşta olursak olalım öncelikle bir dermatoloğa gidip cilt analizi yaptırmalıyız. Cilt tipimizi ve risklerimizi öğrendikten sonra ürün seçmeliyiz. Araştırma yapmak önemli ama öncelik mutlaka dermatoloji uzmanı olmalı” dedi.

Ağrıda cinsiyet farkı Kadınlarda neden daha uzun sürüyor
Science Immunology Dergisi’nde yayımlanan “Monocyte-derived IL-10 drives sex differences in pain duration” başlıklı yazıda enfeksiyon sonrası gelişen ağrının cinsiyetler arasındaki süre farkı fareler üzerinden inceledi. Araştırmaya göre ağrı kontrolünde etkili olan, vücudumuzun bağışıklık hücreleri tarafından üretilen, sitokin olarak bilinen özel bir protein türü olan IL-10’un, erkeklerde daha yüksek olduğu kanıtlandı. Bu protein, ağrının hafiflemesinde hayati bir öneme sahip.

Ağrıyı dindiren alarm geç devreye giriyor
Vücudumuzdaki yaralanma sonrası oluşan ağrıyı dindirmek için bağışıklık sisteminin bir noktada dur alarmı vermesi gerekiyor. Prof. Dr. Selçuk Göçmen, erkeklerdeki hormonların bu sinyali veren IL-10 proteinini artırdığını belirterek, “Erkeklerdeki hormonal destek, ağrıyı durduran doğal bir mekanizmayı tetikliyor. Kadınlarda ise bu destek daha zayıf olduğu için ağrı sinyali daha uzun süre açık kalıyor” diye konuştu.

Hem farklı hissediyor hem de farklı deneyimliyor
Yeni araştırmalar kadın ve erkeklerin ağrıyı yalnızca farklı hissetmediğini, bu süreci biyolojik olarak tamamen farklı deneyimlediğini ortaya koydu. Science Immunology dergisinde yayımlanan güncel bir çalışma; bağışıklık sistemi kaynaklı spesifik bir proteinin, ağrının süresini belirleyen kritik faktör olabileceğine işaret ediyor. Bilimsel veriler, kadınlarda ağrı süresinin erkeklere oranla daha uzun olduğunu kanıtlasa da bu durum toplumdaki ‘kadınlar acıya daha dayanıksız’ algısının yanlış bir yorum olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, bu farkın psikolojik bir eşikten ziyade tamamen nörobiyolojik, hormonal ve immünolojik farklılıkların doğal bir sonucu olduğunu vurguluyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bu yeni araştırma, ağrı tedavisinde tek tip yaklaşımın neden yetersiz kaldığını ve gelecekte cinsiyete özel ağrı tedavilerine neden ihtiyaç duyulduğunu kanıtlıyor. Bu tarz araştırmalar keşifle beraber özellikle bel fıtığı, sinir sıkışmaları, sinir hasarı sonrası oluşan ve fibromiyalji gibi kronik ve kompleks ağrılarda hastalara yönelik yeni nesil tedavi yöntemlerinin de kapısını aralıyor" açıklamasında bulundu.

‘Tek tip ağrı tedavisi’ yaklaşımının yanlış
Son yıllarda araştırmacıların ‘tek tip ağrı tedavisi’ yaklaşımının hatalı olduğunu vurgulayarak cinsiyete özgü ağrı mekanizmalarını, hormon döngüsüne göre hazırlanan tedavi planlarını, bağışıklık sistemi temelli ağrı kontrolünü ve kişiselleştirilmiş analjezi yöntemlerini kapsayan yeni bir yaklaşımı savunduklarının altını çizen Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Selçuk Göçmen, “Bilimsel çalışmalar, kadınların ağrıyı daha yoğun hissetmekten ziyade, biyolojik olarak farklı işleyen bir sinir-bağışıklık sistemi nedeniyle bu süreci daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre bu önemli bulgu, ağrı tedavisinde cinsiyete özel yaklaşımların gerekliliğini net bir şekilde gündeme taşımak anlamına geliyor. Sonuç olarak kadınların ağrıyı daha uzun süreli tecrübe etmesi psikolojik veya kültürel bir durum değil, tamamen nöro-hormonal bir gerçeklik” açıklamasında bulundu. Prof. Dr. Göçmen, “Hastanın sadece şikayetine değil, biyolojik kimliğine de odaklanan kişiselleştirilmiş tedavi yöntemlerinin önümüzdeki dönemde standart hale geleceğine inanıyorum” dedi.

Güvenlik duygumuz yara aldı
Dünya algımız ve psikolojik güven duygumuzun da büyük bir yara aldığını aktaran Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Eskiden savaşlar sadece meydanlardaydı; bugün ise ekonomik krizler, sosyal medya ve televizyon aracılığıyla her türlü çatışma evimizin içine kadar sızmış durumda” dedi. Dünyayı yöneten liderlerin güç gösterilerinin ve tehditkar dillerinin, bireylerde ‘güvende değiliz’ hissini pekiştirdiğine işaret eden Prof. Dr. Eryılmaz, “Sonuç olarak; ailedeki şefkat bağının zayıflaması, rol modellerin yozlaşması ve küresel belirsizliklerin yarattığı bu ‘güvenlik erozyonu’, şiddet olaylarının artmasına zemin hazırlayan en temel unsurlardır” diyerek sözlerini tamamladı.

Kimlik gelişiminin en kırılgan nokta, gençlik ve ergenlik dönemindeki değişimler
Günümüzde artış gösteren şiddet olaylarının nedenleri incelendiğinde psikolojik, nörolojik ve sosyolojik pek çok faktörün karşımıza çıktığını ifade eden Prof. Dr. Gül Eryılmaz, “Ancak en kritik noktalardan biri, kimlik gelişiminin en kırılgan olduğu gençlik ve ergenlik dönemindeki değişimlerdir” dedi. Çocukların genellikle yakın çevrelerini örnek alırken, ergenler ve gençlerin daha çok dış dünyayı rol model seçtiklerine dikkat çeken Prof. Dr. Eryılmaz, “Eskiden ‘çevre’ dediğimiz olgu, dokunabildiğimiz ve görebildiğimiz insanlardan ibaretti. Ancak dijital araçlar bu sınırları ortadan kaldırdı; artık dünyanın öbür ucundaki birine anında bağlanabiliyoruz. Bu durum, ergenlerin örnek aldığı ‘kahraman’ ikonlarının da değişmesine yol açtı. Günümüzde; daha çok ‘like’ (beğeni) alan, daha çok izlenen, daha absürt davranan veya küfrederek dikkat çeken kişiler rol model haline geldi. Eskiden ‘güçlü kahraman’ anlayışı ahlaki değerlere dayanırken, günümüzde bu anlayış yerini popülarite odaklı ve absürt bir yapıya bıraktı. Gençlerin ikonları karmaşıklaştı ve değerler erozyona uğradı” şeklinde konuştu.

Radyofrekans tedavisinin, ağrıya neden olan sinirlerin kontrollü şekilde tedavi edilmesi esasına dayandığını belirten Prof. Dr. İrfan Koca, "Bu yöntemde özel iğneler aracılığıyla hedef sinir dokusuna ulaşılır ve radyo dalgaları kullanılarak ağrı iletimi azaltılır. Minimal invaziv bir işlem olup genellikle kısa sürede tamamlanır" dedi.

Tedavinin özellikle uygun hasta grubunda etkili sonuçlar verdiğini vurgulayan Koca, "Radyofrekans tedavisi; fizik tedavi, manuel terapi, kuru iğneleme, nöral terapi, proloterapi gibi konservatif ve girişimsel tedavi yöntemlerine rağmen yeterli yanıt alınamayan ve ağrıları devam eden hastalar açısından önemli bir tedavi seçeneğidir. Bununla birlikte, şikayetlerinin kaynağı cerrahi gerektiren bir patolojiye dayanmayan ya da kendisine cerrahi tedavi önerilmiş olmasına rağmen ameliyatı tercih etmeyen hastalar için de etkili ve güvenilir bir alternatif tedavi seçeneği olarak karşımıza çıkmaktadır" ifadelerini kullandı.

Uygun hasta seçiminin tedavi başarısındaki en önemli faktörlerden biri olduğuna dikkat çeken Koca, "Her ağrıya uygulanabilecek bir yöntem değildir. Doğru endikasyonla uygulandığında hastaların yaşam kalitesinde belirgin iyileşme sağlanabilir" şeklinde konuştu.

İşlem sonrası sürecin konforlu olduğunu belirten Koca, "Radyofrekans tedavisinin en önemli avantajlarından biri ameliyatsız bir yöntem olmasıdır. İşlem sonrasında hastalar genellikle saatler içinde günlük yaşamlarına dönebilmektedir" dedi.

Yan etkilerin genellikle sınırlı olduğunu ve işlemin deneyimli hekimler tarafından yapılması gerektiğini belirten Koca, "Uygun teknik ve doğru hasta seçimi ile komplikasyon riski oldukça düşüktür" şeklinde konuştu.

Uzmanlar, kronik ağrı tedavisinde radyofrekans yönteminin özellikle diğer tedavilere yanıt vermeyen ve cerrahi dışı çözüm arayan hastalar için etkili ve güvenilir bir seçenek sunduğunu belirtiyor.

Kızartma sağlıklı mı?
Yüksek sıcaklıkta yapılan kızartma işlemlerinde ise akrilamid, HMF ve furan gibi zararlı bileşiklerin oluşabileceğini belirten Prof. Dr. Arslan, “Besinlerin nerede depolandığı ve depolama süreçleri de yine bu süreçte oldukça önemli bir yere sahiptir. Depolama sürecinde ise oksidatif reaksiyonlar, vitamin kayıpları ve mikrobiyal gelişim, besin kalitesini olumsuz etkileyen başlıca faktörler arasında yer almaktadır. Bu nedenle uygun ambalajlama sistemleri ve optimal depolama koşulları, besin kalitesinin korunmasında kritik öneme sahiptir” diye konuştu.

Besin kalitesi korunmalı
Gıda işleme süreçlerinde yaşanan kayıpları azaltmak için geliştirilen yeni teknolojilere de değinen Prof. Dr. Arslan, “Non-termal teknolojiler, mikroenkapsülasyon ve akıllı ambalaj sistemleri, besin kalitesinin korunmasında önemli potansiyel sunmaktadır. Ayrıca vitamin ve mineral zenginleştirme uygulamaları, işleme sırasında oluşan kayıpların telafi edilmesinde etkili bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Besin işleme süreçlerinin bilimsel temellere dayalı olarak optimize edilmesi hem besin güvenliğinin sağlanması hem de besin değerinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır” şeklinde konuştu.

Her 4 çocuktan 1’i risk altında
Baharın gelmesiyle birlikte ağaçlardan ve çimenlerden yayılan polen yoğunluğunun artması birlikte çocuklarda alerjik nezle şikayetlerinin belirgin şekilde artırdığını söyleyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, “Alerjik nezle hem dünyada hem de Türkiye’de çocukluk çağının en sık görülen kronik hastalıklarından birini oluşturuyor. Çocukların yaklaşık yüzde 10 ila 30’unu etkilediği tahmin edilirken, ülkemizde bu oran yüzde 15-25 seviyelerinde görülüyor. Bu rakamlar ülkemizde yaklaşık her 4 çocuktan 1’inin risk altında olduğunu gösteriyor. Alerjik nezleye özellikle 5-15 yaş aralığındaki çocuklarda daha sık rastlanıyor; çünkü bu dönemde çevresel alerjenlere maruziyet artıyor ve bağışıklık sistemi bu tetikleyicilere karşı daha hassas hale geliyor. Üstelik doğal yaşam koşullarının bozulması sebebiyle alerjik nezlenin görülme sıklığı dünya genelinde ve ülkemizde giderek artıyor” dedi.

Temel nedeni: Kapalı ortamlar
“Alerjik nezle artışının temel nedeni çocukların günlük yaşamlarının çok önemli bir kısmını ev ve okul gibi kapalı ortamlarda geçirmeleri ve bunun sonucunda kapalı ortamlarda bulunan alerjenlere daha fazla maruz kalmalarıdır” diyen Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, “Sık tekrarlayan hapşırıklar, burun akıntısı ve kaşıntı gibi belirtiler çoğu zaman basit bir mevsimsel durum olarak görülse de alerjik nezle çocuklarda uykusuzluk ve yorgunluk gibi sorunlara neden olarak yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebiliyor. Çocuklarda alerjik nezlenin hafife alınmaması gereken bir hastalık. Alerjik nezle, erken dönemde doğru önlemler alınmazsa orta kulak iltihabı, sinüzit ve astım gibi daha ciddi solunum yolu hastalıklarına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle erken dönem takibi ve tedavisi son derece önemlidir” diyerek üç temel noktaya dikkat çekiyor.

İki haftadan uzun sürüyorsa, hekime danışılmalı
Alerjik nezlenin belirtilerini sıralayan Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, “Bu çocuklarda önemli belirtiler peş peşe gelen hapşırık nöbetleridir. Burun akıntısı şeffaf renkte ve su kıvamında olur, burun tıkanıklığı sıklıkla yaşanır. Gözler ve burun ucu kızarıktır ve çocuk boğazının da sıklıkla kaşındığını söyler. Eğer bu belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa, mutlaka hekime danışılmalıdır” diyor.

Tetikleyicileri var

Alerjik nezlenin en önemli tetikleyicileri polenler, ev tozu akarları, küf mantarları ve evcil hayvanların tüyleri ile döküntülerden oluşuyor. Tetikleyici etkenlerden uzak durulması sonucunda belirtilerin büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini ifade eden Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, ayrıca hekime danışılmadan gelişigüzel ilaç kullanılmaması gerektiği uyarısında bulunarak, şu bilgileri paylaşıyor: “İlaçlar hekim önerisi olmadan, özellikle de dekonjestan olarak bilinen burun spreyleri asla kullanılmamalıdır. Çünkü bu spreyler burun mukozasına zarar verebilir, yan etkilere yol açabilir ve asıl sorunun (alerjinin) maskelenerek kronikleşmesine sebep olabilir.”

Alerjik nezlede kritik 3 nokta
Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, çocuklarda alerjik nezleye karşı ailelerin özellikle üç temel noktaya dikkat etmeleri gerektiğini vurguluyor:

1-Alerjik nezle sadece bir burun akıntısı değil, tedavi edilmediğinde astım ve sinüzit gibi daha ciddi kronik hastalıklara kapı aralayan bir sağlık sorunudur.

2-Çocuğun okul başarısını ve uyku kalitesini doğrudan etkileyen alerjik nezlede tedavinin en önemli ayağı, tetikleyicilerden (polen, toz, sigara dumanı) korunmaktır.

3-Eczaneden rastgele alınan ilaçlar yerine, mutlaka bir çocuk alerji uzmanı eşliğinde çocuğa özel planlanan tıbbi tedaviye sadık kalınmalıdır.