Hangi parti, kaç milyonu yönetecek?

O kural hiç değişmez.

Seçimin yapıldığı gün; nerede kim kazandı? sorusunun yanıtı önemlidir ve merak edilir.

Ertesi gün; kaç oy aldığıyla ilgili soru merak edilenlerin liste başı olur.

Sonraki günlerde ise; ne oldu, nasıl kazandı, oyu arttı mı, eksildi mi? gibi soruların yanıtları aranır.

Yerel seçimlerde önemli olan, seçime giren siyasi partilerin 5 yıl süreyle, kazandıkları belediyelerle hizmet götürecekleri, dokunacakları toplam seçmen sayısıdır.

Bu ayrıntı, kazanılan belediye sayısından çok daha önemlidir.

31 Mart 2019 seçimlerine bu açıdan baktığınızda, kazanan AK Parti değil, CHP’dir.

***

Gayri resmi sonuçlara göre, CHP 31 Mart’ta kazandığı belediyelerle toplam 39 milyon 948 bin seçmenden “hizmet yetkisi” aldı.

2014’te; yani bir önceki yerel seçimlerde bu sayı 11 milyon 544 kişiydi.

Çok ciddi bir artış.

Nedeni, CHP’nin nüfusu yüksek; İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Antalya, Mersin, Hatay, Muğla, Aydın, Eskişehir, Edirne, Çanakkale gibi büyükşehirleri kazanmasıdır.

Nitekim, bir önceki seçimde yüzde 14.8 olan CHP’li belediyelerce yönetilen nüfus oranı, bu seçimlerde yüzde 48.7’e yükselmiştir.

AK Parti’nin iki seçim arasındaki kaybı ise gerçekten endişe verici boyutlarda.

2014 seçimlerinde seçmenden yüzde 68.1 ile 52 milyon 900 bin kişiye hizmet yetkisi alan AK Parti, 2019’da hem sayısal hem de yüzde olarak geriledi.

AK Parti, bu seçimlerde ancak 30 milyon 987 kişiyi yönetme yetkisi aldı ve yüzde 37.8’lik oranla ikinci parti oldu.

Benzer bir düşüş, Cumhur İttifakı’nın küçük ortağı MHP’de yaşandı.

2014’te 7 milyon 053 bin seçmenin oyuyla yüzde 9.1 oranında yetki alan MHP, 2019’da 3.5 milyona yakın seçmenin güvenini kaybetti ve 4 milyon 478 bin “evet” mührü ve yüzde 5.5’a düşen bir oy yüzdesiyle seçimin 3. Partisi oldu.

31 Mart yerel seçimlerinin bu kategoride CHP gibi kazanan ikinci parti HDP’ydi.

HDP, 2014 seçimlerinde 5 milyon 012 bin seçmen ve yüzde 6.5’luk kazanımla “hizmet yetkisi” almıştı. 2019’da bu seçmen sayısı 5 milyon 794 olarak gerçekleşti. HDP güvenilirlik oranını da  yüzde 7’lere taşıdı.

(Not: 2014 nüfusumuz 77 milyon 695, 2019’da 82 milyon 003’tü)

***
Aslında bir şey söyleyeyim mi? CHP eğer sarsıcı ekonomik krizi ve Cumhur İttifakı’nın kan kaybettiğini iyi okuyup yerel seçimlere “parti içi iktidar” kaygısıyla hazırlanmamış, başkan ve meclis üyesi adaylarını olası parti içi yeni bir olağanüstü yarış korkusuyla belirlememiş, liyakatı öne çıkarmış olsaydı, 31 Mart sonrasında daha farklı şeyler konuşulurdu.

Cumhur İttifakı en az 5 büyükşehiri daha kaybeder, böyle bir ağır yenilgi sonucu, belki de bir erken seçim kararı alınırdı.

YORUM EKLE