12 soruda 12 yaş üstü aşılama

5 Eylül'de 12 yaş ve üstündeki tüm çocuklara aşı hakkı tanımlandığı açıklandı. İşte 12 soru 12 yanıt...

12 soruda 12 yaş üstü aşılama

Yüz yüze eğitim 1,5 yıl aradan sonra 6 Eylül’de başladı. Eğitimde yüz yüze sisteme geçileceği açıklandığından beri kafalarda önemli bir soru işareti vardı: Çocuklar ne zaman aşılanacak?

Ülkemizde 12 yaş ve üstüne aşı hakkı tanımlanması, pek çok soruyu da beraberinde getirdi. Çocukların ve ebeveynlerin en merak ettiği konuları Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul yanıtladı

1- 12-15 yaş arası çocuklarda kullanılmak üzere Pfizer-BioNTech Covid-19 aşısının güvenliğini ve etkinliği nasıl belirlendi?

12-15 yaş arası çocuklarda mRNA aşılarının etkinlik ve güvenirlik çalışmaları yapıldı ve yayımlandı. Bu çalışma çift kör plesebo kontrollü olmak üzere 2260 ergeni kapsamaktaydı ve sonuçlar aşı açısından olumluydu. Bunun üzerine 10 Mayıs 2021'de FDA, Pfizer/BioNTech mRNA tabanlı Covid-19 aşısı için acil kullanım onayını 12-15 yaş arası ergenleri içerecek şekilde genişletti. Aşının 6 ay ile 11 yaş arasındaki çocuklarda kullanımına ilişkin klinik çalışmalar ise devam ediyor.

2- 12 yaş ve üzeri aşı olmadan önce genel bir sağlık kontrollü ve kalp taramasından geçmeli mi?

Böyle bir uyarı yok. Bu nedenle aşı olmadan önce genel bir sağlık kontrollünden geçilmesi önerilmiyor. Ciddi alerji riski olanlarda belki kontrollü biçimde aşı uygulaması yapılabilir.

3- 12-15 yaş arası çocuklar için Pfizer-BioNTech aşısının yan etkileri nelerdir? Kalbi etkileme riski var mı?

Bu yan etkiler erişkinlerden farklı değil ve nadir şekilde görülüyor. En yaygın görülenleri ise baş ağrısı, yorgunluk hissi, uygulanan kolda ağrı ve kızarıklık, kas ve eklem ağrıları, mide bulantısı, ishal ve ateş olarak sıralayabiliriz.

En sık konuşulan kalp kası iltihabı (miyokadit) görülme olasılığı ise Amerikan Hastalık Merkezi (CDC) kayıtlarına göre milyonda 12,6 kişi ve geçici olduğunun da altını çizelim. Bu olasılığın görülme riski Covid-19 geçirenlerde yaklaşık 5 kat daha fazla. Aynı zamanda kalıcı hasar bırakma olasılığı da daha fazla. Yaşamı tehdit eden ciddi alerjik reaksiyonların aşı sonrası görülme olasılığı ise çok daha düşük.

4- Pfizer-BioNTech Covid-19 aşısının uzun vadeli etkileri hakkında herhangi bir araştırma var mı?

Sadece bu aşı için değil tüm aşılar için izlem yapılıyor ve görülen her bulgu her ülkenin sağlık otoriteleri tarafından kayıt altına alınıyor. Tüm aşıların kullanım süreleri henüz birinci yılını doldurmadı ve izlemlerde yukarıda saydıklarımızın dışında ciddi bir etki gösterilmedi. Bu veriler olasılıkla uzun yıllar toplanmaya devam edilecek ve toplumla paylaşılacak.

5- Çocukların Covid-19’dan daha az etkilendiği söyleniyor. Eğer öyleyse neden Covid-19 aşısı olmaları gerekiyor?

Altta yatan hastalığı bulunan (doğumsal kalp hastası, Tip 1 şeker hastaları, bağışıklığı baskılanmış ya da bu tür tedavi alanlar) çocuklarda hastalık ciddi seyredebiliyor. Bu nedenle bu çocukların aşı olması önemli. Sağlıklı çocuklar ise hastalığı kapmaları durumunda çevreye yayabiliyor ve aile bireyleri için özellikle aşı olmayanlar için risk oluşturuyorlar. Çocukların da aşı programına alınmasında toplumsal yarar var diyebiliriz.

6- 12-15 yaş arası çocuklar için aşının içeriğinde veya dozunda herhangi bir fark var mı?

Hayır, içerikte ve dozlar arasında herhangi bir farklılık bulunmuyor.

7- Kimler Pfizer-BioNTech Covid-19 aşısını yaptırmamalı?

Aşırı alerjik durumda olan çocuklarda dikkatli olarak kullanılmalı. Ama bu durum sadece bu aşı için değil tüm gıda ve ilaçlar için geçerlidir. Ayrıca aşının içeriğinde bulunan maddelere karşı alerjisi önceden bilinenlerde de kullanılmaması gerekiyor.

8- Çocuklar Sinovac Covid-19 aşısı yaptırabilir mi?

Sinovac aşısı bir inaktive virüs aşısıdır ve teorik olarak çocuklara yapılabilir. Lancet Infectious Diseases adlı saygın uluslararası derginin 2021 Haziran sayısında Sinovac aşısının 3-17 yaş grubunda yapılan Faz 1 ve 2 sonuçları yayımlandı ve aşının bu grup için etkin ve güvenilir olduğu gösterildi. Şimdi Faz 3 sonuçlarını bekliyoruz.

9- Aşı olan çocukların Covid-19’a yakalanma ihtimali nedir?

Yakalanma oranları erişkinlerden çok farklı olmasa da varyantlara göre etkinlik değişebilir. Bunun için elimizde yeterli veri yok.

10- Covid-19 aşısı doğurganlığı veya menstrüasyonu etkileyebilir mi?

Aşıların kısırlık yaptığına ilişkin boş inanç her aşı için ortaya sürüldü ancak hiçbiri kanıtlanamadı. Aynı durum Covid-19 aşıları için de geçerli. Aşıların menstüral siklusu etkilediğine yönelik de bir bulgu bulunmuyor.

11- Bir çocuk başka bir aşı olmadan önce ya da olduktan ne kadar süre sonra Covid-19 aşısı yaptırabilir?

Genel bilgi olarak birden fazla aşı aynı günde yapılabilir. Covid -19 aşıları cansız aşılar olduğundan diğer aşılarla birlikte yapılabilir ancak oluşacak bir yan etkinin hangisine bağlı olduğu ayrımının yapılması için Covid -19 aşısının bu süreç içinde tek başına uygulanması daha iyi olacaktır. Diğer aşıyı yapmak acil ise (tetanos, kuduz aşıları gibi) bu durumda birlikte yapılabilir. Covid -19 aşısı yapıldıktan sonra başka bir aşı için uygun süre 2 haftadır. Bu sürede hem Covid -19 aşısının görülebilecek yan etkileri kaydedilmiş hem de aşının etkinliği başlamış olacaktır.

12- Aşıyı seçerken nelere dikkat edilmeli, neye göre seçilmeli?

Pandemi koşullarında hangi aşıya ulaşabiliyorsanız o aşıyı yaptırmak genel kuraldır. Seçeneğiniz varsa bu durumda bilimsel çalışmalarla etkinlik oranı en yüksek olan mRNA aşısı seçilebilir.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER