Sınırsız ve kesintisiz Internet Televizyonu, Güncel Haberler: Ben TV


Merkez Bankası ve Tam Bağımszlık

Yayınlanma Tarihi : 25 - 04 - 2016 : 10:04
BEN HABER GAZETESİ 44. SAYI
 
 
 
Adına para basmak “egemenlik” sembolü olarak kabul edilir. Dünyada ilk merkez bankasının İsveç’te kurulmasının üzerinden 300 yıldan fazla olmuştur. 1668 yılında kurulan İsveç’teki Merkez Bankası 1668 tarihli bir anonim şirkettir. Ticari bir banka iken devleti fonlamaya başlaması ve ticari bankalar için takas merkezi görevi üstlenmesiyle, para basma ve kuru belirleme gibi tipik merkez bankası faaliyetlerini de yerine getirmiştir. 
 
1694 yılında ünlü İngiliz merkez bankası olan Bank of England kurulur ve hükümetin borçlarını satın almaya başlar. Avrupa'da kurulan merkez bankaları genellikle o tarihlerde hükümetin bankası olma görevini yerine getirmiştir. Napolyon tarafından 1800'de kurulan Fransız bankası Banque de France, Fransız devrimi esnasında oluşan yüksek enflasyonu önlemek için devlete yardım etmenin yanında kurlarını sabit tutmaya çalışmıştır.   
 
Hükümetin borçlarını fonlamanın yanında diğer bankaların parasını tutma, bankerler için bir banka işlevi görme, diğer bankaların işlemlerini kolaylaştırma ve diğer bankacılık hizmetlerini sağlama görevleri merkez bankalarına yüklenmiştir. Elbette bu bankaların aynı zamanda finansal krizlerde,  savaşlarda, kıtlıkta yoklukta; demiryolu gibi altyapı yatırımlarında nihai borç veren ve acil nakit sağlayan pozisyonunda olması önemlidir. İsveç ve İngiliz Merkez Bankası deneyimi sonrası Amerika’da, çeşitli denemelerden sonra bugünkü merkez bankası 1900’lerin başında kurulur. 
 
 
TÜRKİYE’DE PARANIN ÖNEMİ
Türkiye’de ise para pul işlerinin bu denli öneminin, 1856 Kırım Savaşı yıllarında ortaya çıktığı söylenebilir.  Ruslarla savaşmak için İngilizlerden borç temin edilir ve o günlerde başlayan borçlanma serüveni Türkiye Cumhuriyeti devletinin kuruluşuna kadar devam eder. Özellikle Lozan Anlaşması’nda Osmanlı borçlarının ödenmesi ciddi mesele teşkil eder. Uzun yıllar Osmanlı Devleti’ne Merkez Bankası görevi üstlenen ve adından başka hiçbir şeyi Türk olmayan, Osmanlı Bankası 1930 yılında Merkez Bankası kurulana kadar, imparatorluğun Merkez Bankası gibi çalışmıştır. Devlete borç vermiş, bir tarafı Fransızca diğer tarafı Osmanlıca banknotlar basmıştır. 
 
BANKNOTLAR KIYIYA VURDU
Bir ülkenin kendi parasını basması kadar önemli bir şey olamaz. Son para basma imtiyazı ile basılan banknotları İngiltere’den getiren gemi, Yunanistan açıklarında Almanlar tarafından vurulunca, İngiltere’de bastırılan dönemin banknotları kıyıya vurmuştur. Daha sonra hükümet bu Liraları iptal etmiştir. Merkez Bankası özünde egemenliği temsil eder. Merkez Bankası ülkede para basma yetkisine sahip tek kurum olarak, ulusal egemenliğin en görünür kurumlarından biridir.  Bu yüzden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nı yıllar süren çalışmalardan sonra kuranlar önce Ziraat Bankası’nın bu fonksiyonu üstlenmesini istemiştir.  Ziraat Bankası’nın Ankara’daki binasının bodrum katında çalışmaya başlayan Merkez Bankası’nın ilk binasını Almanlar yapmıştır. 
 
Merkez Bankalarının ihtisaslaşmaya yönelmesi de önemlidir. Bu yüzden ülkemizde Merkez Bankası’nı İstanbul’a taşımakla; İstanbul’da bir finans ihtisas merkezi oluşturma çabalarına yönelik tartışmalar devam etmektedir. 
 
ÇETİNKAYA’DAN UMUTLUYUZ!
Bu vesileyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na başkan olarak atanan Murat Çetinkaya’dan umutluyuz, kendisini tebrik ediyoruz. Zor dönemlerden geçen ekonomimizde başarılı ve spekülasyondan uzak bir Merkez Bankası Başkanlığı yürüten sayın Doç. Dr. Erdem Başçı’ya yeni görevinde başarılar dileriz.
YAZARIN DİĞER YAZILARI
HABERLER
 
VİDEO HABERLER


YAZARLAR

SOSYAL MEDYA


BEN TV ŞİFREMİ UNUTTUM

BEN TV'YE GİRİŞ YAPIN

BEN TV'YE ÜYE OLUN