Doğum koçu / doğum destekçisi (doula) nedir?

Hamilelik süreci ve doğum anne babalar için oldukça önemli bir dönemdir

Doğum koçu / doğum destekçisi (doula) nedir?

Aysel Kayardı / Ben Haber Gelişmiş ülkelerde ebeveynlere bu süreçte hem teorik hem de pratik olarak bilgi ve destek veren kişiler ve ya kurumlar bulunmaktadır. Bu kişi ve kurumlar devlet tarafından oluşturulmaktadır.
Hemen hemen her aileye bu hizmet ulaştırılmaktadır. Ülkemizde ise yavaş yavaş ortaya çıkan 'doulalık' ile bu eksik giderilmeye başlandı. Peki nedir bu doula, nasıl ortaya çıktı, ne işe yarar? Ben Haber olarak merak edilen bütün soruları Doula Sevilay Kurt'tan öğrendik. 

İlk önce doula nedir okuyucularımız için açıklar mısınız?

Ülkemize de Avrupa toplumundan geçen bir kavramdır doulalık... Bu nedenle de Türkçeye çevrilirken tam olarak karşığında net bir kelime yoktur.Gördüğünüz gibi doğum destekçisi, doğuma yardımcı kadın,doğum koçu gibi pek çok kavramla eşleşmiş bir durumda.Ama temelde kim ne nerde desin yapılan iş aynı.Bu isimler sertifayı aldığınız kuruma göre değişebilir.
Doula, anneye, babaya ve ailedeki diğer bireylere doğum öncesinde, doğum sırasında ve doğum sonrasında fiziksel, duygusal ve bilgisel olarak destek olan bu konuda uzman eğitimi almış kişidir. Biz bu süreçte anneye ve babaya fiziksel, duygusal ve bilgisel olarak, ihtiyaç duyduğu her yerde ve zamanda destek veriyoruz,bu süreçte onların aldığı her karara saygı duyup sadece yanlarında olduğumuz hissettirerek destekliyoruz. Asla kararlarına müdahale etmiyoruz, onları yönlendirmiyoruz. Babayı da, anneyi de istedikleri her konuda bilgilendirip, destekliyoruz.

Doula bir meslek midir? Ülkemizde nasıl ortaya çıktı?

Yurt dışında özellikle Amerika'da 1922 yılından beri yapılan bir iştir doulalık. Orada bir meslek, Türkiye'de de meslekleşme yolunda ilerliyor. Türkiye'ye ilk geldiğinde sadece ebeler, hemşireler ve hekimler gib sadece sağlık çalışanları yapmalı şeklinde bir düşünce vardı fakat bu tamamen yanlış bir düşünce çünkü avrupada olduğu gibi bizde de bu işi her meslek grubandan kişiler iyi ve donanımlı bir eğitim sonrası yapabilmektedirler.yani her meslek grubundan kişiler bu eğitimi alarak doulalık yapabilir. Önemli olan çok detaylı bir eğitim almak, mutlaka fiziksel ve anatomik olarak; doğumun evrelerini, kadın vücudunu, işleyişini,hormonlarını, doğum öncesi bakımı, doğum sonrası bakımı, doğum anını, doğumun çeşitlerini, doğumun psikolojisini, sezaryeni, bebek bakımını, emzirmeyi daha bunun gibi pek çok konuya hakim olması gerekmektedir. Bu nedenle de detaylı bir eğitim şart. Zaten eğitim süreçleri genelde uzun ve bu konuların çoğunu içeriyor. Eğer bu yolda ilerleyip kendinizi geliştirmek isterseniz daha pek çok konuda sertifikalı eğitim almak isteyeceksiniz zaten.

Bu mesleği yapmak için anne olmak gerekiyor mu? 

Ben anne değilim. Ama benim  bir sürü çocuğum var ve olmaya da devem edecek.Dogumuna eşlik ettiğim her bebek benim de bebeğim gibi oluyor artık.Duygusal bir bağ kuruyorsunuz ister istemez çünkü orda farklı bir atmosfer var.

Birçok doğuma girdim, tecrübeli olmama ve işimi profesyonelce yapmama rağmen her doğum sonrası ebeynlerle birlikte ben de ağlarım ve onların duygularını paylaşırım buna engel olmak pek mümkün değildir. Çünkü aileyle de aranızda bağ oluşuyor.O yüzden her doğumdan çıkışımda kendimi hep yeni bir bebekle yeniden anne olmuş gibi hissediyorum. 

Anneler size en çok hangi sorularla geliyorlar? 
Sezeryan mı, normal doğum mu yapayım? Ya da sadece nomral doğumamı destek oluyorsunuz?doğuma hazırlık eğitimlerini nezman almalıyız? Gibi pek çok sorular geliyor aslında.Ama benim en duyduğum soru gerçekten sezaryan mı olmalıyım yoksa normal doğum mu?işte bu noktada bu  onların kararı olması gerektğini vurgulamanız grekiyor.asla yönlendirme yapmıyoruz, kendi fikirlerimizi empoze etmiyoruz, kararlarına müdahale etmiyoruz. İşimiz sadece onları her konuda bilgilendirip desteklemek. Bu işi yaparken hemşire kimliğiniz, ebe kimliğiniz ya da öğretmenseniz öğretmen kimliğiniz tamamen kapının dışında kalmalı. Siz o anda sadece bir doğum destekçisisiniz. Annenin ve babanın aldığı kararı yüzde yüz desteklemeniz gerekiyor ve tamamen yanında yer almalısınız. 

Anneleri nasıl doğuma hazırlıyorsunuz? Doula olarak annelere ve babalara nasıl destek oluyorsunuz?

Doğuma hazırlık eğitimleri yaparak hem anneyi hem de babayı bu sürece hazırlamış oluyoruz. Doğumla ilgili merak ettikleri her şeyi bu eğitimlerde öğrenme şansları oluyor.Doğum nedir? Nasıl başlar? Nasıl gerçekleşir? Doğumun evreleri nelerdir? Sezeryan nedir? Epidural nedir? Doğal doğum nedir? Normal doğum nedir? Korkunun doğuma etkileri nelerdir? Doğumda kullanılacak nefes ve gevşeme egzersizleri ve doğumda hormonların etkileri nelerdir? İlaç dışı ağrı kesici yöntemler, dalgalarla (ağrıyla) baş etme yöntemleri, doğumu kolaylaştıran aktif pozisyonlar, doğumda babanın rolü... Baba eşine nasıl yardımcı olabilir? Doğumdaki tıbbı müdahaleller ve neden yapılır, anne bebek dostu sezaryen nedir? bebekle güvenli bağlanma, ten tene temas nedir? Doğum provası gibi konuların tamamını doğuma hazırlık eğitimlerinde tek tek anlatıyoruz. Bu eğitime genelde eşli katılmalarını istiyoruz. İki gün boyunca yaklaşık 16 saat süren eğitimler var. Bu eğitimden sonra kendilerine bir yol çizmiş oluyorlar. Onların rotalarına göre eğer bizi yanlarında isterlerse doğumlarına eşlik ediyoruz. 

Babaları bu sürece nasıl dahil ediyorsunuz?

Babalar ilk başta doğuma hazırlık eğitimine sıcak bakmıyorlar, gelmek istemiyorlar. Eğitimlere çok büyük çekinceyle katılıyorlar. Ancak biz kapıda bekleyen babalar değil, içeride olan annenin elini tutan babalar istiyoruz. "Kapıda beklemek zor, içerde hiç yapamam" diyen babalar var ama anneler için içeride olmak çok daha kıymetli ve anlamlı. Annelerin çoğu böyle istiyor .Eğitim sonrası da babaların fikri değişiyor ve "iyi ki gelmişim" diyorlar. Eşlerinin neler yaşadığını, bebeği nasıl dünyaya getirdiğini birlikte gözlemliyorlar ve bu ana şahit oluyorlar. Bu eşşiz bir an ve tekrarı yok. Çok özel bu nedenle orada olmaları ve eşlerinin ellerini tutmaları çok değerli Zaten hep diyoruz en iyi doula eştir. Bu süreçte aralarındaki bağ da kuvvetlenmiş oluyor. Ortamdaki bol oksitosinle ebeveyn ve bebek arasında bağlanma başlamış oluyor. Aslında ailenin temeline de çok büyük katkıda bulunmuş oluyor bu durum. O yüzden babalar içeriye lütfen.


Böyle bir işe neden ihtiyaç duyuldu peki?

Anne ve babaların ebeveyn olurken kendilerini bu konuda ne kadar çok eksik hissettiklerini fark ediyorsunuz. Sonuçta yeni bir dönem onlar için. Soracakları pek çok soru var ancak sağlık çalışanların bu soruların tamamını cevaplayacak vakti yok maalesef. İsteseler de bunu yapmıyorlar çünkü hastaneler kalabalık ve yoğun. Bu noktada biz devreye giriyoruz. Biz anneyi ve babayı hamilelik sürecinde destekliyoruz ve sakinleştiriyoruz. Onlara bu dönemde olabilecekleri ve merak ettiklerini anlatıyoruz. Öğrenmek istedikleri her şeyi sorabiliyorlar. Böylelikle doğum süreci çok daha güzel, daha kısa ve paniksiz oluyor. Yurt dışında yapılan birçok çalışmada doulaların girdiği doğumların süresinin 15- 16 saatten 7-8 saate kadar gerilediği görülmüş. Hatta şöyle bir söz vardır Avrupa'da:  Doula bir ilaç olsaydı onu reçete etmemek hata olurdu .

Doğum anında olmak nasıl bir duygu?

O an eşşiz ve tarifsiz bir an. Birçok duyguyu birlikte yaşayabiliyorsunuz. Ben çoğunda ağlıyorum. Yani tutamıyorsunuz kendinizi. Aslında her ne kadar profesyonelce bu işi yapsanız da o an çok güzel bir mutluluğa şahit oluyorsunuz. Bir bebeğin dünyaya gelişi ve bu ana şahitlik etmek çok duygusal bir şey.  Benim hayatımda yaşadığım en güzel ve en sabırlı bekleyişlerden. Her bir bekleyiş farklı ve kendi içinde özel. Çünkü her bebek özel ,eşşiz ve biricik. Her doğum gibi....

Bir doulayla birlikte doğumun gerçekleşmesinin ne gibi faydaları var?

Bir bebeğin travmasız bir şekilde dünyaya gelmesi çok önemli. Tabii annenin de travmasız bir doğum yapması... Doğumun nasıl yapıldığı değil ama annelerin eve mutlu mu yoksa mutsuz mu gittiği çok önemlidir. Doğumda yeterince desteklenmiş bir kadın evine daha mutlu  gidiyor bundan eminim. Bu destek anne ve baba için ileriki dönemleri etkilecek çünkü.  Bebek için ise yapılan bütün çalışmalarda ve okuduğum bütün kitaplarda ileri yaşlarda yaşanan psikolojik sıkıntıların doğum travmalarıyla bağlantılı olduğu söyleniyor. O sebeple doğumları güzelleştirmek yetiştirilecek bireylerin güzelleştirmekle eş değer. Annenin, babanın ve bebeğin geçirdiği travmasız bir doğum bence dünyayı güzelleştirmek için atılan ilk adım olabilir.Çünkü doğum hayatın başlancı. 

Peki anneler size nasıl ulaşıyor? Bu mesleği bilmeyen bir çok insan var çünkü. 

Doulaları genellikle sosyal medya aracılığıyla bulabiliyorsunuz. Bazen de doktorunuz biriyle çalışıyorsa size o önerebiliyor. Şu anda tamamen özel bir sektör ve özelden ulaşıyor insanlar. Doula Sevilay adında bir Instagram hesabım var. Buradan bana Türkiye'nin her yerinden bu sayfa sayesinde ulaşıyorlar. Anne adaylarıyla ya da annlerle sohbet ediyoruz, telefonlaşıyoruz. Sormak istediklerini soruyorlar ve ben de cevaplamaya çalışıyorum vaktim oldukça. Kendime çok uygun bir iş yaptığımı düşünüyorum. O yüzden bu işi yaparken çok mutluyum. 

Güncelleme Tarihi: 01 Kasım 2018, 13:30
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER